I SA/Kr 476/08
PostanowienieWSA w Krakowie2008-09-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która zakończyła rok obrotowy stratą i ma zerowe środki na rachunku bankowym, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała w sposób dostateczny niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, pomimo straty i zerowych środków na rachunku bankowym. Sąd ocenił, że sytuacja finansowa spółki, uwzględniając jej kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, przychody oraz utrzymujący się stan zatrudnienia, nie uzasadnia całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza że potencjalne obciążenie kosztami postępowania jest niewielkie w stosunku do rozmiarów działalności.Stan faktyczny
Spółka Osada Turystyczna [...] Sp. z o.o. złożyła wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o sprostowaniu oczywistej omyłki w protokole z badania ksiąg handlowych. Spółka argumentowała złą sytuacją finansową, stratą za rok 2007 oraz zerowymi środkami na rachunku bankowym. Sąd ocenił sytuację finansową spółki, biorąc pod uwagę jej kapitał zakładowy, środki trwałe, przychody oraz stan zatrudnienia, i uznał, że nie wykazała ona wystarczająco swojej niezdolności do poniesienia kosztów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Osada Turystyczna [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprostowania protokołu z badania ksiąg handlowych postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
We wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. Osada Turystyczna [...] Spółka z o.o. w K. wystąpiła z wnioskiem o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w protokole z badania ksiąg handlowych.
Skarżąca spółka zawnioskowała o zwolnienia jej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na zły stan finansowy, brak na dzień złożenia wniosku wolnych środków finansowych. Skarżąca wskazała, że rok bilansowy 2007 zakończyła stratą w wysokości 452.514,04 zł. Na dzień sporządzenia wniosku stan środków finansowych na rachunku bankowym wynosił 0,00 zł, a na dzień 31 marca 2008 r. stan rachunku wynosił 69,25 zł.
W sprzeciwie od postanowienia z [...] czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Kr 879/05 oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, strona skarżąca podtrzymując motywy zawarte w przedmiotowym wniosku zauważyła, że nie można się zgodzić z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co do uzależnienia przyznania pomocy od ustalonych wynagrodzeń pracowników spółki. Zdaniem spółki zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno być przede wszystkim rozpatrywane poprzez wzięcie pod uwagę jej możliwości finansowych, jakie strona udowodniła w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy, a więc jakie są jej realne możliwości finansowe. Sąd nie powinien oceniać stanu finansowego strony skarżącej w 2007 r. oraz w pierwszym kwartale 2008 r., lecz uwzględnić fakt, że w dniu składania wniosku o przyznanie prawa pomocy stan finansowy strony skarżącej (stan jej rachunków bankowych oraz stan kasy) wykazywał saldo ujemne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Istota instytucji prawa pomocy uregulowanej w przepisach art. 243 - 263 P.p.s.a. wyraża się w zagwarantowaniu prawa do sądu osobom fizycznym znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i osobom prawnym lub innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej znajdującym się w bardzo trudnej sytuacji finansowej.
Zakres prawa pomocy i przesłanki jego przyznania są ściśle uregulowane w przepisach prawa. Zakres ten może być całkowity lub częściowy. Osobie prawnej przyznanie prawa pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącej spółki - wynikającą ze złożonego oświadczenia oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy - w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.
Z analizy treści informacji zawartych w złożonym wniosku o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych oraz dołączonych dokumentów wynika, że działalność gospodarcza spółki w ostatnich dwóch latach generowała stratę w tym 2007 rok zakończyła stratą w wysokości 452.514,04 zł. Jednocześnie kapitał zakładowy skarżącej spółki utrzymuje się na poziomie 11.400.000,000 zł, a wartość środków trwałych pozostających w jej dyspozycji (według bilansu za ostatni rok) zamyka się kwotą 46.761,73 zł. Niewątpliwie jej sytuacja finansowa jest trudna, jakkolwiek ulega poprawie, o czym świadczy wysokość straty na koniec 2007 r. w porównaniu z końcem 2006 r. Jednocześnie z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że spółka przynosi przychody (2007r. - 1.074.755,81 zł, marzec 2008r. - 58.686,00 zł), które pozwalają na kontynuowanie działalności gospodarczej. Sytuacja spółki nie wymaga na dzień dzisiejszy podejmowania jakichkolwiek kroków naprawczych, czy też złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Świadczy o tym chociażby utrzymujący się od 2006 r. na niezmienionym poziomie stan zatrudnienia (15 osób) oraz znacząca pozycja wynagrodzeń w kosztach bieżących spółki. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że brak środków na rachunkach bankowych w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy powinien sam w sobie przesądzać, że skarżąca spółka powinna uzyskać pomoc państwa na pokrycie kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Zerowy stan konta bankowego, jak również brak środków pieniężnych w kasie w dniu składania wniosku nie obrazuje w pełni realnej sytuacji finansowej firmy. Jak zauważyła skarżąca w stosunku do spółki prowadzona jest egzekucja m.in. z rachunków bankowych. Jest rzeczą powszechnie znaną, że w takiej sytuacji na kontach objętych zajęciem egzekucyjnym nie gromadzi się środków pieniężnych. W ocenie Sądu sytuacja finansowa spółki nie daje podstaw do przyjęcia, że nie jest ona w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania. Skoro na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, musi on przedstawić sądowi wiarygodną argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów.
Należy przy tym zauważyć, że ze względu na przedmiot zaskarżenia i charakter sprawy objętej skargą, potencjalne obciążenie z tytułu kosztów sądowych w stosunku do rozmiarów prowadzonej działalności będzie niewielkie. Zaskarżony został bowiem akt administracyjny w postaci postanowienia o sprostowaniu protokołu z badania ksiąg handlowych. Stosowanie zaś do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym pobiera się wpis stały w wysokości 100,00 zł. Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 1 lutego 2005 r. sygn. akt FZ 715/04, że "przy rozważaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy uwzględnić z jednej strony wysokość obciążeń finansowych w danym postępowaniu (np. wysokość wpisu od skargi lub skargi kasacyjnej), z drugiej zaś strony możliwości finansowe strony w chwili składania tego wniosku".
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając, że skarżąca spółka nie wykazała w sposób dostateczny niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 2 pkt 1oraz art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło