I SA/Kr 476/08

PostanowienieWSA w Krakowie2008-06-12

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę w działalności gospodarczej, ale nadal ją prowadzi i osiąga przychody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przez osobę prawną nie zasługuje na uwzględnienie, gdy sytuacja finansowa strony nie ma znamion wyjątkowości i nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy dla osób prawnych ma charakter fakultatywny i powinno się ją stosować jedynie w wypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe, co należy szczególnie wymagać od podmiotów gospodarczych, które powinny liczyć się z ryzykiem ponoszenia kosztów sądowych związanych z prowadzoną działalnością.
Stan faktyczny
Spółka "C" Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w protokole z badania ksiąg. Spółka wykazała w 2007 r. środki trwałe o wartości 46 761,73 zł, stratę w wysokości 452 514,04 zł przy przychodzie 1 074 755,81 zł, posiada dwa konta bankowe z ujemnymi saldami. Mimo to, sąd uznał, że sytuacja finansowa spółki nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując m.in. na nieracjonalną politykę finansową spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "C" Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...], nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] którym dokonano sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w treści protokołu z badania ksiąg z dnia [...].11.2006r. postanawia: oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek "C" Sp. z o.o. w K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...], którym dokonano sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w treści protokołu z badania ksiąg z dnia [...].11.2006r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz dołączonych dokumentów wartość środków trwałych "C" w roku 2007 wynosiła 46 761, 73 zł. Spółka poniosła stratę w wysokości 452 514, 04 zł. przy przychodzie wynoszącym 1 074 755,81zł. W miesiącu marcu 2008r. kwota podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej stanowiła sumę 58 686 zł. Spółka posiada dwa konta bankowe. Jedno w Banku [...] w K. ,drugie w Banku [...] SA Oddział w [...]. Na obu kontach salda mają wartości ujemne. Zdaniem Sądu wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej przez Sąd może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ,Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270. Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej ( w przedmiotowym przypadku zwolnienia od kosztów sądowych) ma charakter fakultatywny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób i podmiotów gospodarczych toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie, z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) Sytuacja finansowa strony skarżącej nie ma znamion wyjątkowości. Nie daje też w ocenie orzecznika podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka wykazała wprawdzie stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Strata ta jednak poniesiona została przy przychodzie wynoszącym 1 074 755,81 zł. Obecnie spółka cały czas prowadzi działalność o czym świadczy deklaracja VAT 7 za miesiąc marzec 2008r. Na koniec roku 2007 w kasie posiadała kwotę 532 zł. Przy analizie sytuacji majątkowej strony skarżącej zwrócić należy uwagę na sposób zarządzania środkami firmy. Spółka wykazuje bowiem stratę czyli jej koszty przewyższają przychody. Do kosztów zalicza się wynagrodzenia pracowników, skoro więc jak twierdzi strona skarżąca jest ona w złej kondycji finansowej to pensja prezesa spółki na poziomie 23 200 zł. miesięcznie jest przejawem nieracjonalnej polityki finansowej C. Sp. z o.o. w K. Odpowiedzialność z tego tytułu nie może być natomiast przerzucana na Skarb Państwa poprzez finansowanie wydatków spółki związanych z procesami sądowymi, zwłaszcza , że jak już zostało wspomniane na wstępie instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy a w przypadku podmiotów gospodarczych ma również charakter fakultatywny. W związku z tym oraz mając na uwadze, iż każdy podmiot gospodarczy liczyć się musi z ryzykiem gospodarczym obejmującym również konieczność ponoszenia kosztów ewentualnych procesów sądowych, orzecznik stanął na stanowisku, iż w rozpatrywanym przypadku zwolnienie od kosztów sądowych jest niezasadne. Biorąc pod uwagę powyższe , na podstawie art. 244§1 , art.245§3 , art. 246§2 pkt. 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło