I SA/Kr 465/04

WyrokWSA w Krakowie2006-07-14

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Józef Gach, Stanisław Grzeszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły sytuację materialną podatników ubiegających się o umorzenie zaległości podatkowych, opierając się na błędnych danych dotyczących wysokości ich rent i możliwości dochodowych gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Organy podatkowe nie zebrały w sposób prawidłowy materiału dowodowego, opierając się na błędnych założeniach dotyczących wysokości rent podatników (prawdopodobnie brutto zamiast netto) oraz nie w pełni oceniając możliwości dochodowe gospodarstwa rolnego w kontekście stanu zdrowia jednego ze współwłaścicieli. Brak pełnego zebrania materiału dowodowego skutkuje dowolnością ustaleń faktycznych, co narusza art. 122 i 187 § 1 Ordynacji Podatkowej.
Stan faktyczny
Podatnicy A. i Z. W. złożyli wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1999-2000 i 2002. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja materialna podatników, posiadających gospodarstwo rolne i pobierających renty, mogłaby ulec poprawie. Podatnicy w skardze zarzucili organom błędne ustalenia stanu faktycznego, w szczególności dotyczące wysokości ich rent netto oraz możliwości dochodowych gospodarstwa rolnego, a także podnieśli kwestie związane z wymiarem zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 465/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lipca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2006r., sprawy ze skargi A. i Z. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 16 stycznia 2004r. nr [...], w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za lata 1999,2000 i 2002r., uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji I SA/KR 465/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu odwołania - utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...].10.2003r. nr [...] odmawiającej A. i Z. W. umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu podatkowym za lata 1999-2000r i 2002r w kwocie ogółem 694 zł 85 gr. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że podatnicy posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni ok. 2 ha w miejscowościach Ś. i G.z tym ,że część tego gospodarstwa została wydzierżawiona w zamian za czynsz w naturze którego równowartość została wyceniona przez organ I instancji na ok. 200 zł rocznie. Nadto pobierają oni renty z ZUS w łącznej wysokości ok. 934 zł. miesięcznie z czego 300 zł przeznaczają na pokrycie kosztów leczenia a 350 zł na pokrycie kosztów utrzymania domu. Zdaniem organów podatkowych sytuacja materialna podatników , mogłaby ulec poprawie, gdyby wykorzystali oni możliwości dochodowe gospodarstwa rolnego , które składa się z gruntów ornych dobrej klasy. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].01.2004r. Nr [...] podatnicy wnieśli o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powodu sprzeczności dot. ustaleń stanu faktycznego z materiałem zebranym w sprawie. W szczególności ich renty netto wynosiły tylko 856 zł 17 gr. Organy podatkowe przyjęły zaś wyższą kwotę. Nadto chcieli oni prowadzić działalność w zakresie nasiennictwa .Jednakże organ I instancji wydał w tym zakresie decyzję odmowną. Dowodem jest tu znajdujące się w aktach sprawy pismo UW z dnia [...]11.1996r. nr [...] Nadto część zarzutów skierowali skarżący przeciwko wymiarowi łącznego zobowiązania pieniężnego . W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczas zajmowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Ustalając przesłanki ustawodawca użył w tym przepisie zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Gdy chodzi o pierwszą przesłankę to jej znaczenie zostało częściowo wyjaśnione w art. 22 § 2 pkt 1 tej samej ustawy, który brzmi "organ podatkowy, na wniosek podatnika może zwolnić płatnika z obowiązku pobrania podatku, jeżeli pobranie podatku zagraża ważnym interesom podatnika, a w szczególności jego egzystencji." Na zagrożenie tej egzystencji powołują się też skarżący . Stosowanie tego rodzaju przepisów podlega również kontroli sądu. Kontrola ta ze względu na charakter decyzji organów podatkowych tj. opartych na swobodnym uznaniu administracyjnym- sprowadza się w znacznej mierze do oceny przesłanek faktycznych , związanych z sytuacją podatnika determinującą zastosowanie wobec niego szczególnej formy przywileju podatkowego jakim jest umorzenie zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę . Innymi słowami mówiąc ocena dokonywana przez organ podatkowy co do tego , czy istnieją przesłanki do podjęcia decyzji i umorzenia zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę oparta jest w znacznej mierze na przesłankach słusznościowych , które wymykają się spod kontroli sądu - co oznacza, że kontroli tej podlega w szczególności jedynie poprawność postępowania dowodowo - wyjaśniającego. W niniejszej sprawie postępowanie to nie jest prawidłowe . Organy podatkowe oparły bowiem swoje ustalenia faktyczne na błędnym założeniu, iż renty skarżących wynosiły ok. 1000 zł miesięcznie. Prawdopodobnie chodzi o renty brutto. Te jak powszechnie wiadomo obciążone są podatkiem dochodowym od osób fizycznych ( z którego zresztą część wpływów stanowi dochody gmin) i składkę na ubezpieczenie zdrowotne. W związku z tym renty brutto nie mogą być punktem odniesienia do oceny czy wystarczają one do pokrycia niezbędnych wydatkami podatków. Gdy chodzi o możliwości dochodowe gospodarstwa rolnego to w przypadku jego współwłaściciela A. W.prawdopodobnym jest , że nie jest zdolnym do wykonywania zawodu rolnika. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie z przyszpitalnej poradni kardiologicznej z dnia [...].02.2003r. , które zdaje się potwierdzać to stanowisko. Jeżeli zaś organy podatkowe miały tu wątpliwości to powinny zwrócić się do skarżącego aby przedłożył uzupełniające informacje z tej poradni. To samo dotyczy ustalenia zestawu leków, które musi on zażywać. Jeżeli ten zestaw leków będzie znany to informacji o jego koszcie może ustalić każda apteka. Zwrócić należy uwagę na to , że skarżący przedłożył taki zestaw sądowi . Wystarczyło więc zwrócić się o to do niego . To samo dotyczy innych wydatków budzących wątpliwości tych organów co do ich wysokości . Skoro więc organy podatkowe wbrew obowiązkom wynikającym z art.122 i art.187 § 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 1997r Ordynacja Podatkowa nie zebrały całego materiału dowodowego , to ich ustalenia faktyczne są dowolne , a nie tak jak stanowi art.191 tej ustawy swobodne . Natomiast w niniejszym postępowaniu nie może być badana sprawa wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego . Jest to bowiem inna sprawa niż umorzenie zaległości podatkowych w tym zobowiązaniu . Z tego względu Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c u p.p.s.a. orzekł jak w sentencji .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło