I SA/Kr 476/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-06-27
Skład orzekający: Michał Śmiałowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, osoba fizyczna otrzymująca niską emeryturę po zajęciu komorniczym i posiadająca jedynie mieszkanie o niewielkiej powierzchni, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy rozłożenia na raty podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Strona skarżąca, osoba fizyczna o trudnej sytuacji materialnej, otrzymująca niską emeryturę po zajęciu komorniczym, która ledwie starcza na przeżycie i wykup leków, oraz nieposiadająca oszczędności ani wartościowych przedmiotów, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych. Konieczność poniesienia kosztów sądowych, w tym wpisu wynoszącego 500 zł, zagroziłaby realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych, co jest sprzeczne z zasadą zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości osobom w trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Strona skarżąca, S.K., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23.02.2012r. odmawiającą rozłożenia na raty podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawczyni, osoba chora na cukrzycę, otrzymuje emeryturę w wysokości 1153,25 zł miesięcznie, z czego po zajęciu komorniczym pozostaje jej 689,15 zł, co ledwie starcza na przeżycie i leki. Posiada mieszkanie o powierzchni 36 m2, nie ma oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.02.2012r., nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty podatku dochodowego od osób fizycznych, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek S.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 23.02.2012r., nr [...], w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty podatku dochodowego od osób fizycznych,
Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy S.K. ur. w 1950r. jest chora na cukrzycę i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1153,25 zł. miesięcznie. Z czego po zajęciu komorniczym pozostaje jej kwota 689,15 zł. miesięcznie. Wnioskodawczyni podnosi, iż suma ta ledwie starcza jej na przeżycie i wykup lekarstw.
Strona skarżąca jest właścicielką mieszkania o pow. 36 m2, nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro.
Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 ).
Obecna sytuacja S.K. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych. Nie posiada ona oszczędności a otrzymywane świadczenie w kwocie 689,15 zł. , miesięcznie wydawane jest w całości na bieżące wydatki i leki. Sam wpis w niniejszej sprawie wynosi natomiast 500 zł. Stąd też, konieczność poniesienia kosztów sądowych przez S.K. zagroziłaby realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej.
W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 ) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło