I SA/Kr 431/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2021r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] luty 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] luty 2021 r. nr 17 [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w K., na podstawie art. 59 § 2 w związku z art. 58 § 1 i 2 oraz art. 144 i na podstawie 134 w zw. z art. 129 § 2 kpa w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1505 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. M. od decyzji nr [...] z dnia [...].11.2020 r., wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., w sprawie pomocy posiadaczowi chryzantem w pełnej fazie dojrzałości przeznaczonych do sprzedaży, będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika l do rozporządzenia nr [...], któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku spowodowanymi epidemią COVID-19, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, iż decyzja organu l instancji nie została odebrana przez stronę, mimo jej awizowania (8-12-2020 r. i 16-12-2020 r.) przez operatora pocztowego i ostatecznie w dniu 31-12-2020 r. została zwrócona temu organowi. Według art. 44 k.p.a. doręczenie uważa się w takiej sytuacji za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu przechowywania pisma przez pocztę, po pierwszej nieskutecznej próbie jej doręczenia (tj. po pierwszym jej awizowaniu stronie wskazującym 7 dni na jego odebranie, po którym nastąpiło kolejne również z terminem 7-dniowym). Jest to domniemanie doręczenia na skutek tzw. "podwójnej awizacji" (art. 44 § 4 k.p.a.). Ostatnim dniem na terminowe złożenie odwołania (14 dni od 08-12-2020 r.) był 22-12-2020 r. W przedmiotowej sprawie odwołanie złożono osobiście i bezpośrednio przez stronę w siedzibie organu l instancji w dniu 29-01-2021 r. Oznacza to przekroczenie terminu, jaki w przedmiotowej sprawie przysługiwał na wniesienie odwołania. Z kolei w zakresie wniosku o przywrócenie terminu podano, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie temu terminowi mogło być usprawiedliwione. Sam wskazywany we wniosku brak odbioru decyzji przy jej próbie doręczenia jest niewystarczający, gdyż decyzja ta była 2-krotnie awizowana, a strona mogła podjąć próbę kontaktu z organem l instancji telefonicznie, mailowo, osobiście, przez reprezentanta. Braku ww. doręczenia nie można uznać za zdarzenie zupełnie od strony niezależne i nie do przezwyciężenia. Zabrakło tu odpowiedniego poziomu staranności i zapobiegliwości u strony, której należało się podziewać po osobie starającej się o płatności rozstrzygnięte w decyzji. L. M. złożył skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 41 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie adresu nadawczego wnioskodawcy; obrazę art. 42 § 1 k.p.a. w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5) ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez niedoręczenie skarżącemu korespondencji na jego adres do doręczeń podany z uwagi na obowiązek ciążący na osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, oraz pominięcie przepisów art. 42 § 3 i 43 k.p.a. W uzasadnieniu podkreślono, iż nie została prawidłowo doręczona decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, gdyż nie została wysłana na właściwy adres, a po drugie dlatego, że nie była prawidłowo awizowana. Tak więc dopiero doręczenie osobiste w dniu 29 stycznia 2021 r. należy traktować jako datę doręczenia i od niej liczyć termin do wniesienia odwołania. Zgodnie z przepisem art. 25 ust. l pkt 5) ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca będący osobą fizyczną, czyli tak jak skarżący, zobowiązany jest do podania między innymi adresu do doręczeń. W Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ujawnione dane dotyczące skarżącego L. M. (NIP [...]) w rubryce "Adres do doręczeń" to "woj. M. pow. k. , gm. K., miejsc. K., [...], poczta K.". Tak więc niezależnie od tego, iż przepis art. 42 k.p.a. zmieni swoje obowiązujące brzmienie dopiero 1 lipca 2021r., należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie organ administracji nie mógł dowolnie wybierać adresu doręczenia decyzji i wysyłać jej na adres domowy przedsiębiorcy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszone w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Skarga jest nieuzasadniona. Z akt poddanej sądowej kontroli sprawy wynika, iż we wniosku o przyznanie pomocy złożonym do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. skarżący podał adres w rubryce "siedziba i adres podmiotu" i na tenże adres organ doręczył mu rozstrzygnięcie. Podanie na samej kopercie nadawczej innego adresu, bez wyraźnego wskazania we wniosku, iż jest to adres do doręczeń, nie wiązało zatem organu. To strona wskazująca organowi adres do korespondencji ma obowiązek uczynić to w sposób wyraźny i konkretny, stąd też zaniedbujący tego, ponosi ryzyko ujemnych skutków odbioru skierowanej do niego na ten adres korespondencji. Obowiązkiem strony postępowania należycie zabezpieczającej swoje interesy jest wskazanie jednoznacznie takiego adresu do doręczeń, który gwarantować będzie możliwość czynnego udziału w sprawie bez narażania się na skutki uchybień terminów (por wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2020 r. sygn. II FSK 341/18). Skoro w samym wniosku wszczynającym postępowanie przed organem I instancji podano adres wnioskodawcy, to był on wiążący dla organu, który nie miał obowiązku dywagować, czy tym adresem był przypadkiem adres podany na kopercie nadawczej. Wskazywanie na art. 25 ust. 1 pkt 5) ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest nieuzasadnione, albowiem z przepisu tego nie wynika obowiązek organu do kierowania korespondencji na adres podany w rejestrze, a wskazanie w CEIDG adresu dla doręczeń przedsiębiorcy ma jedynie charakter informacyjno-ewidencyjny dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Regulacja zawarta w art. 25 ust. 1 pkt 5 u.s.d.g. nie stanowi lex specialis wobec jednoznacznej treści przepisów k.p.a., czy też Ordynacji podatkowej o doręczeniach pism w postępowaniu administracyjnym w tym podatkowym (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2017 r., I SA/Kr 637/17). Dodatkowo przepis art. 25 ust. 1 pkt 5) ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i cała ustawa już nie obowiązywała, jako uchylona z dniem 30 kwietnia 2018r. Organ nie wybierał sobie zatem dowolnie adresu doręczenia decyzji, lecz prawidłowo posłużył się adresem wyraźnie wskazanym we wniosku o dofinansowanie. Skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, iż przesyłka nie była prawidłowo awizowana, skoro zawiera ona wszystkie wymagane adnotacje pracownika poczty. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący, oprócz wskazywania na błędny adres ekspediowania decyzji i nieprawidłową awizację, nie przywołał żadnym innych okoliczności mogących wyłączyć jego winę w niezachowaniu terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami doktryny i orzecznictwa, brak winy strony w dokonaniu czynności procesowej ma miejsce wtedy, gdy istnieje przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu i gdy przeszkody tej nie można było usunąć przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywrócenia terminu, powiązane jest zatem z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, w tym przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, przy przyjęciu obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli strony i nie dającej się przezwyciężyć np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. (por. wyrok NSA z dnia 21.04.2017r., sygn. akt I FSK 1501/15; z dnia 1.12.2016r. sygn. akt II FSK 3286/14; z dnia 15.01.2016r. sygn. akt I FSK 1520/14). Zatem brak winy w niedopełnieniu czynności procesowej ma miejsce wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu przez stronę szczególnej staranności. Oznacza to, że przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a więc nie dopełniła czynności z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. Wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, wbrew przekonaniu skarżącego, nie świadczą o uprawdopodobnieniu braku ich winy, lecz wynikają z braku należytej staranności. Od osoby należycie dbającej o swoje interesy należy wymagać, by wskazując organowi adres we wniosku spodziewała się doręczenia pod tym ze adresem, zatem ponosi ryzyko ujemnych skutków odbioru skierowanej do niej na ten adres korespondencji. Obowiązkiem strony postępowania należycie zabezpieczającej swoje interesy jest wskazanie wyraźnie adresu do doręczeń. Organ właściwie zatem ocenił niezachowanie przez skarżącego miernika staranności osoby należycie dbającej o swoje interesy. Mając powyższe na uwadze, sąd w oparciu o art. 151 ustawy o p.p.s.a. oddalił skargę.