I SA/Kr 486/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 08.03.2018r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2013r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą z wpisu od skargi Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie z wpisu od skargi, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., z dnia 08.03.2018r., nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2013r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" M. S. ur. w 1978r. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną M. S. ur. w 1979r. oraz synami : J. S. ur. w 2008r. oraz B. S. ur. w 2010r. M. S. zatrudniona jest w Małopolskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego z/s w Karniowicach na podstawie umowy o pracę, w wymiarze ˝ etatu i zgodnie z "zaświadczeniem o dochodach " z dnia 03.04.2018r. otrzymuje z tego tytułu [...] zł, netto, miesięcznie. Wnioskodawca podaje, że uzyskuje ona [...] zł, miesięcznie. Stałe, miesięczne, wydatki strony skarżącej obejmują : koszty wyżywienia – [...] zł, koszty środków czystości – [...] zł, koszty lekarstw – [...] zł, koszty artykułów szkolnych – [...] zł, koszty ubrań – [...] zł, "rachunki" – [...] zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności. Jest współwłaścicielem nieruchomości: - o pow. 15,9297 ha, obciążonej hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w wysokości [...] zł, znajdującej się w M. D. - w [...] części, - o pow. 0,64 ha, obciążonej hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w wysokości [...] zł, znajdującej się w Glisne , gmina M. D. - w [...] części, - o pow. 4,4254 ha, obciążonej hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. w wysokości [...] zł, znajdującej się w M. D. - w [...] części. M. S. jest właścicielką samochodu osobowego marki Opel Astra, rok prod. 2005 i samochodu osobowego marki Audi A6, rok prod. 2007. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma też charakter wyjątkowy. Stosowane jest wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz. 1369 z p. zm.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Instytucja ta stanowi jednocześnie formę dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co stosowanie jej powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, w zakresie całkowitym przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§1 pkt 1 i 2 w/w ustawy). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Obecna sytuacja strony nie daje, zdaniem orzekającego, możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Wnioskodawca nie posiada oszczędności i nie uzyskuje obecnie dochodów a rodzina utrzymuje się z niewysokiego wynagrodzenia jego żony, które wydawane jest na bieżące potrzeby. M. S. jest wprawdzie współwłaścicielem trzech w/w nieruchomości ale obciążone są one wysokimi hipotekami, co nie daje realnych szans na uzyskanie z nich środków finansowych. Biorąc więc pod uwagę powyższe, przedmiotowy wniosek należało uznać za uzasadniony i zwolnić stronę skarżącą z wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie. W związku z tym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 1 i 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2017r., poz . 1369 z p. zm. ).