I SA/Kr 473/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P" sp. j’ w K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, z dnia [...] nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2001r. w kwocie 9 008 zł. postanawia: 1. ustanowić dla strony skarżącej doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych, 2. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych postępowanie umorzyć Dnia 03.01.2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "P" sp. j. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, z dnia [...] nr [...] określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2001r. w kwocie 9 008 zł. Jak wynika z uzasadnienia tego wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach " oraz dołączonych dokumentów "P" sp. jawna w K. została w 2001r. zaskoczona faktem upadłości firmy "B" S.A. od której dzierżawiła obiekt stacji paliw zlokalizowany w K. na os. [...] , na podstawie umowy z dnia [...] nr [...]. W związku z tą upadłością spółka poniosła znaczną stratę wskutek nieotrzymania zapłaty za dostarczone na potrzeby "B" paliwa. Ponadto obciążenia z tytułu; dzierżawy obiektu, opłat za drogę dojazdową, uległy znacznemu wzrostowi. Konieczność renegocjacji umowy z nowym właścicielem części terenu stacji paliw również pociągnęła za sobą znaczne koszty. Okoliczności te doprowadziły do poniesienia przez spółkę straty w prowadzonej działalności gospodarczej. "P" sp. j. w K. podjęła działania prawne w celu odzyskania utraconych należności. (zgłoszenie wierzytelności z dnia 27.12.2001r. )Nie przyniosły one jednak oczekiwanych rezultatów i w 2004r. spółka musiała ograniczyć obroty do zera. Od tego okresu do chwili obecnej podmiot ten nie osiąga jakichkolwiek dochodów. Składa deklaracje VAT, które nie wykazują obrotu. Rachunek bankowy "P" sp. j. w [...] Banku S.A. , [...] w K. został zamknięty, wypowiedziana została też umowa o prowadzenie rachunku bankowego, z powodu zaległych prowizji i opłat. ( zawiadomienie z [...] Banku S.A. , [...] Krakowie o zamknięciu rachunku i wypowiedzeniu umowy o prowadzenie rachunku bankowego z dnia 05.10.2005r. ) Spółka nie posiada też żadnych środków trwałych. Wspólnikami "P" sp. j. są: T. P. i S. K. T. P. ma 70 lat i jest inwalidą II grupy. Jest ograniczona w poruszaniu się. Utrzymuje się wyłącznie z emerytury, która wynosi 976,33 zł. miesięcznie. (decyzja ZUS o waloryzacji emerytury z dnia 15.03.2006r. znak : E 08621807/25, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy znak : E 8621807/25, zeznanie podatkowe T. P. za rok 2005 , PIT – 36, karta akt 21-22, 28-29) Mąż T. P. wymaga stałej opieki drugiej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością podawania leków , opóźniających postęp choroby. Emerytura w całości przeznaczana jest na bieżącą egzystencję i zakup niezbędnych medykamentów. S. K. jest synem T. P. Pozostawał on przez bardzo długi okres czasu bez pracy. (zeznanie podatkowe S. K., za rok 2006 , PIT – 36, karta akt 23-24) Obecnie jest zatrudniony i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2000 zł. S. K. ma na utrzymaniu trzyletnie dziecko, które wychowuje wspólnie z żoną. W chwili obecnej jest to jedyne źródło dochodu tej rodziny. Żona S. K. utraciła bowiem pracę z powodów zdrowotnych. Dochód osiągany przez niego z trudem wystarcza na utrzymanie rodziny i pomoc chorej matce. Strona skarżąca podnosi , iż wobec trudnej sytuacji finansowej wspólników i spółki nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i kosztów wynagrodzenia doradcy podatkowego. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem Sądu na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy przez Sąd osobie prawnej lub jednostce prawnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ,Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270 Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W ocenie sytuacji finansowej "P" sp. j. w K. orzecznik wziął pod uwagę fakt, iż jest ona przedsiębiorcą i powinna liczyć się z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej. Przedstawione okoliczności wskazują jednak, iż spółka ta nie generuje zysków, nie ma bowiem miejsca żaden obrót związany z prowadzoną działalnością. Nie dysponuje ona środkami finansowymi. Nie posiada środków trwałych mogących podlegać sprzedaży w celu uzyskania pieniędzy. Jej rachunek bankowy został zamknięty wskutek nie opłacania kosztów obsługi tego rachunku. Sytuacja finansowa wspólników spółki oceniana przez pryzmat przepisów o prawie pomocy również nie stwarza możliwości wygospodarowania przez nich środków na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym (obejmujących np. opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika). Wspólnik – T. P. jest 70 letnią inwalidką II grupy pobierającą emeryturę w wysokości 976,33 zł. miesięcznie. Jej mąż na skutek choroby wymaga stałej opieki. Bieżące wydatki oraz bardzo drogie leki dla męża pochłaniają całą emeryturę. Drugi wspólnik – S. K. dopiero niedawno zaczął pracować i obecnie pobiera wynagrodzenie w kwocie 2000 zł. Ma on jednak na utrzymaniu dwuletnie dziecko i żonę. Ta bowiem z powodów zdrowotnych straciła pracę. Przedmiotowa kwota z trudem starcza trzyosobowej rodzinie na utrzymanie. Sytuacja majątkowa spółki i wspólników czyni więc wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego w pełni zasadnym. Trudności finansowe nie mogą bowiem ograniczać szeroko rozumianego "prawa do sądu" poprze uniemożliwienie kontroli instancyjnej wydanego orzeczenia. Kontrola ta zainicjowana musi być jednak przez stronę poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną zgodnie z art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sporządza natomiast fachowy pełnomocnik, czyli np. doradca podatkowy, którego trzeba opłacić. Z kolei w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Strona skarżąca została już bowiem zwolniona od ponoszenia tych kosztów prawomocnym postanowieniem z dnia 06.06.2007r. Trzeba natomiast nadmienić, że zwolnienie to obejmuje cały tok postępowania a zatem i postępowanie w II instancji. Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zostało też cofnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Tak więc strona skarżąca jest w dalszym ciągu zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych w tym postępowaniu. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 art. 245§, art. 246§2, w zw. z art. 258 § 2, pkt. 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) oraz na podstawie art. 161§1 pkt. 3) w zw. z art. 258 tej ustawy orzeczono jak w sentencji.