I SA/Kr 451/14

|Sygn. akt I SA/Kr 451/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r., sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wieliczce, na uchwałę Rady Miejskiej w Wieliczce, z dnia 25 listopada 2003 r. Nr XVII/134/2003, w sprawie wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych, , - stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej oświadczenie o treści: "Oświadczam, że znana jest mi odpowiedzialność, karna za składanie fałszywych zeznań, przewidziana w art. 233 k.k., zgodnie z którym za złożenie fałszywych zeznań grozi kara, pozbawienia wolności do lat 3", zamieszczone w załącznikach nr 2 i 4 do tej uchwały oraz w części obejmującej oświadczenie o treści:, "Oświadczam, że znana jest mi odpowiedzialność karna, iż za zatajanie danych mających wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego lub, podanie niezgodnych danych, przewidziana w art. 233 k.k. może wynieść 3 lata pozbawienia wolności", zamieszczone, w załącznikach nr 1, 3, 5, 6 do tej uchwały -, Uchwałą nr XVII/134/2003 z dnia 25 listopada 2003r. - wydaną w oparciu o przepisy art. 6 ust 13 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz.613 ze zm.), art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (tekst jednolity: Dz. U. z 1993, nr 94, poz. 431 ze zm.) oraz art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o podatku leśnym (Dz. U. nr 200, póz. 1682 ze zm.) - Rada Miejska w Wieliczce określiła wzory formularzy informacji i deklaracji podatkowych podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego. W paragrafach 1, 2, 3 wymienione zostały załączniki do uchwały w postaci wzorów formularzy deklaracji na podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny oraz wzorów informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, informacji o gruntach oraz informacji o lasach. W każdym z tych formularzy, odpowiednio w pozycji H formularzy deklaracji na podatek od nieruchomości, deklaracji na podatek rolny i deklaracji na podatek leśny oraz w formularzach informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, informacji o gruntach oraz informacji o lasach w pozycji D nałożono na podatników obowiązek złożenia oświadczenia co do prawdziwości ujętych w formularzy danych pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego. W konsekwencji w załącznikach 2 i 4 znalazło się oświadczenie o treści: "Oświadczam, że znana jest mi odpowiedzialność karna za składanie fałszywych zeznań, przewidziana w art. 233 k.k., zgodnie z którym za złożenie fałszywych zeznań grozi kara pozbawienia wolności do lat 3", natomiast w załącznikach nr 1, 3, 5 i 6 do tej uchwały sformułowano oświadczenie o treści "Oświadczam, że znana jest mi odpowiedzialność karna, iż za zatajenie danych mających wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego lub podanie niezgodnych danych, przewidziana w art. 233 k.k. może wynieść 3 lata pozbawienia wolności". Następnie uchwała powyższa została uchylona w całości uchwałą Rady Miejskiej Wieliczki nr XLVIII/365/2005 z dnia 30 listopada 2005 roku w sprawie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych. Uchwała z dnia 25 listopada 2003r. została zaskarżona w opisanej części do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Prokuratora Rejonowego w Wieliczce. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym, art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 6 ust. 9 ustawy o podatku leśnym przez nałożenie na podatników obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego w załącznikach 1, 2, 3, 4, 5 i 6 powołanej uchwały bez umocowania ustawowego i podstawy prawnej. W związku z powyższym zażądano stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały w zakresie: - § 1 pkt 1 dotyczącego wzoru formularza informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych obejmującego postanowienia załącznika nr 1 do uchwały w pozycji D2; - § 1 pkt 2 dotyczącego wzoru formularza deklaracji na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy obejmującego postanowienia załącznika nr 2 do uchwały w pozycji H; - § 2 pkt 1 dotyczącego wzoru formularza informacji o gruntach obejmującego postanowienia załącznika nr 3 do uchwały w pozycji D2; - § 2 pkt 2 dotyczącego wzoru formularza deklaracji na podatek rolny na dany rok podatkowy obejmującego postanowienia załącznika nr 4 do uchwały w pozycji H1; - § 3 pkt 1 dotyczącego wzoru formularza informacji o lasach obejmującego postanowienia załącznika nr 5 do uchwały w pozycji D1; - § 3 pkt 2 dotyczącego wzoru formularza deklaracji na podatek leśny obejmującego postanowienia załącznika nr 6 do uchwały w pozycji H1. W ocenie Prokuratora wymienione przepisy - podane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 Kodeksu karnego, a zatem przytoczone sformułowania załączników wykraczają poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać mogła się Rada - a uchwała w tym zakresie została wydana bez podstawy prawnej. W świetle przepisu art. 233 § 6 Kodeksu karnego - jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań), to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Tymczasem przepisy ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewidują takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla rady w tym zakresie nie można domniemywać. W odpowiedzi na skargę organ Gminy wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona do Sądu uchwała utraciła moc wiążącą, wskutek jej uchylenia uchwałą Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 30 listopada 2005r. nr XLVIII/365/2005, a zatem skarga jest już spóźniona. Dodatkowo skoro kwestionowane sformułowania znalazły się jedynie w załącznikach do uchwały, to bezzasadne jest żądanie stwierdzenia jej nieważności w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę aktów prawa miejscowego stanowionych przez organy jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Sąd administracyjny w ramach tej kontroli uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 w/w ustawy). Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Niewątpliwie jednostki samorządu terytorialnego mają kompetencje do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie (art. 168 Konstytucji RP) Konkretyzację tego prawa - poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera, w odniesieniu do gminy art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 2 pkt 8 tej ustawy podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy, lecz tylko w granicach określonych w odrębnych ustawach. Przepis art. 6 ust. 13 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nakłada na radę gminy obowiązek ustalenia obowiązującego wzoru informacji i deklaracji na podatek od nieruchomości, w których zawarte będą dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku. Analogiczne upoważnienie dla organu stanowiącego gminy zawiera przepis art. 6a ust. 11 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 9 ustawy o podatku leśnym. Przepisy te – powołane jako podstawa prawna podjętej uchwały - nie dają jednak organowi uprawnienia do nałożenia na podatnika obowiązku składania oświadczenia zawierającego pouczenie o odpowiedzialności określonej w art. 233 kodeksu karnego, a zatem sformułowania zawarte w treści załączników nr 1, 2, 3, 4, 5 i 6 do zaskarżonej uchwały wykraczają poza ramy upoważnienia ustawowego, na jakim opierać się mogła w swej uchwale Rada Miejska w Wieliczce. Warunkiem odpowiedzialności karnej z kodeksu karnego za podanie danych niezgodnych z prawdą jest, by przepis ustawy, na podstawie której oświadczenie jest składane, przewidywał możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Słuszne jest zatem stanowisko, że jeżeli ustawodawca zamierza nadać wymaganym oświadczeniom składanym przez zainteresowane podmioty rygor odpowiedzialności karnej, to rygor ten wprowadza wprost do ustawy i dopiero wówczas - w razie przeniesienia kompetencji do określenia przez organ samorządu wzoru informacji i deklaracji - możliwym byłoby odwoływanie się przez organ do pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (zeznań). Wskazany przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie przewiduje takiej możliwości, zaś ustawowego upoważnienia dla organu stanowiącego gminy w tym zakresie nie można domniemywać. W związku z faktem, iż zaskarżona uchwała została już uchylona uchwałą Rady Miejskiej w Wieliczce nr XLVIII/365/2005 z dnia 30 listopada 2005 r., skonstatować należy, że przedmiotem postępowania było stwierdzenie nieważności przedmiotowych zapisów uchwały, która obowiązywała do chwili wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zatem do czasu zastąpienia kwestionowanej uchwały nową uchwałą, obowiązywała ona przez pewien czas i rodziła skutki prawne dla podatników. W uchwale z dnia 14 września 1994 r., sygn. akt W 5/94, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że "zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie". Skuteczne uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą wywołuje bowiem jedynie skutek na przyszłość (ex nunc) i przerywa działanie skutków prawnych uchwały poprzedniej jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. W przypadku, gdy zaskarżona uchwała mogła wywołać skutki prawne, nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego. W takim przypadku zachodzi konieczność oceny legalności zaskarżonego aktu. Sama zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku. W razie ustalenia, że zaskarżony akt został wydany z istotnym naruszeniem prawa, uwzględnienie skargi będzie polegać na stwierdzeniu nieważności tego aktu. Wyrok stwierdzający nieważność uchwały lub aktu wywiera zaś skutek prawny z mocą od dnia podjęcia uchwały tj. ex tunc. Mając zatem na uwadze, że brak było podstaw prawnych (upoważnienia ustawowego) do zawarcia we wzorach formularzy informacji i deklaracji podatkowych zapisów dotyczących odpowiedzialności karnej wynikającej z kodeksu karnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w zakresie określonym w sentencji.