I SA/Kr 483/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Sp. z o.o. w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze wniesionej na decyzję Zarządu Województwa z dnia 6 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania strona skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja ta jest niezasadna i zachodzi duże prawdopodobieństwo jej uchylenia przez sąd administracyjny. Zdaniem Spółki prowadzenie na podstawie zaskarżonej decyzji egzekucji w celu wyegzekwowania kilku milionów złotych może całkowicie sparaliżować jej bieżącą działalność i prowadzone przez nią inwestycje w tym te obejmujące ukończenie robót w Zespole Pałacowym [...], gdy tymczasem nieprzekraczalny termin oddania ukończonego projektu obejmującego korpus główny upływa z dniem 31 marca 2019 r. W tym terminie Spółka powinna także oddać do użytkowania pozostałe dwa projekty. Nieukończenie inwestycji w tym terminie spowoduje konieczność zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami, a tym samym uszczerbek w aktywach Spółki. Strona skarżąca dodała, że nie uchyla się od zwrotu kwot określonych w decyzji, a w razie negatywnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie dotacje otrzymane w ramach projektu obejmującego korpus główny i skrzydło zachodnie zostaną zwrócone. Nie zachodzi zatem obawa, że należności wynikające z decyzji o zwrocie dofinansowania mogą nie zostać przez Spółkę uregulowane lub że w inny sposób Instytucja Zarządzająca poniesie szkodę, albowiem ostatecznie należności zostaną zwrócone wraz z wysokimi odsetkami podatkowymi. W piśmie z dnia 9 kwietnia 2018 r., skierowanym do Zarządu Województwa, skarżąca Spółka wniosła, na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji we wskazanym w skardze zakresie. W uzasadnieniu wniosku Spółka przytoczyła te same argumenty co w skardze. Pismem z dnia 19 kwietnia 2018 r. Spółka uzupełniła swój wniosek z dnia 9 kwietnia 2018 r. oferując jako zabezpieczenie wykonania obowiązków nałożonych decyzją o zwrocie dofinansowania, ustanowienie hipoteki umownej na nieruchomości Spółki położonej w B., dla której Sąd Rejonowy w B. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr KW [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...]. Spółka podała, że nieruchomość ta jest wolna od obciążeń hipotecznych, a zatem ustanowiona hipoteka umowna korzystać będzie z pierwszeństwa zaspokojenia. Pismem z dnia 4 maja 2018 r., skierowanym do Zarządu Województwa, Spółka po raz kolejny uzupełniła swój wniosek z dnia 9 kwietnia 2018 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Natomiast pismem z dnia 16 maja 2018 r. strona skarżąca uzupełniła skargę w zakresie uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W obu tych pismach Spółka podniosła te same argumenty, a mianowicie, że pomimo poprawy sytuacji finansowej i pozytywnej prognozy związanej ze zwolnieniem pozostałej części ceny sprzedaży za działkę [...], jej aktualna sytuacja finansowa nie pozwala na uregulowanie należności stwierdzonych w decyzji z dnia 6 lutego 2018 r. o zwrocie dotacji, których kwota jest bardzo wysoka. Wykonanie decyzji w trybie postępowania egzekucyjnego skutkować będzie realnym niebezpieczeństwem wyrządzenia Spółce znacznej szkody. W pierwszej kolejności strona skarżąca wskazała, że obecnie wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować nie dojście do skutku umowy sprzedaży nieruchomości, co do której Spółka podpisała już umowę przedwstępną, a której wartość przewyższa wartość transakcji dotyczącej działki [...] z dnia 26 stycznia 2018 r. Sprzedaż przez Spółkę kolejnych nieruchomości stanowi daIszy etap zamierzenia inwestycyjnego, którego pierwszym elementem była umowa sprzedaży z dnia 26 stycznia 2018 r. W tym stanie, wykonanie decyzji o zwrocie dotacji w łącznej kwocie ponad pięciu milionów złotych (wraz z odsetkami), może spowodować wycofanie się kupującego z umowy albo znaczące wydłużenie terminu zawarcia umowy ostatecznej, a co za tym idzie utratę, albo odłożenie na nieokreślony czas uzyskania przychodu przez Spółkę. Zdaniem strony skarżącej, wykonanie decyzji o zwrocie dotacji skutkowałoby również przesunięciem terminu wykonania pozostałych prac w Zespole Pałacowym [...] w B. i oddania obiektu na bliżej nieokreśloną przyszłość. Spółka wyjaśniła, że sfinansowanie ostatnich prac w Zespole Pałacowym planowane jest z drugiej transzy ceny sprzedaży działki [...]. Na dzień dzisiejszy Spółka zawarła już umowy z wykonawcami, w niektórych przypadkach wpłacając zaliczki, część wykonawców rozpoczęła wykonywanie robót. Zajęcie w toku egzekucji rachunków bankowych Spółki doprowadziłoby więc do paraliżu jej działalności, wskutek zablokowania środków na bieżące funkcjonowanie Spółki, w tym wypłaty dla kontrahentów oraz pracowników Spółki, co mogłoby skutkować wstrzymaniem robót przez podwykonawców lub odstąpieniem przez nich od zawartych już umów. Spowodowałoby to również utratę renomy przez Spółkę i zaufania wykonawców co miałoby daleko idące konsekwencje dla jej przyszłych relacji gospodarczych. Ponadto skarżąca stwierdziła, że przesuniecie terminu wykonania pozostałych prac w Zespole Pałacowym skutkować będzie odłożeniem w czasie kategoryzacji Pałacu jako obiektu hotelarskiego, a to spowoduje szkodę Spółki w postaci utraty korzyści związanych z czerpaniem zysków jakie mogłaby przynosić nieruchomość po uruchomieniu oferty usług hotelowych, czy organizacji imprez okolicznościowych. Strona skarżąca wskazała, że obecnie zatrudnia 12 pracowników, niemniej wielce prawdopodobnym jest, że zajęcie rachunków bankowych i zaprzestanie organizacji imprez plenerowych będzie skutkować koniecznością zwolnienia co najmniej części z nich, albowiem Spółka nie będzie miała dla nich pracy, a może się okazać że i środków na wypłatę wynagrodzeń. Wielu z tych pracowników to osoby o poszukiwanych na rynku kompetencjach, w których rozwój i przyuczenie do zawodu Spółka zainwestowała, w związku z czym ich odejście z pracy byłoby dla niej odczuwalną stratą i nie pozostawałoby bez wpływu na funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Ewentualna likwidacja stanowisk pracy i utrata zatrudnienia przez dotychczasowych pracowników stanowiłaby dodatkowe, negatywne konsekwencje wykonania decyzji. Za uwzględnieniem wniosku przemawia więc, zdaniem Spółki, interes ogółu i potrzeba uwzględnienia wartości ogólnospołecznych, takich np. jak bezpieczeństwo i utrzymanie pracodawcy na rynku lokalnym. Skarżąca Spółka podniosła, że jednym z zarzutów postawionych w skardze było nieuwzględnienie przez Instytucję Zarządzającą wniosku o zastosowanie w odniesieniu do projektu nr [...], dotyczącego adaptacji korpusu głównego Zespołu Pałacowego [...] w B. procedury przewidzianej w sekcji 3.5. Wytycznych Komisji dotyczących zamknięcia programów operacyjnych przyjętych do celów pomocy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (2007-2013), zatwierdzonych Decyzją Komisji z dnia 20 marca 2013 r., i nieprzesunięcie terminu zakończenia projektu do dnia 31 marca 2019 r. W tym kontekście wykonanie już na obecnym etapie zaskarżonej decyzji może spowodować, że Spółka będzie miała problemy z dotrzymaniem zadeklarowanego terminu, gdyż wskutek prowadzonej egzekucji może mieć problemy z zapewnieniem finasowania dla robót na obiekcie. Odmowa wstrzymania wykonania decyzji w związku z tym jest w oczywisty sposób działaniem na niekorzyść Spółki, a zgodnie z interesem organu, który sprzeciwia się zastosowaniu powyższej procedury. Strona skarżąca wskazała, że załączona przez nią analiza przepływów finansowych wskazuje, że nie dysponuje ona środkami pieniężnymi pozwalającymi jej na wykonanie decyzji, a ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje całkowitą utratę płynności finansowej Spółki. Skarżąca jest właścicielem nieruchomości i w zasadzie na chwilę obecną są to jedyne składniki majątku, z których możliwe jest prowadzenie egzekucji. Niemniej jednak ich sprzedaż w toku egzekucji, najpewniej znaczenie poniżej rynkowej wartości, doprowadzi do wyrządzenia szkody Spółce, po pierwsze z powodu uzyskania ze sprzedaży niższej ceny niż w przypadku sprzedaży komercyjnej, po drugie, w razie uchylenia zaskarżonych decyzji przez sąd administracyjny, szkoda jaką Spółka poniesie wskutek sprzedaży nieruchomości, nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot środków pieniężnych. Spółka bowiem trwale wyzbyłaby się składników majątku, najprawdopodobniej po cenie nieadekwatnej do ich rzeczywistej wartości, a odwrócenie tego stanu rzeczy będzie później niemożliwe. Zasadne jest zatem twierdzenie, że Spółka poniesie w ten sposób niepowetowaną szkodę. Strona skarżąca podkreśliła, że uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spowoduje jakiegokolwiek ryzyka powstania szkody lub nieodzyskania zwrotu dotacji przez Instytucję Zarządzającą, albowiem Spółka zaoferowała zabezpieczenie w postaci hipoteki umownej na nieruchomości położonej w B., objętej księgą wieczystą nr KW [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...], o pow. [...] m2, której wartość nieruchomości w pełni zabezpiecza roszczenia organu z tytułu zwrotu dotacji z odsetkami i innych kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z kolei w myśl § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy zwrócić uwagę, że we wskazanym wyżej przepisie przewidziano stosunkowo restrykcyjne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nadając tej instytucji charakter wyjątkowy i uzależniając jej zastosowanie od wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych. Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wnioskodawca musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.). Wniosek o wstrzymanie wykonania powinien przy tym zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności powołane we wniosku powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Brak przy tym podstaw, aby żądać od Sądu poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu za samą stronę. W orzecznictwie panuje jednolity pogląd, że wnioskodawca, formułując argumentację dotyczącą finansowych następstw decyzji powinien ją poprzeć dokumentami finansowymi oraz majątkowymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przedstawione przez Spółkę argumenty, które jej zdaniem mają przemawiać za wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, opierają się na twierdzeniu, że nie dysponuje ona środkami finansowymi wystarczającymi do zwrotu dofinansowania. Twierdzeniom Skarżącej przeczą jednak zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, a w szczególności złożony przez nią w dniu 29 maja 2018 r. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zadeklarowała, że na dwóch kontach bankowych ma zgromadzone środki w kwocie [...]zł oraz [...] zł, a więc przewyższające wysokość dotacji, które Spółka ma zwrócić. Wprawdzie w piśmie z dnia 5 lipca 2018 r. Spółka podniosła, że pieniądze w kwocie [...]zł nie mogą być jej wypłacone do czasu wykreślenia hipotek przymusowych z księgi wieczystej KW [...] oraz księgi wieczystej prowadzonej dla sprzedanej działki nr [...], jednak nie zmienia to faktu, że pieniądze te należą do Skarżącej i mogą być wykorzystane do zwrotu dofinansowania. Wskazać również należy, że Spółka dysponuje nieruchomościami, które może sprzedać a uzyskane w ten sposób środki przeznaczyć na zwrot dofinansowania. Potwierdza to zresztą sama Spółka deklarując w piśmie z dnia 19 kwietnia 2018 r. gotowość do ustanowienia hipoteki umownej na nieruchomości położonej w B., dla której Sąd Rejonowy w B. IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr KW [...], składającej się z działki ewidencyjnej nr [...] o pow. [...] m2, a której wartość przekracza roszczenia organu z tytułu zwrotu dofinansowania. Z uwagi na powyższy majątek Spółki brak jest podstaw do uwzględnienia jej pozostałych argumentów. Skarżąca nie wykazała bowiem w jaki konkretny sposób wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby spowodować opóźnienia prac w Zespole Pałacowym [...] w B. oraz spowodować konieczność zwolnienia części jej pracowników, skoro posiada ona zabezpieczone środki na zwrot dotacji. W swoim wniosku Spółka pomija okoliczność, iż w razie zaistnienia takiej potrzeby w celu ewentualnego zwiększenia aktywów finansowych może podjąć realne starania na rynku o udzielnie jej pożyczki lub kredytu np. hipotecznego. Gołosłowne są również twierdzenia Spółki odnośnie trudności jakie miałaby ze sprzedażą nieruchomości, gdyby toczyłoby się wobec niej postępowanie egzekucyjne. Stanowią one w istocie jej przypuszczenia i jako takie nie mogą stanowić relewantnych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie zasługują również na uwzględnienie argumenty skarżącej odnośnie wadliwości zaskarżonej decyzji. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu Sąd nie bada bowiem zasadności skargi. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania stanowi jedynie postępowanie o charakterze wpadkowym, które jest prowadzone w ściśle określonych granicach wyznaczonych treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja będzie podlegać kontroli Sądu, pod względem jej zgodności z prawem, dopiero w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy. Zdaniem Sądu, nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania należności przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, bowiem w takim wypadku wskazana w decyzji należność zostanie stronie zwrócona. Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). W realiach niniejszej sprawy Sąd nie miał podstaw by przyjąć, że strona skarżąca wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.