I SA/Kr 483/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.P. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.01.2014r. , nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 22.01.2014r. , nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów E. P. ur. w 1989r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem M.P. ur. w 1988r. Dnia 28.02.2014r. urodziła córkę – Z.P.. W 2013r. uzyskała ona dochód w wysokości 7 144,70 zł. Najem jednego pokoju, w tym roku, przyniósł jej natomiast 7500 zł. Dotychczasowa umowa o pracę zawarta z wnioskodawczynią została rozwiązana w lutym 2014r. i obecnie otrzymuje ona tylko zasiłek macierzyński w wysokości 951,95 zł., miesięcznie . Świadczenie to wraz z kwotą 500 zł., otrzymywaną co miesiąc, z tytułu najmu pokoju, stanowi jedyny dochód rodziny. M.P. nie widzi bowiem na jedno oko i w związku z tym ma trudności ze znalezieniem zatrudnienia. Strona skarżąca nie może też liczyć na pomoc rodziców , gdyż są oni osobami starszymi i schorowanymi, o ograniczonych dochodach. Opiekują się ponadto jej niepełnosprawną siostrą . Miesięczne wydatki rodziny obejmują : czynsz – 451,91 zł., opłatę za energię elektryczną – 72 zł., opłatę za gaz – 50 zł., opłatę za internet – 30 zł., podatek z tytułu wynajmowania pokoju – 42 zł., koszty jedzenia , kosmetyków i ubrań – ok. 500 zł. Koszty utrzymania dziecka strona skarżąca szacuje na ok. 250 -300 zł., miesięcznie. Zaznacza jednocześnie , iż zdarza się tak, że nie starcza jej, w danym miesiącu, na pokrycie wszystkich bieżących wydatków. Wówczas rodzina korzysta z pomocy żywnościowej oferowanej przez parafię, jak również zwraca się do rodziny o wsparcie, bądź to rzeczowe bądź też finansowe. Strona skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest natomiast właścicielem mieszkania o pow. 50 m2 , znajdującego się na Oś. D. w K. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). Przedstawiona przez stronę skarżąca sytuacja uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Uzyskiwane przez rodzinę niewysokie dochody w całości przeznaczane są na zaspokajanie bieżących potrzeb, a bywa i tak , że posiadane środki finansowe nie starczają małżonkom na wszystkie wydatki. Konieczność opieki nad nowo narodzonym dzieckiem oraz niedowład oka M.P.nie dają z kolei możliwości dodatkowego zdobycia funduszy. Stąd też uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu od skargi w wysokości 500 zł. jest poza możliwościami finansowymi strony skarżącej. Wydatek tego rzędu spowodowałby bowiem poważne pogorszenie warunków bytowych rodziny. Dlatego też orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ) orzeczono więc jak w sentencji.