I SA/Kr 454/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 lutego 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 rok p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 302,00 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 lutego 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1993 rok skarżący P.G. złożył wniosek przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sadowych. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E.G. oraz 25-letnią córką A.G.. Ich miesięczny dochód wynosi 1.799 zł i stanowi go renta skarżącego w wysokości 799 zł oraz wynagrodzenie za pracę córki w wysokości ok. 1.000 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 100 m² oraz działka wielkości 79 arów. Skarżący nie posiada oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż wraz z żoną utrzymują się z renty w wysokości 799 zł. Orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skarżący został uznany za trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji. W związku ze złym stanem zdrowia skarżącego oraz jego żony znaczne kwoty przeznaczane są na leczenie. Jedyny majątek skarżącego stanowi działka z domem, będące przedmiotem egzekucji. Córka skarżącego uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie. Utrzymuje się ona sama, część dochodów przeznaczając na opłacenie studiów podyplomowych oraz potrzebne materiały. Skarżący nie posiada oszczędności, ani wartościowych ruchomości, których sprzedaż mogłaby umożliwić uiszczenie wpisu. Konieczność zapłaty kwoty wpisu stanowić będzie poważne obciążenie domowego budżetu i jest niemożliwa bez uszczerbku dla utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 przedmiotowej ustawy przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 w/w ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada środków na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Skarżący jest osobą schorowaną, posiada orzeczenie o uznaniu za trwale niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Stan jego zdrowia wymaga ponoszenia wydatków na konieczne leczenie. Jedynym źródłem dochodu skarżącego jest świadczenie rentowe, którego wysokość wynosi 799 zł. Żona skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów, utrzymuje się z renty męża. Pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym córka skarżącego uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody z wynagrodzenia za pracę w wysokości około 1.000 zł netto, jednakże ze względu na fakt, że aktualnie kształci się na studiach podyplomowych - ponosi wydatki związane z edukacją. P.G. nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).