I SA/Kr 483/10

WyrokWSA w Krakowie2010-09-24

Skład orzekający: Maja Chodacka, Grażyna Firek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, która nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego, narusza przepisy Ordynacji podatkowej i może zostać uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie może pozostać w obrocie prawnym, ponieważ jest dotknięta naruszeniami prawa o charakterze istotnym dla wyniku sprawy. Uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji nie spełnia wymogów art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, co uniemożliwia kontrolę decyzji i ustalenie zasadności motywów organu odwoławczego. Wady te naruszają również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 Ordynacji podatkowej).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od spadków i darowizn. Organ pierwszej instancji ustalił podatek, odmawiając zastosowania ulgi podatkowej. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania dowodowego. Skarżący zarzucili decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące wadliwości uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I SA/Kr 483/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Piotr Głowacki (spr.), Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2010r., sprawy ze skargi M. G.-S. i M. G.-S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 15 lutego 2010r. nr [...], w przedmiocie podatku z tytułu darowizny;, I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących koszty postępowania w kwocie 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ). Decyzją z dnia 6 października 2009r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej oraz art. 9, 14, i 15 ustawy z dnia 28.07.1983r.o podatku od spadków i darowizn (t.j.: Dz.U.z 2009r. Nr 93, poz. 768) ustalił w stosunku do M. G.-S. i M. G.-S. podatek od spadków i darowizn w wysokości 5.709,00. W obszernym uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą decyzji było ustalenie, że M. G.-S. nie spełnia warunków do zastosowania ulgi podatkowej wynikającej z art. 16 w/w ustawy o podatku od spadków i darowizn. Z powyższą decyzją nie zgodziły się M. G.-S. i M. G.-S., wnosząc odwołanie. Odwołujące zarzuciły naruszenie: 1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. - art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez sprzeczność istotnych ustaleń organu podatkowego I instancji z stanem faktycznym sprawy, z treścią materiału dowodowego sprawy polegającą na błędnym przyjęciu, iż: "obdarowana M. G.-S. nie spełniła warunków przewidzianych do stosowania ulgi podatkowej, wnikającej z art. 16 ustawy podatkowej - w nabytym w drodze darowizny lokalu mieszkalnym nie mieszka"; - art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie i ustalenie wymiaru podatku od darowizny, pomimo upływu 3 latt, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Decyzją z dnia 15 lutego 2010 roku Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W lakonicznym uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał jedynie, że w toku postępowania odwoławczego ustalono, iż rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Dalej organ zacytował treść art. 69 § 1 (z jakim dniem organ ma prawo do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe), § 2 i § 3 (termin do wydania decyzji) Ordynacji podatkowej. W podsumowaniu organ wskazał ponownie, że rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym ustalenia wartości przedmiotu opodatkowania. W skardze od powyższej decyzji M. G.-S. i M. G.-S. zarzuciły, naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej: - art. 210 § 4 poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji przyczyn i dowodów, na których oparł się organ II instancji dla uznania, że rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części zaś w uzasadnieniu prawnym — nie wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji; - art. 233 § 2 poprzez nie wskazanie organowi I instancji okoliczności faktycznych, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz wskazaniu tych, które zostały już ustalone ("wartość przedmiotu opodatkowania"); - art. 121 § 1 w zw. z art. 187 poprzez brak rzetelnego ustalenia stanu faktycznego, oraz wyjaśnienia, dlaczego art. 69 § 1 miałby być podstawą przeprowadzenia postępowania dowodowego; - art. 122, 124 i 125 poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w pełnym zakresie, nie wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydaniu decyzji, a także poprzez nie działanie wnikliwie i szybko; - art. 68 § 2 pkt 1) poprzez niezastosowanie i ustalenie wymiaru podatku od darowizny, pomimo upływu 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy; W oparciu o powyższe skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W szczególności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja organu II instancji wydana w kontrolowanym postępowaniu nie mogła pozostać w obrocie prawnym, ponieważ dotknięta jest naruszeniami prawa o takim właśnie charakterze. W pierwszej kolejności należy wskazać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, zarówno co części faktycznej jak i prawnej, nie spełnia wymogów zawartych w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści powyższego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji, sporządzone przez Dyrektora Izby Skarbowej, zawiera jedynie wskazanie, że "w toku postępowania odwoławczego ustalono, iż rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części", a ponadto, że "rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym ustalenia wartości przedmiotu opodatkowania". Brak jest zatem wskazania przesłanek jakimi organ się kierował przy dokonywaniu oceny o brakach w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu. Powyższe ogólnikowe i lakoniczne stwierdzenia uniemożliwiają Sądowi dokonanie kontroli decyzji, a podatnikowi ustalenie zasadności motywów jakimi organ odwoławczy kierował się przy wydawaniu decyzji. Tak wadliwie sporządzone przez organ odwoławczy uzasadnienie nie pozwala Sądowi na skontrolowanie jakie działania organ odwoławczy podejmował w celu wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, a więc czy wypełniona została dyspozycja art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W szczególności wadliwe uzasadnienie decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego nie pozwala Sądowi na ocenę czy organ II instancji mógł prowadzić we własnym zakresie dodatkowe postępowanie dowodowe, stosownie do treści art. 229 Ordynacji podatkowej, i - w jego wyniku po uchyleniu zaskarżonej decyzji wydać decyzję merytoryczną co do istoty sprawy. Zatem powyższe uchybienie w zakresie wadliwego uzasadnienia faktycznego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Także w zakresie uzasadnienia prawnego zaskarżona decyzja jest nie do zaakceptowania. Sprowadza się ona bowiem do wskazania samej treści art. 69 Ordynacji podatkowej. Stosownie zaś do w/w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie prawne winno tymczasem zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zatem, aby wyczerpać dyspozycję art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w zakresie uzasadnienia prawnego, nie można ograniczyć się do przytoczenie przepisów prawa, ale ją wyjaśnić, czyli wskazać treść przepisu w bezpośredniej relacji do stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2000 r., III SA 760/99, niepubl.). Decyzja powinna zatem wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają normie prawnej zastosowanej w sprawie. Powyższe uchybienia stanowią również w ocenie Sądu podstawę do stwierdzenia, że oprócz w/w przepisów Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy naruszył określoną w art. 121 Ordynacji podatkowej zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło