I SA/Kr 451/10

PostanowienieWSA w Krakowie2010-04-15

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, strona skarżąca może zostać zwolniona od kosztów sądowych i czy należy jej ustanowić radcę prawnego?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych jest bezprzedmiotowy, gdyż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e PPSA strona skarżąca w takich sprawach nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna strony skarżącej, jako osoby bezrobotnej z rodziną utrzymującą się z niskich dochodów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, aby nie zagrozić jej egzystencji i podstawowym potrzebom życiowym.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Dyrektora ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Strona skarżąca jest osobą bezrobotną, prowadzi gospodarstwo domowe z matką i dwójką dzieci, a jedynym źródłem utrzymania rodziny są niskie dochody matki i syna.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla A. B. radcę prawnego. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora ZUS działającego z upoważnienia Prezesa ZUS , z dnia 09.02.2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne , zdrowotne i Fundusz Pracy postanawia: 1. ustanowić dla A. B. radcę prawnego którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych 2. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie umorzyć Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora ZUS działającego z upoważnienia Prezesa ZUS , z dnia 09.02.2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne , zdrowotne i Fundusz Pracy Jak wynika z uzasadnienia wniosku , "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy A. B. jest osobą bezrobotną. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką D. K ur. w 1927r. , synem T.B. ur. w 1989r. oraz córką M. B. ur. w 1990r. D. K. otrzymuje emeryturę w wysokości 1100 zł. netto , miesięcznie. T. B. jest zatrudniony na czas określony i z tego tytułu uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1400 zł. brutto, miesięcznie. Strona skarżąca jest współwłaścicielką mieszkania o pow. 62 m2 .Nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przedmiotowy wniosek wymaga osobnego odniesienia się do kwestii zwolnienia od kosztów sądowych a osobnego do problemu ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art.239 pkt1) lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Niniejsze postępowanie sądowoadminisrtracyjne prowadzone pod sygn. akt I SA/Kr 451/10 niewątpliwie dotyczy spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym dalsze prowadzenie incydentalnego postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowe. W rezultacie więc, złożony wniosek, jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia radcy prawnego. Przesłanką wymagającą oceny jest wobec tego fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sytuacja A. B. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia warunków bytowych . Jest ona osobą bezrobotną , bez oszczędności a jej czteroosobowa rodzina utrzymuje się tylko dzięki niewysokim dochodom starszej matki i syna, których łączna wartość wynosi ok. 2000 zł. Stąd też, zdaniem orzecznika , konieczność opłacenia pełnomocnika zagroziłaby egzystencji A. B. a wręcz uniemożliwiłaby realizację podstawowych potrzeb życiowych całej rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art.245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) oraz na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258§1 i §3 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło