I SA/Kr 467/15
WyrokWSA w Krakowie2015-12-15
Skład orzekający: Paweł Dąbek, Grażyna Firek, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, stawka podatku akcyzowego powinna być ustalona na podstawie faktycznej pojemności silnika, czy też deklarowanej przez nabywcę, nawet jeśli nabywca działał w zaufaniu do dokumentów sprzedawcy lub opinii biegłych?Ratio decidendi
Stawka podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego powinna być ustalona na podstawie faktycznej pojemności silnika, a nie deklarowanej przez nabywcę. Organy celne mają prawo weryfikować rzeczywistą pojemność silnika, nawet jeśli nabywca działał w dobrej wierze, opierając się na dokumentach sprzedawcy lub opiniach biegłych. Ewentualne wprowadzenie w błąd nabywcy może być podstawą do roszczeń cywilnych, ale nie wpływa na wysokość zobowiązania podatkowego.Stan faktyczny
Skarżąca zadeklarowała wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu BMW o pojemności silnika 1995 cm3, co potwierdzało badanie techniczne. Jednakże organy celne ustaliły, opierając się na danych producenta i opinii biegłego, że faktyczna pojemność silnika wynosiła 2171 cm3. W związku z tym organ celny określił wyższe zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym, stosując stawkę właściwą dla silników o pojemności powyżej 2000 cm3. Skarżąca kwestionowała decyzję, podnosząc, że działała w zaufaniu do dokumentów i nie miała świadomości faktycznej pojemności silnika.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 stycznia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu - skargę oddala -
Decyzją z dnia 19 stycznia 2015 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 26 września 2014 r. [...], którą określono skarżącej – A.K. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki BMW 320 nr VIN: [...] w kwocie 2 076 zł.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 24 listopada 2010 r. skarżąca złożyła deklarację uproszczoną [...], w której wykazała, że ww. pojazd wyposażony jest w silnik o pojemności skokowej 1995 cm3. Tego samego dnia skarżąca dokonała zapłaty podatku akcyzowego w wysokości 346 zł, stanowiącej 3,1% podstawy opodatkowania - właściwej dla samochodów osobowych o pojemności silnika nie przekraczającej 2 000 cm3. Tymczasem, w ocenie organu odwoławczego, zgromadzona przez organ I instancji dokumentacja (m.in. pismo dealera pojazdów marki BMW z dnia 22 kwietnia 2014 r, opinia rzeczoznawczy samochodowego z dnia 8 września 2014 r.) oraz dokonane rozkodowanie numeru VIN niepodważalnie dowodziło, że ww. pojazd posiadał w dacie nabycia fabrycznie zamontowany silnik o pojemności 2 171 cm3, tj. przekraczającej 2000 cm3, a w związku z tym zgodnie z art. 105 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 752) właściwa stawka akcyzy winna wynieść 18,6 % podstawy opodatkowania.
Ustosunkowując się do okoliczności podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu organ stwierdził, że nieznajomość parametrów technicznych istniejących marek samochodów i brak wiedzy nie mogła mieć wpływu na wymiar podatku, który powstaje z mocy prawa.
Skarżąca wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego, w której to skardze podniosła, że nabycie samochodu dokonało się na podstawie dokumentacji urzędowej stwierdzającej pojemność silnika poniżej 2 000 cm3. Kupujący nie miał zatem świadomości, że nabywa pojazd z silnikiem o większej pojemności. Ponadto organ celny działający na podstawie przepisów wydał zgodę na wjazd samochodu na polski obszar celny mimo braku istotnych danych w dokumentacji, zamiast wezwać zainteresowanego do wyjaśnienia sprawy celem uzupełnienia braków podjęcia takiego toku działań, które wstrzymałyby bieg spraw do chwili wyjaśnienia stanu rzeczy, tak by nabywca mógł podjąć decyzję w oparciu o fakty zgromadzone przez Urząd. Skarżąca załączyła do skargi dokument stacji diagnostycznej potwierdzający mniejszą pojemność silnika tj. 1 995 cm3.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu była możliwość wymierzenia akcyzy w wyższej stawce z uwagi na stwierdzoną ex post tj. po sprowadzeniu do Polski, wyższą pojemność silnika (tzn. przekraczającą 2000 cm3) samochodu będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia.
Stan faktyczny był przy tym niesporny. Skarżąca zgłosiła 24 listopada 2010 r. wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu BMW o pojemności silnika 1 995 cm3. Zadeklarowaną pojemność potwierdzało m.in. badanie techniczne z 25 listopada 2010 r. sporządzone przez uprawnionego biegłego. Jednakże faktyczna pojemność silnika (czego skarżąca nie kwestionowała) ustalona przez organy celne, wynosiła 2 171 cm3. Organy nie zarzucały przy tym, aby skarżąca działając świadomie, błędnie deklarowała pojemność silnika sprowadzonego samochodu.
W ocenie Sądu, art. 105 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym należy stosować biorąc pod uwagę faktyczną pojemność silnika, a nie tę deklarowaną przez nabywcę samochodu. Oczywiście dokumenty dotyczące rejestracji samochodu będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia mają znaczenia dla sprawy. Organy mogą jednak podważyć ich moc dowodową weryfikując (a tak było w tej sprawie) rzeczywistą pojemność silnika sprowadzanego samochodu. Nie ma znaczenia w sprawie "dobra wiara" nabywcy samochodu działającego w zaufaniu czy to do dokumentów sprzedawcy czy też do opinii biegłych rzeczoznawców.
Zgodnie z art. 21 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 613) zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Nie ma więc znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego (a więc jego wymiaru) czy podatnik faktycznie zdaje sobie sprawę z zaistnienia okoliczności faktycznych, z którymi przepisy wiążą powstanie konkretnego zobowiązania podatkowego (w danej dacie i wysokości). W przypadku tylko niektórych podatków ustawa odsyła wprost do dokumentów (np. zapisy w ewidencji gruntów i budynków) będących podstawą wymiaru – niezależnie od stanu faktycznego. Takich jednak uregulowań w podatku akcyzowym w przypadku nabycia samochodów wewnątrzwspólnotowo – nie ma.
Zgodnie z art. 101 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju. Przepisy podatkowe uzależniają stosowanie stawki podatkowej od pojemności silnika nabywanego samochodu – nie odsyłają przy tym ani do zapisów dowodów rejestracyjnych, ani do badań technicznych pojazdów.
Podkreślić należy, że z akt sprawy wynika, że we francuskim dowodzie rejestracyjnym samochodu brak było danych o pojemności silnika (k. 25 i 26 akt – brak wypełnienia pozycji P1). Organy celne ustaliły natomiast, że na podstawie danych producenta sprowadzany samochód miał pojemność 2 171cm3 (k. 17 akt), co potwierdził powołany w sprawie biegły (k. 61 akt).
W ocenie Sądu trudno zarzucać organom celnym, że nie weryfikowały w dniu złożenia deklaracji przez skarżącą prawdziwości danych dotyczących sprowadzanego samochodu. Taki wymóg nie wynika z żadnego przepisu, a na dodatek gdyby istotnie organy celne miały obowiązek każdorazowo dokonywać oględzin samochodu w celu sprawdzenia prawidłowości deklaracji – sparaliżowałoby to procedury przyjmowania deklaracji od podatników.
Przepisy podatkowe przewidują domniemanie prawidłowości składanych deklaracji. Organy mają bowiem zasadniczo (5 lat od końca roku, w którym należało podatek zapłacić) czas na późniejsze sprawdzenie czy podatnik zadeklarował podatek w prawidłowej wysokości. Tak było w rozpoznawanej sprawie. Naczelnik Urzędu Celnego działał m.in. na podstawie art. 21 §3 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Wprowadzenie w błąd skarżącej czy to przez sprzedawcę czy to przez diagnostę przeprowadzającego badanie techniczne może być co najwyżej podstawą do ewentualnych roszczeń przeciwko tym osobom, ale nie stanowi podstawy do domagania się zastosowania niższej stawki podatkowej.
W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na zasadzie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło