I SA/Kr 475/10
WyrokWSA w Krakowie2010-05-19
Skład orzekający: Maja Chodacka, Paweł Dąbek, Grażyna Firek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, pomimo braku całkowitej nieściągalności tych należności oraz braku spełnienia przesłanek uzasadniających umorzenie w szczególnych przypadkach?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne prawidłowo odmówiły umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności określone w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto, nawet w przypadku wystąpienia przesłanek uzasadniających umorzenie w szczególnych przypadkach (art. 28 ust. 3a ustawy), decyzja o umorzeniu ma charakter uznaniowy, a skarżący nie wykazał, aby sytuacja jego i jego rodziny była na tyle ciężka, by uzasadniała zastosowanie tej ulgi. Sąd podkreślił, że umorzenie składek za pracowników finansowanych przez ubezpieczonych nie jest możliwe na podstawie art. 30 ustawy.Stan faktyczny
Skarżący J. G. domagał się uchylenia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Organ odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności zadłużenia oraz niespełnienie przesłanek szczególnych. Skarżący zarzucił organom nierzetelność, fałszowanie stanu faktycznego, nieobiektywność i dyskryminację. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję ZUS utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 475/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek (spr.), WSA Grażyna Firek, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010r., sprawy ze skargi J. G., na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 1 lutego 2010r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, - s k a r g ę o d d a l a -
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lutego 2010 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 12 lutego 2009 r. W konsekwencji odmówiono skarżącemu J. G. umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w łącznej kwocie 32.333,29 zł, jak również odmówiono umorzenia należności za pracowników w części finansowanej przez płatnika w łącznej kwocie 39.030,06 zł. Ponadto umorzone zostało postępowanie w zakresie umorzenia składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 3.768,09 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, że dokonał analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W szczególności zostało ustalone, że skarżący prowadził działalność gospodarczą w okresie od 3 września 1990 r. do 11 kwietnia 2001r. W tym okresie nie dopełnił należycie obowiązku w opłacaniu składek na ubezpieczenia własne oraz pracowników, czym doprowadził do powstania zaległości. Przeciwko skarżącemu prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Skarżący podjął zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia, wcześniej pracując na podstawie umowy o pracę. Organ ustalił ponadto dochody uzyskiwane przez małżonkę skarżącego oraz ich sytuację mieszkaniową, jak również wysokość ponoszonych wydatków. Po dokonaniu powyższych ustaleń stwierdzone zostało, że brak jest podstaw do umorzenia należności. W szczególności nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia tych należności, wynikające z art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Co prawda skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, jednak organ nie stwierdził braku majątku, z którego możliwa byłaby egzekucja zaległych składek. Egzekucja ta prowadzona jest obecnie za pośrednictwem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. Postępowanie to jest skuteczne pomimo tego, że skarżącego obciążają należności alimentacyjne na kwotę około 160.000 zł, które korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia i pozostają w zbiegu z należnościami składkowymi. Istnieje zatem prawdopodobieństwo, że przynajmniej częściowo zaległości składkowe zostaną wyegzekwowane. Organ zaznaczył, że przy braku całkowitej nieściągalności, pozbawiony jest na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych prawnej możliwości umarzania należności z tytułu składek. Ocenione zostały również przesłanki umorzenia wynikające z art. 28 ust. 3a wyżej wskazanej ustawy, której uzupełnienie znajduje się w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności. Organ uznał, że sytuacja skarżącego nie jest na tyle ciężka, aby mogła prowadzić do umorzenia zadłużenia. W szczególności nie nastąpi groźba pozbawienia go minimum egzystencji. Organ wziął również pod uwagę fakt, że skarżący posiada zadłużenie wobec innych jeszcze podmiotów oraz zaświadczenia lekarskie. Z zaświadczeń lekarskich nie wynika, aby schorzenia w nich opisane uniemożliwiały skarżącemu podjęcie zatrudnienia. Podkreślone również zostało, że zasadą jest konieczność zapłaty składek, zaś ich umorzenie możliwe jest jedynie w sytuacjach wyjątkowych, które w niniejszej sprawie nie zachodzą.
Odnośnie natomiast składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych zastosowanie znajduje art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z jego brzmieniem do składek tych nie mają zastosowania przepisy art. 28 i 29 ustawy, czyli że nie stosują się do nich ulgi, między innymi w postaci możliwości umorzenia zaległości. Postępowanie w tym zakresie musiało wobec powyższego zostać umorzone.
W skardze na powyższą decyzję J. G. wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji zarzucił wielokrotne naruszenie prawa oraz przewlekłość postępowania. Stwierdził, że sprawa rozpatrywana była w sposób nierzetelny, celowo fałszowano stan faktyczny, ukrywano rzeczywistość. Skarżący zarzucił również nieobiektywność organu, dyskryminację oraz stwierdził, że został pozbawiony środków do życia.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutów skarżącego zostało w szczególności stwierdzone, że nie przedstawił on dowodów na okoliczność całkowitej nieściągalności długów. Podkreślone zostało, że możliwość umorzenia zaległości z tytułu składek opiera się na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego". Oznacza to z kolei, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, może, ale nie musi umorzyć zaległości.
Skarżący dodatkowe argumenty przemawiające za uchyleniem zaskarżonej decyzji przedstawił w piśmie z dnia 7 kwietnia 2010 r. Stwierdził w nim, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów przedstawionych w odwołaniu. W piśmie tym zawarł dodatkowe zarzuty przeciwko decyzji wydanej w I instancji. Skarżący ponownie przedstawił swoją sytuację materialną i osobistą oraz stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przed wydaniem zaskarżonej decyzji, błędnie ustalił wysokość jego dochodów oraz dochodów żony. Powtórzył jednocześnie, że całe postępowanie prowadzone było stronniczo i organ przekroczył granice uznania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - zwanej w dalszej części p.p.s.a. - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z treścią przepisu art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. nr 205, poz. 1585 z 2009 r. z późn. zm.), należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Jak wynika z jego treści, całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Jak jednak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, żadna z tych przesłanek nie zachodzi. Nawet jednak w razie, gdyby któraś z przesłanek zachodziła, to i tak wówczas organ podejmujący rozstrzygnięcie ma tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Znajduje to potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285), w której zostało między innymi wskazane, że "(...) Przepis art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości.
Norma zawarta w art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wskazuje zatem na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone. Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Samo uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających przesłankom umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia należności z tytułu składek nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.
Oczywistym jest przy tym, że stwierdzenie braku przesłanek umorzenia skutkować może wyłącznie odmową udzielenia tej ulgi (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2006r. sygn. akt: II SA/Wa 2427/06 LEX nr 328895). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Nadto organ orzekający ustalił, że skarżący nie wykazał, iż obecny stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej, mało tego, skarżący podejmuje czynności zarobkowe. Również jego małżonka uzyskuje stałe dochody. Skarżący nie korzysta przy tym z pomocy opieki społecznej i uzyskuje dochody z których prowadzona jest egzekucja.
Rację mają wobec powyższego organy administracyjne twierdząc, że nie było podstaw do przyjęcia, że w przypadku skarżącego, istnieje stan całkowitej nieściągalności. Ponadto sam skarżący nie próbował przy tym wykazywać, iż przesłanka ta została spełniona. Skarżący twierdził jedynie, że uzyskuje bardzo niskie dochody.
W ocenie Sądu organy administracyjne prawidłowo ustaliły, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji, w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.
Z kolei ustawodawca w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365 z 2003r.). Jak wynika z zapisów tego rozporządzenia, przesłankami umożliwiającymi umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, są okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Wypełniając delegację ustawową Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wskazał na przykładowe przesłanki, które mogą prowadzić do umorzenia zaległości. Zgodnie z tym rozporządzeniem, możliwość umorzenia należności istnieje:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Ustawodawca, używając - w powołanych przepisach zarówno ustawy, jak i rozporządzenia - zwrotu "może" przesądził, że decyzja organu ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że organ ten przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla wnioskodawcy sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. W takim przypadku sądowa kontrola decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem wyboru dokonanego przez organ administracji.
W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów podatkowych zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści tzw. kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku okoliczności przedstawione w § 3 rozporządzenia), stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dysponuje organ - zatem może on, ale nie musi umorzyć te należności wraz z odsetkami za zwłokę. Uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wraz z odsetkami za zwłokę oznacza, że z woli ustawodawcy nawet w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanek, których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ ma możliwość dokonania swobodnego wyboru w ocenie tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający zastosowanie ulgi. Kontrola przez Sąd legalności decyzji wydanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się w związku z tym jedynie do badania, czy w procesie dochodzenia do tych rozstrzygnięć organy uwzględniły całokształt okoliczności faktycznych oraz czy w ramach swego uznania nie naruszyły one zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast kolejną instancją, która może podjąć decyzję o umorzeniu zaległości, czy też nakazać dokonanie takiego umorzenia.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ma charakter uznaniowy, a to oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia. (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007r. sygn. akt: II GSK 141/07 LEX nr 368197, wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2007r. sygn. akt: II GSK 141/07 LEX nr 368197). Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu.
Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził, iż skarżący nie wykazał zaistnienia okoliczności, o których mowa w przepisach rozporządzenia. Skarżący oraz jego żona uzyskują dochody, w związku z czym istnieje możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Organ wziął także pod uwagę wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych w przez rodzinę skarżącego i stwierdził, iż kwoty uzyskiwane miesięcznie przez skarżącego oraz jego żonę pozwalają na opłacanie rachunków i kosztów utrzymania, a pozostała kwota wystarcza na spłacanie należnych składek wraz z odsetkami.
Skarżący zarzuca organowi, że nie poinformował go, jakie musi przedstawić dowody, aby mogło dojść do umorzenia zaległości. Należy stwierdzić, że żądanie skarżącego nie mogło być zrealizowane. Oprócz bowiem wskazanych we wcześniejszej części uzasadnienia przepisów prawnych, na podstawie których istnieje możliwość umorzenia zaległości, nie istnieje katalog przesłanek, których zaistnienie może spowodować ich umorzenie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma obowiązek analizowania każdego przypadku samodzielnie i indywidualnie. Gdyby istniał określony katalog przesłanek umorzenia, decyzja straciłaby charakter decyzji uznaniowej. Obowiązkiem osoby ubiegającej się o umorzenie zaległości jest wykazanie swojej sytuacji majątkowej i osobistej. Po takim wykazaniu, organ podejmuje decyzję, czy istnieje możliwość zastosowania ulgi.
Niezasadne są także twierdzenia skarżącego, że organy zatajały przed nim podejmowane działania. Analizując bowiem akta sprawy, jak również same twierdzenia skarżącego, miał on dostęp do akt, mógł składać określone wnioski oraz zwracać uwagę Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych na stwierdzane jego zdaniem uchybienia w trakcie postępowania. Skarżący twierdzi na przykład, że organ błędnie ustalił wysokość osiąganego przez niego oraz jego żonę wynagrodzenia. Należy jednak stwierdzić, że ustalenia w tym zakresie organ poczynił na podstawie stosownych dokumentów, które znajdują się w aktach sprawy i do których skarżący mógł się odnieść. Skarżący twierdzi na przykład, że nie zna wysokości zarobków swojej żony, stwierdzające jednocześnie, że muszą być one niskie, gdyż o pieniądze były awantury. Skarżący przedłożył nawet "pasek wynagrodzenia" swojej żony, który nie obrazował jednak wynagrodzenia otrzymywanego w dłuższym czasie. Prawidłowo przy tym organy administracyjne nie poprzestały na analizie wysokości jednego wynagrodzenia, lecz przeprowadziły badania wynagrodzenia w większym przedziale czasowym. Tylko tak bowiem można uzyskać obiektywną informację o dochodach określonej osoby. Odnośnie zaś sytuacji finansowej skarżącego należy stwierdzić, że oprócz osiąganych dochodów, posiada on potencjalne możliwości zarobkowe. Jest on bowiem osobą wykwalifikowaną, prowadził własny warsztat samochodowy. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby podjął zatrudnienie w tej branży, gdzie z całą pewnością uzyska wyższe wynagrodzenie, aniżeli z dotychczas uzyskiwanej pracy. Jak wynika z jego pisma z 7 kwietnia 2010r, otrzymał on propozycję zostania wspólnikiem w serwisie samochodowym. Stwierdził jednak, że byłoby to możliwe po umorzeniu należności. Należy zatem stwierdzić, że skarżący uzależnia możliwość osiągania wyższych dochodów, od umorzenia zaległości względem ZUS. Nie oznacza to jednak, że wyższych dochodów uzyskać nie może.
Skarżący zarzucił również, że organ prowadzący postępowanie pominął bądź zataił pewne okoliczności. Stwierdzenie takie nie znajduje jednak uzasadnienia. Wszystkie istotne fakty i okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, znajdują się w aktach sprawy. Na podstawie tych istotnych faktów oraz okoliczności, ustalony został stan faktyczny. Nie wszystkie przedstawiane przez skarżącego wnioski i stwierdzenia miały przy tym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Stwierdzić należy, że Skarżący działa pod wpływem bardzo silnych emocji. Wiele zarzutów kieruje bezpośrednio pod adresem konkretnych osób prowadzących jego sprawę. Do takich okoliczności nie ma potrzeby odnosić się w uzasadnieniu decyzji. Z tych przyczyn, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest np. okoliczność, że skarżący wielokrotnie ze łzami w oczach odwiedzał Inspektorat ZUS prowadzący jego sprawę.
Podsumowując należy stwierdzić, iż organy orzekające w sprawie prawidłowo dokonały ustalenia stanu faktycznego oraz należycie uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. Z poczynionych ustaleń wyciągnęły wnioski, że nie zostały przez skarżącego spełnione przesłanki umorzenia zaległości. Wnioski te zostały szczegółowo i kompleksowo wyjaśnione. Wyjaśnienia są przy tym logicznie i oparte na wszechstronnie zebranym materiale dowodowym. Po dokładnej analizie akt postępowania, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Całe bowiem postępowanie wyjaśniające zostało przez organy administracyjne przeprowadzone prawidłowo. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia fakt, że postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem zasady szybkości postępowania administracyjnego, wyrażonego w art. 12 k.p.a. i uszczegółowionej w art. 35 i nast. k.p.a. Naruszenie tej zasady, nie może bowiem powodować uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie miało wpływu na wynik sprawy.
Również prawidłowe było rozstrzygnięcie organów administracyjnych co do umorzenia postępowania w zakresie wniosku o umorzenie składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Jak wynika bowiem z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek tych nie stosuje się przepisów art. 28 i 29 ustawy, czyli dotyczących możliwości umorzenia tych należności. W zakresie zatem tych składek, nie jest dopuszczalne badanie przesłanek związanych z możliwością ich umorzenia. Samo zatem postępowanie odnośnie tego wniosku jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a. Brak jest bowiem w tym zakresie przedmiotu postępowania w którym mógłby wypowiadać się Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpatrując skargę i badając sprawę zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), tj. w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło