I SA/Kr 491/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-05-11

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym, złożony przez osobę fizyczną, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona nie uzyskuje dochodów, nie posiada oszczędności, a jej sytuacja finansowa jest zależna od pomocy osób trzecich, a dodatkowo musi ponieść wysokie koszty sądowe w wielu prowadzonych sprawach, uwzględnienie wniosku jest uzasadnione w celu zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zobowiązania podatkowego w VAT. Strona wraz z żoną byli tymczasowo aresztowani, a ich syn był utrzymywany przez siostrę żony. Strona wykazała brak dochodów w 2008 roku, brak oszczędności, a saldo konta było niewielkie, mimo zablokowanej dużej kwoty. Żona również wykazała niskie dochody i brak oszczędności. Dodatkowo, strona prowadziła 12 postępowań sądowoadministracyjnych, co generowało wysokie koszty sądowe.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 31.12.2008r. , nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2002r. w kwocie 192 627 zł. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 31.12.2008r. , nr [...],w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2002r. w kwocie 192 627 zł. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J. B. wraz z żoną B. B. ur. w 1965r. są obecnie tymczasowo aresztowani. W skład rodziny wchodzi również syn B. B. ur. w 1991r. Jest on utrzymywany przez siostrę B. B. - D. C. J.B. w 2007roku osiągnął dochód w wysokości 21 523,50 zł. natomiast z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej poniósł stratę na poziomie 157 803,21 zł. przy przychodzie wynoszącym 1 276 040,76 zł. W tym samym roku zaprzestał też prowadzenia działalności gospodarczej. W roku 2008 nie osiągnął już żadnego dochodu. Obecnie nie posiada żadnych oszczędności ani lokat pieniężnych a saldo konta w Banku [...] S.A. w K. na dzień 31.03.2009r. wynosiło 103,18 zł. przy czym kwota zablokowana opiewała na sumę - 72 358 141,40 zł. B. B. w 2007r. osiągnęła dochód w wysokości 29 298,38 zł. przy przychodzie wynoszącym 586 347,91 zł. W roku 2008 dochód jej wyniósł 10 825,83 zł. przy przychodzie w kwocie 153 556,51 zł. Nie posiada ona oszczędności ani lokat pieniężnych. Na koncie w Banku [...] S.A. na dzień 24.04.2009r. dostępne środki opiewały na kwotę 16,76 zł. a na koncie w Banku [...] S.A. saldo na dzień 31.03.2009r. wynosiło 89,49 zł. Małżonkowie spłacają raty kredytu zaciągniętego na mieszkanie przy ul. R.. Pieniądze na spłatę rat uzyskują od syna F. B. ur. w 1989r. , który nie prowadzi wspólnie z nimi gospodarstwa domowego. Jest on od dnia 02.10.2008r. członkiem zarządu "J" spółki z o.o. Z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 4000zł. miesięcznie , brutto. W 2008r. osiągnął on dochód w wysokości 11 762,82 zł. Syn B. B. nie posiada lokat pieniężnych, jest natomiast właścicielem domu letniskowego położonego w W. Koszty utrzymania tej nieruchomości pokrywa w całości ciotka D. C. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obecna sytuacja J. B. nie daje zdaniem orzekającego możliwości uiszczenia przez niego kosztów sądowych bez pogorszenia warunków bytowych jego i rodziny. On sam nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie posiada, oszczędności ani lokat bankowych. Kwota dostępna na jego koncie to 103,18 zł. Żona prowadzi działalność gospodarczą, która w 2008r. przyniosła jej 10 825,83 zł. dochodu i również nie posiada ani oszczędności ani lokat bankowych. Funkcjonowanie małżonków możliwe jest praktycznie dzięki pomocy siostry B. B. – D. C. i syna F. B.. Przy ocenie zdolności płatniczych strony skarżącej nie sposób natomiast nie wziąć pod uwagę faktu, iż przed tut. Sądem prowadzonych jest 12 postępowań sądowoadministracyjnych o sygn. akt. I SA/Kr 483 – 494/09, w których łączna suma wpisów od skarg wynosi 32 551,63 zł. Stąd też, zdaniem orzekającego konieczność uiszczenia kosztów sądowych w w/w kwocie (nie licząc innych opłat) jest poza możliwościami finansowymi strony skarżącej i zagroziłaby egzystencji J. B. oraz jego rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt.2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło