I SA/Kr 445/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Grażyna Firek NSA Krystyna Kutzner Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi K. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala - Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego K. R. w oparciu o jednolite tytuły wykonawcze z wniosku administracji czeskiej o odzyskanie należności. Tytuły wykonawcze doręczono Zobowiązanemu w dniu 31 lipca 2018 r. Zobowiązany pismem z dnia 1 sierpnia 2018 r. zwrócił się do organu egzekucyjnego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia sporu z organem [...]. Zakwestionował wysokość dochodzonych należności, ich zasadność i wysokość naliczonych kar, odsetek i innych świadczeń. Wskazał również na przedawnienie obowiązku. Naczelnik US w B. postanowieniem z dnia 13 listopada 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na powyższe postanowienie Zobowiązany zarzucił: - niedostateczne ustalenia faktyczne oraz rażące naruszenie podstawowych praw i wolności obywateli poprzez niesłuszne przerzucenie na niego negatywnych konsekwencji bezczynności organu czeskiej administracji w postaci braku potwierdzenia złożenia sprzeciwu i zarzutów co do egzekwowanych należności oraz nieuwzględnienie informacji przekazanych przez zobowiązanego, co do złożenia ww. środków zaskarżenia i sporu co do istnienia należności, - naruszenie art. 79 ust. 4 ustawy o wzajemnej pomocy, zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone do czasu informacji o zakończeniu sporu w przedmiocie egzekwowanych należności. Z uwagi na wskazane naruszenia Zobowiązany wniósł o: zmianę zaskarżonego postanowienia i zawieszenie egzekucji; dopuszczenie dowodu z załączonego potwierdzenia odbioru przez organ czeski złożonego tam sprzeciwu i zarzutów – na okoliczność sporu co do należności objętych jednolitymi tytułami wykonawczymi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia 21 stycznia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ podkreślił, że przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 56§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1438), dalej "u.p.e.a.". W sprawie na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie wystąpiła żadna z ww. okoliczności wskazanych w tym przepisie. Organ II instancji zwrócił uwagę, że w sprawie mamy do czynienia z postępowaniem prowadzonym na podstawie jednolitych tytułów wykonawczych wystawionych przez organ administracji czeskiej. W związku z tym zastosowanie mają przepisy ustawy o wzajemnej pomocy (uowp). Mając na uwadze regulacje tej ustawy (art. 78 i art. 79), organ stwierdził, że nie wystąpiła uregulowana w tych przepisach przesłanka zawieszenia postępowania, bowiem centralne biuro łącznikowe nie otrzymało informacji od państwa członkowskiego o zaistniałym sporze. Informacja taka wpłynęła do organu egzekucyjnego od samego zobowiązanego. Organ egzekucyjny wystąpił zarazem do administracji czeskiej (za pośrednictwem biura łącznikowego) o zajęcie stanowiska w sprawie. Administracja czeska na dzień wydania rozstrzygnięcia nie potwierdziła informacji o sporze. Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ II instancji stwierdził, że zarzuty te w istocie są skierowane do organu czeskiego, któremu Zobowiązany zarzuca bezczynność. Powinien on zatem wszelkie wątpliwości i spory wyjaśniać z tym organem. W skierowanej do WSA w Krakowie skardze na powyższe postanowienie Dyrektora IAS w K., Zobowiązany zarzucił naruszenie: 1. art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. – wobec niepodjęcia niezbędnych starań celem ustalenia okoliczności związanych z istnieniem sporu co do należności objętych niniejszą egzekucją oraz brak skutecznych działań nakierowanych na uzyskanie odpowiedzi i stanowiska organu administracji czeskiej, a w konsekwencji naruszenie podstawowych praw i wolności obywateli poprzez niesłuszne przerzucenie na zobowiązanego negatywnych konsekwencji bezczynności i braku odpowiedzi ze strony organu czeskiej administracji – w szczególności, że w sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego miało miejsce już po terminie określonym w art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy o wzajemnej pomocy, 2. art. 79 uowp – albowiem w niniejszej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości zostało wykazane to, że co do wszystkich należności objętych jednolitymi tytułami wykonawczymi istnieje spór z organem administracji czeskiej – a w konsekwencji niniejsze postępowanie egzekucyjne nie powinno być prowadzone. Zdaniem Skarżącego, stosownie do ust. 4 ww. przepisu postępowanie egzekucyjne powinno być zawieszone do czasu informacji o zakończeniu sporu w przedmiocie egzekwowanych należności. 3. art. 2 i art. 31 ust. 1 Konstytucji – wobec sprzeczności stanowiska zawartego w zaskarżonym postanowieniu z zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą proporcjonalności – wobec przerzucenia na skarżącego negatywnych konsekwencji bezczynności organu czeskiej administracji w postaci braku potwierdzenia złożenia sprzeciwu i zarzutów co do egzekwowanych należności oraz niepozostawienie skarżącemu żadnych środków obrony przed ww. czynnościami naruszającymi w istotny sposób podstawowe prawa obywatelskie i gospodarcze strony. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US w B. i zawieszenie egzekucji prowadzonej o jednolite tytuły wykonawcze wystawione przez organ czeski. Skarżący wskazał, że zaskarżone postanowienie narusza jego interesy prawne z uwagi na niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa oraz naruszenie konstytucyjnych zasad w zakresie ochrony obywateli – co skutkuje faktycznym pozbawieniem go możliwości obrony własnych praw i interesów oraz prowadzenie bezzasadnego postępowania egzekucyjnego. Odpowiadając na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 78 ustawy z dnia 11 października 2013r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2018r. poz. 425), spory dotyczące należności pieniężnych państwa członkowskiego, pierwotnego tytułu wykonawczego, jednolitego tytułu wykonawczego oraz powiadomienia dokonanego przez państwo członkowskie są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Z przepisu tego wynika zatem, że polskie organy egzekucyjne udzielające pomocy innemu państwu członkowskiemu nie są właściwe do rozstrzygania sporów dotyczących kwestii wymienionych w powołanym przepisie. Art. 79 ust. 1-4 uowp stanowi natomiast, że postępowanie egzekucyjne podlega zawieszeniu z dniem otrzymania przez centralne biuro łącznikowe od państwa członkowskiego informacji o sporze, chyba że państwo członkowskie wystąpi z wnioskiem o dalsze odzyskiwanie tych należności. W przypadku otrzymania od podmiotu informacji o sporze organ egzekucyjny niezwłocznie występuje do państwa członkowskiego o potwierdzenie tej informacji. W przypadku potwierdzenia przez państwo członkowskie informacji o sporze postępowanie egzekucyjne zawiesza się z dniem otrzymania przez organ egzekucyjny informacji od podmiotu, chyba że państwo członkowskie wystąpi z wnioskiem o dalsze odzyskiwanie tych należności. Postępowanie egzekucyjne jest zawieszone do dnia zawiadomienia centralnego biura łącznikowego przez państwo członkowskie o ostatecznym zakończeniu sporu. W rozpoznanej sprawie centralne biuro łącznikowe (zadania w tym zakresie wykonuje Izba Administracji Skarbowej w P.) nie otrzymało informacji od administracji czeskiej o zaistniałym sporze. Należy wyraźnie podkreślić, że aby mogło dojść do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, centralne biuro łącznikowe musi być powiadomione przez państwo członkowskie, które wystąpiło o udzielenie pomocy, o wszczęciu sporu. Nie było zatem podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na tej podstawie. Sąd wskazuje, że również powołane przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanki uzasadniającej zawieszenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepisy u.p.e.a.. Stosownie do treści art. 56§1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; 4) na żądanie wierzyciela; 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego wymienione zostały w przytoczonym przepisie enumeratywnie. Z uwagi na zamknięty katalog przesłanek określonych w powyższym przepisie, okoliczności w nim niewymienione, a podnoszone przez Zobowiązanego we wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, nie mogły przynieść oczekiwanego przez niego skutku. Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy o wzajemnej pomocy Sąd zauważa, że przepis ten stanowi, że nie ma obowiązku udzielenia pomocy jeżeli od dnia upływu terminu płatności należności pieniężnych wskazanego we wniosku, do dnia wpłynięcia pierwszego wniosku o udzielenie pomocy upłynęło 5 lat. Przepis ten nie miał jednak w sprawie zastosowania, gdyż Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. po otrzymaniu dokumentacji z centralnego biura łącznikowego nie ma podstaw prawnych do kwestionowania nadesłanych dokumentów. Z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o wzajemnej pomocy wynika bowiem, że to centralne biuro łącznikowe weryfikuje i przekazuje naczelnikom urzędów skarbowych i organom egzekucji wnioski państw członkowskich lub państw trzecich o udzielenie pomocy (art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o wzajemnej pomocy), a nie naczelnicy urzędów skarbowych. A zatem to w gestii centralnego biura łącznikowego pozostawała kwestia udzielenia pomocy organowi czeskiemu. Regulacji tej nie mogły więc naruszyć organy egzekucyjne. Sąd zaznacza także, że organy egzekucyjne nie były władne oceniać prawidłowości działań organów czeskiej administracji, w tym w szczególności ewentualnej bezczynności tych organów. Wobec powyższego uznać należało, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, dlatego Sąd skargę oddalił działając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.