I SA/Kr 443/11

Sygnatura akt I SA/Kr 443/11 P O S T A N O W I E N I E Dnia 26 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przekazania pisma właściwemu organowi postanawia: oddalić wniosek. Zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowienie zostało doręczone dnia 27 maja 2011r. Od powyższego zarządzenia skarżący wniósł pismem z dnia 30 maja 2011r. (data stempla pocztowego) m.in. o uchylenie powyższego zarządzenia w całości i zwolnienie od kosztów oraz przyznanie adwokata z urzędu. Powyższe pismo potraktowane zostało jako sprzeciw. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że jest wdowcem, utrzymuje się z renty w kwocie 800 zł, posiada nieruchomość rolną o pow. 0,96 ha. Wskazał, że w 2010 r. jego uprawy uległy zniszczeniu – zostały zalane i nie otrzymał z tego tytułu odszkodowania. Podał, że zaciągnął w banku zobowiązanie na kwotę 10 000 zł. Z przedłożonego przez skarżącego wyciągu z rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego prowadzonego przez SKOK im. Franciszka Stefczyka wynikało, że w dniu 6 kwietnia 2011 r. na rachunek skarżącego wpłacona została kwota 11 420,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Złożony sprzeciw wniesiony został w terminie siedmiu dni od daty doręczenia postanowienia Referendarza, dlatego też Sąd ponownie rozważył wniosek o zwolnienie od kosztów i przyznanie adwokata z urzędu. W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych, przyznanie pełnomocnika z urzędu) w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osób fizycznych znajdujących się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zdaniem sądu sytuacja rodzinno - materialna skarżącego nie przemawia za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy (zwolnieniem od kosztów sądowych, ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z urzędu). Skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada stałe źródło dochodu w postaci renty, a ponadto prowadzi gospodarstwo rolne. Pomimo wezwania, skarżący nie podał, czy otrzymuje dofinansowanie z funduszy unijnych. Jednocześnie z wyciągu bankowego wynika, że w dniu 6 kwietnia 2011 r. na rachunek skarżącego wpłynęła kwota 11 420,00 zł. W ocenie Sądu, skarżącego stać na uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł, który stanowi obecnie jedyny ciężar finansowy związany należnymi Sądowi opłatami. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Zdaniem Sądu, skarżący posiada wystarczające środki finansowe na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Dodać przy tym należy, że w ocenie Sądu, wielkość wpływów środków finansowych na konto skarżącego (w kwocie ponad 11 000zł), przy jednoczesnym braku informacji czy posiadane grunty nie przynoszą dochodu w postaci dopłat z funduszy unijnych, nasuwają wątpliwości co do rzetelności w ujawnieniu wszystkich danych o majątku skarżącego. Skoro skarżący uprawia swoje grunty rolne to z dużym prawdopodobieństwem można założyć, że korzysta również z dopłat unijnych. Grunty te przynoszą więc realnie jakiś rodzaj dochodów, nawet jeżeli uprawy zostały zalane. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.