I SA/Kr 467/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia 19.01.2015r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej , z dnia 19.01.2015r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów A. K. ur. w 1982r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem A.K. ur. w 1980 r. Małżonkowie mają na utrzymaniu córkę N.K. ur. w 2001r. oraz syna F.K. ur. w 2008r. Rodzina mieszka w spółdzielczym własnościowym lokalu mieszkaniowym o pow. 47,90 m2, znajdującym się w O. A.K. z tytułu umowy o pracę w S. Sp. z o.o w D. uzyskuje 2 453,61 zł., netto , miesięcznie. W 2014r. osiągnęła ona dochód w wysokości 40 049,37 zł., przy przychodzie w wysokości 41 718,09 zł. A.K. w tej samej firmie uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1 286,16 zł., miesięcznie , netto a z Ośrodka Pomocy Społecznej otrzymuje zasiłek mieszkaniowy w wysokości 124,85 zł., miesięcznie. W 2014r. osiągnął on dochód w wysokości 19 840,81zł., przy przychodzie na poziomie 21 175,81 zł. Z tytułu zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego pobrał natomiast 4 616,04 zł. Miesięczne wydatki rodziny obejmują: czynsz za mieszkanie – ok. 747,08 zł., opłatę za energię elektryczną – 99,88 zł., opłatę za gaz – 24, 40 zł. (48,81 zł. : 2 miesiące = 24,40zł.), opłatę za internet – 50 zł., opłatę za telewizję kablową – 75 zł. Małżonkowie spłacają kredyt hipoteczny, zaciągnięty na kwotę 73 055 CHF, którego rata za maj wyniosła 1355,48 zł. Strona skarżąca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje w części na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie przedstawione okoliczności przemawiają za zwolnieniem wnioskodawczyni od kosztów sądowych. Wprawdzie zarówno A.K. jak i jej mąż pracują i otrzymują stałe wynagrodzenie a łączny miesięczny ich dochód wynosi 3 864,62 zł. (2 453,61 zł. + 1 286,16 zł. + 124,85 zł. = 3 864,62 zł.) to jednak po odjęciu od niego bieżących wydatków w wysokości ok. 2351,84 zł. (747,08 zł. + 99,88 zł. + 24, 40 zł. + 50 zł. + 75 zł. + 1300 zł. = 2351,84 zł.) rodzinie pozostaje do dyspozycji kwotą 1512,78 zł. (3 864,62 zł. – 2351,84 zł. = 1512,78 zł.). Trzeba natomiast mieć na względzie, iż suma ta przeznaczona jest na utrzymanie czteroosobowej rodziny, w tym na pokrycie kosztów wyżywienia, środków czystości, potrzeb związanych z ochroną zdrowia czy wydatkami szkolnymi. Małżonkowie nie dysponują z kolei żadnymi zasobami pieniężnymi czy przedmiotami wartościowymi, podlegającymi spieniężeniu. Stąd też biorąc pod uwagę ceny dóbr i usług pierwszej potrzeby oraz działając w oparciu o zasadę aby nie ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Biorąc natomiast pod uwagę okoliczność, iż przedmiotowa sprawa jest na etapie postępowania I instancyjnego, w którym nie ma bezwzględniej konieczności uczestniczenia profesjonalnego pełnomocnika oraz fakt, iż wnioskodawczyni korzysta już z pomocy adwokata, wniosek A.K. w zakresie ustanowienia adwokata uznać należało za niezasadny. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 1 i 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).