I SA/Kr 504/02
WyrokWSA w Krakowie2005-04-29
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek, Ewa Rojek, Bogusław Wolas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo przeniósł odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z o.o. na jej wspólnika, uwzględniając jedynie jego dochód, a pomijając inne okoliczności, takie jak zajęcie komornicze tego dochodu oraz brak możliwości podejmowania jednoosobowych kroków zaradczych?Ratio decidendi
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Organ podatkowy prawidłowo przeniósł odpowiedzialność za zaległości podatkowe na wspólnika spółki z o.o., ponieważ do przedawnienia zobowiązania nie doszło, a sam przepis art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zobowiązuje organ do rozważenia, czy przeniesienie odpowiedzialności nie naruszy zasad współżycia społecznego lub nie powinno nastąpić z innych ważnych względów społeczno-gospodarczych. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na podatniku, a nie na organie. Ponadto, prawo do uczestnictwa w podziale zysku jest wystarczające do zastosowania art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, niezależnie od faktycznego wystąpienia lub podziału zysku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności L. B., wiceprezesa zarządu i wspólnika Spółki z o.o. "E.", za zaległe zobowiązania Spółki w podatku VAT za 1997 r. Organ pierwszej instancji orzekł o przeniesieniu odpowiedzialności na L. B. w kwocie 2.429,10 zł. Izba Skarbowa uchyliła tę decyzję, a następnie ponownie ją utrzymała w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. L. B. zaskarżył decyzję Izby Skarbowej, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w tym dotyczące zawężonej interpretacji przepisów, nieuwzględnienia zajęcia komorniczego dochodu oraz braku możliwości podejmowania działań zaradczych. Wniósł również o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek Sędziowie: WSA Ewa Rojek (spr) WSA Bogusław Wolas Protokolant: Iwona Sadowska-Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005r sprawy ze skargi L. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 6 lutego 2002r Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe -skargę oddala-
ISA/Kr 504/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. Nr.[...]Pierwszy Urząd Skarbowy w orzekł w stosunku do L. B. V-ce Prezesa zarządu i wspólnika Spółki z o.o. "E." odpowiedzialność za zaległe zobowiązania Spółki w podatku VAT w kwocie 2.429, 10zł wynikające z niezapłaconego podatku VAT za 1997r. określone decyzją wydaną przez Urząd Kontroli skarbowej . .Ustalono, że w wyniku przeprowadzonej kontroli zostały wydane przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej . decyzje określające i ustalające zobowiązanie w podatku od towarów i usług na kwotę 4.858,10 zł za 1997r. stanowiące zaległość podatkową w podatku od towarów i usług. Zobowiązanie wynikające z powyższych decyzji nie zostało zapłacone a egzekucja prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Jak wynika z aktualnego rejestru handlowego jedynymi wspólnikami Spółki "E." byli L. B. 50% udziałów i J. P. 50% udziałów. Z art.47 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych(Dz.U.Nr108 poz.486 ze zm.) wynika, że wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada całym majątkiem za zaległości w takiej części, w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku. Wobec powyższego uregulowania przeniesiono na L. B. odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe w podatku VAT(50% udziału)Spółki "E." w kwocie 2.429,10zł.
Na skutek odwołania L. B. Izba Skarbowa .decyzją z dnia 10 października 2001 r. [...] uchyliła zaskarżoną decyzję i sprawę przekazała do rozpoznania organowi pierwszej instancji, podnosząc w uzasadnieniu, że organ l instancji pominął całkowicie treść art.40 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Dnia 4 grudnia 2001 r. Pierwszy Urząd Skarbowy wydał decyzję [...] w której orzekł w stosunku do L. B. V-ce Prezesa zarządu i wspólnika Spółki z o.o. "E." odpowiedzialność za zaległe zobowiązanie Spółki w podatku od towarów i usług w kwocie 2429, 10zł wynikające z niezapłaconego podatku VAT za 1997r. określone decyzją wydaną przez Urząd Kontroli Skarbowej
Zdaniem Urzędu zebrany materiał dowodowy nie wskazuje na zasadność odstąpienia od orzeczenia przeniesienia odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze(art.40 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych).L. B. jak wynika z jego zeznania podatkowego w 2000r. osiągnął dochód w wysokości 225.789,49zł.Skoro zatem na podstawie art.47 ust.2 tejże ustawy wspólnik spółki z o.o. odpowiada całym swym majątkiem za zaległości podatkowe w takiej części w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku wobec bezskuteczności egzekucji należało obciążyć go stosownie do udziału połową należności.
Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lutego 2002r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego. W motywach decyzji Izba wskazała, że osiągnięty przez L. B. w 2000r. dochód nie uzasadniał odstąpienia od orzeczenia wobec niego odpowiedzialności na podstawie art.40 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze L.B.wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że narusza ona art.210 Ordynacji podatkowej oraz art.40 i 47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Skarżący naruszenia art.40 ustawy upatruje w tym, że organy skarbowe zawęziły interpretację tegoż artykułu wyłącznie do badania sytuacji majątkowej podatnika. Badając ją organy wzięły pod uwagę jedynie osiągnięty wysoki dochód zaś nie to, że dochód ten jest objęty zajęciem komorniczym. Nadto zbadano jedynie dochód osiągnięty w 2000r. gdy tymczasem winien być badany dochód z chwili wydania decyzji. Poza tym nie wzięto pod uwagę, że na skutek nieporozumień z drugim wspólnikiem nie mógł on jednoosobowo podejmować kroków zaradczych odnośnie przedmiotowej zaległości. Naruszenia art.47 ustawy o zobowiązaniach podatkowych skarżący upatruje w tym, że organy skarbowe nie zbadały, czy uczestniczył on w podziale zysku za rok w którym powstały zaległości gdyż wspólnik ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki w takiej części w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku.
Lakoniczność uzasadnienia narusza zdaniem skarżącego art.210 Ordynacji podatkowej.
W nadesłanym do Sądu piśmie z dnia 22.IV.2005r. L. B. wniósł o uchylenie obu zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania wobec przedawnienia zobowiązania w mysi art.118 § 2 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Podniosła, że skarżący nie skazał przyczyny dla której można by było odstąpić od orzeczenia. Wskazała, że zbadano dochód za 2000r.,gdyż z uwagi na okres rozliczeniowy podatku dochodowego nie było możliwe ustalenie dochodów za okres późniejszy. Odnośnie zarzutu naruszenia art.47 ust.2 Izba wskazała ,że w świetle tego artykułu samo prawo do udziału w zyskach wystarcza do jego zastosowania. Izba nie zgodziła się też z zarzutem naruszenia art.210 OP wobec enigmatyczności zarzutów. Podniosła ,że strona była informowana o wszelkich okolicznościach na których oparto wydanie decyzji a skarżący nie wskazuje ,któremu z jego twierdzeń odmówiono wiarygodności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona nią decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Zgodnie z przepisem art.332 Ordynacji podatkowej z dnia 29.VIII1997r. do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed wejściem w życie tej ustawy (1 stycznia 1998r.) stosuje się przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U.Nr.108 poz.486 z 1993r. ze zm.).Oznacza to, że do czasu przedawnienia zaległości podatkowej powstałej przed dniem 1 stycznia 1998r. organy podatkowe mogą wydać decyzję o przeniesieniu odpowiedzialności na inny podmiot zgodnie z przepisami art.40 - 48 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W dniu wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na L. B. nie doszło jeszcze do przedawnienia zaległości albowiem do przedawnienia tego zobowiązania pod rządem ustawy o zobowiązaniach podatkowych obowiązywał pięcioletni termin przedawnienia liczony od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku(art.30 ust.1),podobnie jak w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 1998r.(art.70 par. 1 Ordynacji podatkowej).Tak więc do przedawnienia zobowiązania doszłoby dopiero w dniu 31 grudnia 2002r. i do tej daty możliwym było wydanie przedmiotowych decyzji. Mający w sprawie zastosowanie przepis art.40 ust.2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zobowiązuje organ podatkowy do rozważenia ,czy przeniesienie odpowiedzialności podatkowej nie naruszy zasad współżycia społecznego lub nie powinno nastąpić z innych ważnych względów społeczno-gospodarczych. Pamiętać jednak w tym miejscu należy, że ocenie tej winny przede wszystkim podlegać takty podane przez samego podatnika na obronę przed przeniesieniem odpowiedzialności. W sprawie niniejszej skarżący do czego wszak miał prawo odmówił składania wyjaśnień lub nie stawiał się na wezwania Urzędu. Jednakże to na nim a nie na organie skarbowym ciążył obowiązek wykazania przesłanek, z których chciał wywieść korzystne dla siebie skutki. Tak więc twierdzenia skarżącego, że to organ skarbowy ma obowiązek wykazać przesłanki eskulpujące podatnika są chybione. Organ podatkowy zebrał dostępny w tym czasie materiał dowodowy odnośnie sytuacji materialnej podatnika i właściwie go ocenił. Nietrafnym zatem jest zarzut, że należało ustalić sytuacje podatnika z daty wydania decyzji Jak wskazuje organ w tym czasie dane tyczące późniejszych okresów były dla Urzędu niedostępne a próby uzyskania tych danych bezpośrednio od podatnika nie powiodły się wobec bierności samego podatnika. Nadto cały czas należy mieć na uwadze, że jak to trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 7.V.1999r. SA/Bk 202/98 "skuteczne powoływanie się na zasady współżycia społecznego lub ważne względy społeczno -gospodarcze może mieć miejsce jedynie w wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależnie od sposobu jego postępowania. Będą to wypadki zagrażające egzystencji podatnika." Podatnik nie wykazał aby taka właśnie sytuacja miała miejsce albowiem nie podpisał on nawet mimo wezwania złożonego dnia [...]]XI.2001r. oświadczenia majątkowego którym wskazuje na zajęcie swojego wynagrodzenia. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art.47 ust.2 ustawy o odpowiedzialności podatkowej albowiem jak prawidłowo wskazują organy skarbowe odpowiedzialność wspólnika spółki z o. o. za zobowiązania spółki łączy się z jego prawem do uczestnictwa w podziale zysku. Do zaistnienia tej odpowiedzialności nie jest więc potrzebne aby zysk w spółce wystąpił lub jeśli wystąpił aby był dzielony pomiędzy wspólników. Interpretacja tego przepisu przez stronę skarżącą nie jest usprawiedliwiona wobec jasnej i kategorycznej treści art.47 ust.2 ustawy. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia art.210 § 4 Ordynacji podatkowej albowiem zaskarżona decyzja zawiera podstawę prawną wskazaną w uzasadnieniu. Decyzja wydana została po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej strony a ustalenia w tym zakresie kwestionowane nie są. Organ skarbowy miał prawo uznać w ramach swojej kompetencji, że sytuacja majątkowa osoby powołującej się na zasady współżycia społecznego jest istotna dla ustalenia przesłanek przeniesienia odpowiedzialności. Innych dowodów w toku postępowania strona nie zgłaszała w związku z czym innych ustaleń w decyzji być nie mogło. Prawdą jest ,że uzasadnienie sporządzone jest lapidarnie, lecz skoro zawiera wszelkie istotne i wymagane prawem elementy nie może być to uznane za naruszenie prawa procesowego mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w oparciu o art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami j administracyjnymi. Rozpoznając sprawę oparto się na art.97 par. 1 ustawy z dnia 30.VIII.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr.153 poz.1271 ze zm.) stanowiącym, że sprawy w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.I.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło