I SA/Kr 495/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lutego 2018 r. Nr: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności środka odwoławczego p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Z A S A D N I E N I E M. J. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna oraz dodatek pielęgnacyjny w łącznej wysokości [...] zł, pomniejszone o kwotę [...]zł tytułem zajęcia komorniczego (do wypłaty kwota [...]zł). W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o wymiarach 10,80 m x 9,50 m w stanie do remontu na zewnątrz i wewnątrz, nieruchomość rolna wielkości 0,7261 ha oraz budynek gospodarczy w stanie do remontu. M. J. nie posiada urządzeń, inwentarza, zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Jej miesięczne wydatki wynoszą łącznie [...] zł i przedstawiają się następująco: podatek od nieruchomości [...] zł, woda [...] zł, leki [...] zł, energia elektryczna [...] zł, gaz [...] zł, telefon [...] zł, list polecony do WSA w Krakowie [...] zł. Pozostałe środki przeznaczane są na skromne przeżycie wnioskodawczyni. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona poniosła, że środki finansowe, którymi dysponuje są niższe niż granica ubóstwa w Polsce określona wynikami badań Eurostat za 2016 rok dla gospodarstwa jednoosobowego na kwotę [...]zł. Dodatkowo prowadzona egzekucja pomniejszająca jej dochód o kwotę [...]zł oraz postępowania sądowe stanowią zagrożenie dla życia wnioskodawczyni. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zatem instytucja prawa pomocy winna być stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. M. J. dysponuje, co prawda, stałym dochodem z renty rodzinnej wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, jednakże wydatki, które ponosi na konieczne utrzymanie i leczenie są bardzo wysokie w stosunku do wysokości tych dochodów. Skarżąca jest osobą schorowaną, a stan jej zdrowia wymaga zwiększonych wydatków na zakup lekarstw. Wnioskodawczyni nie dysponuje przy tym oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Pobierane świadczenie rentowe objęte jest zajęciem komorniczym. Dom, w którym zamieszkuje wymaga przeprowadzenia prac remontowych, brakuje w nim urządzeń sanitarnych i centralnego ogrzewania, a dach jest do wymiany. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż nie jest możliwe pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych w zainicjowanym postępowaniu bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.