I SA/Kr 448/12

Sygn. akt I SA/Kr 448/12 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 czerwca 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Grażyna Firek (spr.), Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012r., sprawy ze skargi "A" S.A. w K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31 stycznia 2012r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) . Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011r., znak [...] Dyrektor Izby Skarbowej , działając na podstawie art. 169 § 4 o.p. pozostawił bez rozpatrzenia podanie – odwołanie, wniesione przez M. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego znak [...] z dnia 27 kwietnia 2011r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2008r., wydaną wobec A. S.A. w K. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. S.A. w K. Zarzuciła w nim naruszenie art. 136 i art. 137 o.p. poprzez uznanie, że pełnomocnictwo udzielone M. K. nie obejmowało czynności złożenia odwołania w imieniu A. S.A., art. 217 § 1 pkt 3 o.p. przez wydanie postanowienie wobec osoby, nie będącej stroną, art. 169 § 1 o.p. poprzez zaniechanie wezwania spółki do złożenia podpisu na wniesionym odwołaniu, art. 228 § 1 i § 2 o.p. przez wydania postanowienia o pozostawieniu pisma bez rozpatrzenia, mimo że w wypadku stwierdzenia zaistnienia negatywnej przesłanki prowadzenia postępowania odwoławczego obowiązkiem organu było wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania, a także art. 120 i art. 121 o.p. przez działanie naruszające zasadę legalizmu i zasadę prowadzenia postępowania w sposób, budzący zaufanie do organów podatkowych. W oparciu o podniesione zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i merytoryczne rozpatrzenie wniesionego odwołania. Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2012r., znak [...], Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p., stwierdził niedopuszczalność zażalenia, wniesionego przez A. S.A. Organ odwoławczy omówił przyczyny, z jakich pozostawiono bez rozpatrzenia odwołanie, wniesione przez M. K. Następnie wskazał, że zażalenie na postanowienie z dnia 23 sierpnia 2011r. zostało wniesione przez osoby, upoważnione zgodnie z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowym do reprezentacji A S.A. . Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że obowiązek złożenia dokumentu pełnomocnictwa udzielonego na piśmie do akt postępowania podatkowego ciąży na pełnomocniku. Natomiast złożenie podpisu pod treścią podania oznacza, że mamy do czynienia z oświadczeniem osoby, która złożyła podpis. Złożenie go przy jednoczesnym braku wykazania, że osoba ta może reprezentować inny podmiot, stanowi brak formalny uniemożliwiający wywołanie skutku prawnego podania w postaci merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. M. K., która podpisała odwołanie, mimo wezwania nie przedstawiła dokumentu pełnomocnictwa. Zdaniem organu oznacza to, że wniosła odwołanie jako osoba fizyczna we własnym imieniu, a nie w imieniu spółki. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał też, że A. S.A. nie jest adresatem postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia i tym samym stroną w tym postępowaniu. Z tej przyczyny dla spółki nie zaczął biec termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie. Nie nastąpiły dla niej skutki prawne doręczenia postanowienia, a zatem zażalenie na nie było niedopuszczalne. W tej sytuacji zastosowanie winien znaleźć art. 228 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 239 o.p. A. S.A. z siedzibą w .wniosła w terminie skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się jego uchylenia i merytorycznego rozpatrzenia odwołania, a nadto zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 133 i art. 137 o.p. poprzez uznanie, że to M. K. wniosła we własnym imieniu odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i że to ona była stroną postępowania przed Dyrektorem Izby Skarbowej. Nadto zarzuciła naruszenie art. 169 § 1 o.p. przez zaniechanie wezwania spółki do złożenia podpisu na wniesionym odwołaniu, art. 228 § 1 pkt 1 o.p. poprzez uznanie, że nie miała legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia od wydanego na rzecz M. K. postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, a także art. 120 i art.121 o.p. przez działanie naruszające zasadę legalizmu i zasadę prowadzenia postępowania w sposób, budzący zaufanie do organów podatkowych. W uzasadnieniu spółka wskazała, że M. K. złożyła odwołanie w imieniu A. S.A. Jednak fakt ustanowienia przez stronę pełnomocnika nie pozbawia jej przymiotu strony, w dalszym ciągu jest ona adresatem praw i obowiązków, wynikających z wydanego przez organ podatkowy aktu. Organ uznał, że M. K. wniosła odwołanie we własnym imieniu – tymczasem winien był wezwać spółkę do złożenia podpisu na wniesionym w jej imieniu odwołaniu. Nadto, zdaniem strony skarżącej, była ona legitymowana do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 23 sierpnia 2011r., ponieważ decyzja co do istoty sprawy dotyczyła bezpośrednio jej interesu prawnego, zaś kwestionowane postanowienie zamykało jej drogę odwoławczą. Ponadto skarżąca spółka przytoczyła szereg orzeczeń sądów administracyjnych, wywodząc, że organ winien był wezwać również podatnika do podpisania odwołania, które w jego imieniu wniosła M. K. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżony akt administracyjny, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ podatkowy uznał, że strona skarżąca – A. M. S.A. w K. – nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, w którym wydane zostało postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania, wniesionego w imieniu wymienionej spółki przez M. K. Na tej podstawie wydał postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, wniesionego przez A. S.A. z siedzibą w K. Stanowisko to zostało zakwestionowane przez stronę skarżącą. Zgodnie z art. 133 § 1 o.p., stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Sąd w składzie, rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd, wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 marca 2012r., sygn. akt I SA/Kr 117/12 (dostępnym w bazie orzecznictwa pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym pozostawienia odwołania od decyzji podatkowej bez rozpatrzenia w trybie art.169 §4 ustawy – Ordynacja podatkowa na skutek braku uzupełnienia pełnomocnictwa przez osobę działającą w imieniu strony postępowania podatkowego – stroną postępowania zażaleniowego jest adresat decyzji podatkowej, a nie osoba podająca się za jego pełnomocnika. Pomimo faktu, że wezwanie do uzupełnienia braków pisma (odwołania) oraz postanowienie o pozostawieniu tegoż odwołania bez rozpatrzenia doręcza się osobie działającej jako pełnomocnik, to środki zaskarżenia może wnieść wyłącznie strona postępowania podatkowego, czy to działając samodzielnie, czy też poprzez prawidłowo umocowanego pełnomocnika. W tym samym orzeczeniu podkreślono, że interpretacja art. 133 o.p., zgodnie z którą strona (adresat decyzji podatkowej) nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, w którym bez rozpatrzenia pozostawiono odwołanie, wniesione przez pełnomocnika nieprawidłowo umocowanego, uniemożliwia stronie (adresatowi decyzji) merytoryczne rozpoznanie sprawy. Strona skarżąca ma "interes prawny" w rozumieniu ww. art.133 §1 Ordynacji podatkowej w rozpoznaniu sprawy skuteczności wniesionego odwołania. To w jej imieniu bowiem to odwołanie zostało wniesione. Bezspornym w niniejszej sprawie było to, że M. K. w toku postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2008r. działała jako pełnomocnik strony skarżącej – A. S.A. z siedzibą w K. Postępowanie to w żaden sposób nie dotyczyło jej interesu prawnego, ale odnosiło się do praw i obowiązków spółki, którą reprezentowała. Również odwołanie zostało wniesione w imieniu strony skarżącej i dotyczyło decyzji, określającej prawa i obowiązki (w podatku od towarów i usług) strony skarżącej, a nie M. K. Nie sposób przyjąć, że z chwilą upływu terminu do uzupełnienia pełnomocnictwa odwołania przekształciło się z mocy prawa w odwołanie pełnomocnika złożone w jej własnym imieniu, tj. osoby trzeciej – M. K., skoro nie mogła działać na podstawie prawidłowego pełnomocnictwa. Z odwołania wynika jasno, że M. K. działała wyłącznie w imieniu strony skarżącej, a nie swoim własnym. Brak pełnomocnictwa niczego w tej sprawie nie zmieniał. Fakt, że wezwanie o uzupełnienie braków i samo postanowienie, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, było adresowane wyłącznie do M. K. nie może zamykać stronie skarżącej prawa do rozpoznania sprawy podatkowej (a więc i postępowania dotyczącego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego) w postępowaniu dwuinstancyjnym w sposób sprzeczny z art.127 o.p. Doprowadzając sposób rozumowania organu ad absurdum to faktyczny błąd w doręczeniu wezwania do usunięcia braków pisma (np. polegający na doręczeniu osobie przypadkowej, w ogóle nie związanej ze sprawą) mógłby pozbawić właściwą stronę postępowania prawa do kontroli postanowienia o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia skoro adresatem takiego postanowienia byłaby wyłącznie osoba trzecia (por. powołany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie). Z powyższego wynika, że strona skarżąca miała interes prawny w zaskarżeniu postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania, które w jej imieniu wniosła M. K. Dyrektor Izby Skarbowej naruszył zatem art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 o.p., stwierdzając niedopuszczalność zażalenia pomimo braku podstaw ku temu. Zaskarżone postanowienie należało zatem wyeliminować z obrotu prawnego, ponieważ naruszało przepisy prawa procesowego w stopniu przesądzającym o treści rozstrzygnięcia. Sąd był zatem obligowany do wyeliminowania postanowienia z obrotu prawnego z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a., wobec czego orzekł jak w punkcie I. wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II., za podstawę biorąc art. 200 i art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a.