I SA/Kr 461/16

|Sygn. akt I SA/Kr 461/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 grudnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.), WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w dniu 1 grudnia 2016 r., sprawy ze skargi B.Z., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 3 lutego 2016 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, , - s k a r g ę o d d a l a - Postanowieniem z dnia 3 lutego 2016r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 listopada 2015r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wobec B.Z. (dalej: skarżąca). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, obejmującego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres wrzesień-grudzień 1998r. W toku prowadzonego postępowania zastosowano środki egzekucyjne, które umożliwiły pokrycie całości zaległości za wrzesień 1998r. oraz pomniejszyły kwotę zaległości za październik 1998r. Zawiadomieniem z dnia 3 listopada 2011r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia nieruchomości skarżącej. Samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 14 lipca 2005r. przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń w K.. Tytuł wykonawczy został przekazany do realizacji organowi skarbowemu w dniu 17 stycznia 2006r. Odnosząc się bezpośrednio do wniosku skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na jego przedawnienie, organ na podstawie zacytowanych przepisów wywiódł, że przedawnienie nie miało miejsca. We wniesionej na powyższe postanowienie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca wniosła o jego uchylenie, gdyż zobowiązanie stwierdzone tytułem wykonawczym uległo przedawnieniu. Ponadto zobowiązanie to objęte jest abolicją wynikającą z ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna, gdyż organ prawidłowo uznał, że nie doszło w sprawie do przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym. Istota sporu sprowadza się do kwestii, czy zasadnie uznano, że w niniejszym przypadku doszło do przedawnienia egzekwowanych należności pieniężnych wynikających z tytułu wykonawczego wystawionego przez ZUS, w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 599 ze zm. – dalej: u.p.e.a.). Zgodnie z tym przepisem, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Z treści tego artykułu wynika, że występują cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Jedną z przyczyn wygaśnięcia obowiązku jest przedawnienie, które wiąże się z umarzającym działaniem czasu. Instytucja ta ma zastosowanie zasadniczo w odniesieniu do obowiązków o charakterze pieniężnym. W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o umorzenie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, powołując się na przedawnienie. Organ egzekucyjny zobligowany był zatem, na podstawie art. 59 u.p.e.a., samodzielnie i w sposób merytoryczny dokonać własnych ustaleń, czy zachodzą przesłanki umorzenia postępowania. Słusznie organ wyjaśnił, że do umorzenia postępowania nie doszło. Wskazać bowiem należy, że w momencie powstania obowiązku zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne przez skarżącą, obowiązywała ustawa z dnia 25 listopada 1986r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U z 1989r., nr 25, poz. 137). Ustawa ta utraciła moc z dniem 31 grudnia 1998r. Na podstawie art. 35 ust. 3 tej ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Następnie w dniu 25 listopada 1998r. wszedł w życie przepis art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 963 ze zm. – dalej: u.s.u.s.). W ust. 4 tego przepisu zostało wskazane, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Wejście w życie tego przepisu, nie zmieniło wobec powyższego terminu przedawnienia należności skarżącej. Niemniej jednak od dnia 1 stycznia 2003r. przepis ten uzyskał uległ zmianie. Zgodnie z nowym jego brzmieniem, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W ustawie nowelizującej u.s.u.s., którą wprowadzono dłuższy, bo dziesięcioletni termin przedawnienia, nie zostały zawarte przepisy przejściowe. Powstały wobec powyższego wątpliwości, czy znowelizowany przepis ma zastosowanie do składek, których wymagalność powstała przed jego wejściem w życie, czyli do takiej sytuacji, w jakiej znalazła się skarżąca. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, nowe przepisy mają również zastosowanie do składek, których wymagalność powstała przed dniem nowelizacji tego przepisu. Tytułem przykładu można wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2015r. (sygn. akt II FSK 3031/12 – LEX nr 1769575), w którym zostało stwierdzone, że to, iż ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy, o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074), czyli ustawa wprowadzający dłuższy bo dziesięcioletni okres przedawnienia, nie uregulowała kwestii międzyczasowych, co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie nie oznacza, że należy stosować do nich przepisy dotychczasowe także po tej dacie. Skoro w trakcie biegu terminu przedawnienia następuje jego wydłużenie przez ustawodawcę, należy stosować nowe przepisy, to jest nowy termin przedawnienia. Nie dochodzi w takim przypadku do działania prawa wstecz, gdyż zobowiązanie do zapłaty należności jest nadal to samo. Należności skarżącej były wymagalne w dniu 1 stycznia 2003r., czyli w dniu wejścia w życie znowelizowanego art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Tym samym od tego dnia należność skarżącej ulegała przedawnieniu z upływem 10-cio letniego okresu przedawnienia, liczonego od dnia wymagalności świadczenia. Stosownie jednak do treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s., który obowiązywał w momencie wszczęcia wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie termin przedawnienia należności z tytułu składek uległ zmniejszeniu do okresu 5 lat w wyniku uchwalenia ustawy z dnia 16 września 2011r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011r., nr 232, poz. 1378). Pomimo skrócenia okresu przedawnienia, nie ma to dla sytuacji prawnej skarżącej znaczenia, gdyż bez zmian pozostał przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s., na podstawie którego bieg terminu przedawnienia został zawieszony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wskazać należy, że jak wynika z akt administracyjnych, pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności o której skarżąca została zawiadomiona, było zajęcie wierzytelność z tytułu wynagrodzenia za pracę skarżącej dokonane pismem z dnia 30 czerwca 2005r., które zostało skarżącej doręczone w dniu 14 lipca 2005r. Należy w związku z powyższym stwierdzić, że stosownie do dyspozycji wynikającej z art. 24 ust. 5b u.s.u.s., od tego dnia bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu i przedawnienie będzie mogło biec w dalszym ciągu, dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Niezasadne jest również twierdzenie skarżącej, że jej zobowiązanie zostało objęte abolicją wynikającą z ustawy. Skarżąca ma z pewnością na myśli ustawę z dnia 9 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (Dz.U. z 2012r., poz. 1551- dalej ustawa abolicyjna). Przypomnieć należy, że zaległości składkowe skarżącej obejmowały okres od września do grudnia 1998r. Tymczasem zakresem przedmiotowej ustawy objęto okres od 1 stycznia 1999r. do 28 lutego 2009r. (art. 1 ust. 1 ustawy abolicyjnej). Już choćby z tego powodu, należność skarżącej nie mogła zostać objęta regulacją tej ustawy. Ponadto umorzenie nie następuje z mocy samego prawa, lecz na skutek wydania przez ZUS decyzji po uprzednim złożeniu wniosku (art. 1 ust. 4 i 8 ustawy abolicyjnej). Z tych też powodów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.). Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.