I SA/Kr 505/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-09-24
Skład orzekający: Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała niewielki zysk w poprzednim roku obrotowym i posiada środki trwałe o niewielkiej wartości, ale jednocześnie jej rachunek bankowy jest obciążony zajęciem wierzytelności na znaczną kwotę, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, co skutkuje zwolnieniem od kosztów sądowych. Mimo niewielkiego zysku i posiadania środków trwałych, znacząca kwota zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym spółki uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wartość środków trwałych jest niska, a ich zbycie lub wykorzystanie na pokrycie kosztów sądowych jest niemożliwe ze względu na postępowanie egzekucyjne lub ich niezbywalny charakter. Konieczność jednorazowego uiszczenia wysokiego wpisu sądowego mogłaby spowodować utratę płynności finansowej.Stan faktyczny
Spółka K. sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Spółka argumentowała pogarszający się stan finansowy i brak środków na opłaty sądowe, wskazując na działania organów celnych paraliżujące jej działalność, zajęcie rachunków bankowych oraz przejściową utratę płynności finansowej. Spółka wykazała niewielki zysk w poprzednim roku, posiadała środki trwałe o niskiej wartości, a jej rachunek bankowy był obciążony zajęciem wierzytelności na znaczną kwotę. Referendarz sądowy oddalił wniosek, jednak Sąd uznał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych.
W dniu 21 kwietnia 2015r. K Spółka z o.o. z siedzibą w T., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 stycznia 2015r. wydaną w przedmiocie podatku akcyzowego.
Spółka domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na pogarszający się stan finansowy, brak wystarczających środków finansowych koniecznych do uiszczenia należnych opłat sądowych . W uzasadnieniu swego wniosku, skarżący wskazuje, iż na skutek działań organów celnych faktycznie paraliżujących jej działalność (naloty na sklepy i zatrzymania towarów, maszyn i urządzeń, konieczność zapłaty dostawcom w sytuacji, gdzie zatrzymany towar nie został sprzedany i Spółka nie uzyskała z tego tytułu przychodów, konieczność uiszczania czynszów najmu i wynagrodzeń pracowników w sytuacji, gdy działania organów celnych paraliżują bieżącą działalność gospodarczą Spółki) strona przejściowo utraciła płynność finansową i nie dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi pozwalającymi jej uiścić żądaną kwotę wpisu sądowego. Dodatkowo zajęto rachunki Spółki, mimo faktu, iż żadne z postępowań toczących się przeciwko Spółce nie zostało prawomocnie zakończone.
Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż wnioskodawca – K&K Spółka z o.o. w Tarnowie prowadzi działalność w zakresie sprzedaży detalicznej wyrobów tytoniowych prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach.
Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, iż wysokość kapitału zakładowego podstawowego Spółki wynosi 5000,00 zł. Wartość środków trwałych wnioskodawcy określono na kwotę: 0 zł. Wykazano również, iż w roku obrotowym 2014r. spółka uzyskała zysk w wysokości 12 955,07 zł. Spółka posiada rachunek bankowy, na którym wykazano kwotę: 0 zł. Strona podniosła, iż stan środków na koncie bankowym z ostatnich trzech miesięcy był zerowy, a stan środków w kasie wynosi 180 zł. Spółka nie posiada środków trwałych i nie zatrudnia pracowników. Do pisma z dnia 12 marca 2015 roku (akta sprawy I SA/Kr 2015/14) załączona została deklaracja VAT-7K, z której wynika, że podstawa opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w 4 kwartale 2014 roku wyniosła 134.818zł, natomiast w I kwartale 2015r jest to kwota 27 633 zł.
Odpowiadając na kolejne wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik strony skarżącej w piśmie z dnia 29 maja 2015 roku wyjaśnił, że Spółka aktualnie za zatrudnia pracowników, natomiast jak wiadomo ze znanych orzekającemu danych zawartych w aktach sprawy I SA/Kr 2015/14 - pracownicy byli zatrudnieni w Spółce do listopada 2014 roku. Aktualnie Spółka nie prowadzi bieżącej działalności handlowej, nie zatrudnia pracowników, a wynagrodzenie pełnomocnika opłacane jest ze środków prywatnych wspólników. Do pisma z dnia 29 maja 2015r., a także na podstawie danych zawartych a w/w aktach sprawy I SA/Kr 2015/14 dołączono: pismo do banku PeKaO S.A. w T. z dnia 23 kwietnia 2015 roku, odpowiedź banku z dnia 24 kwietnia 2015 roku, z której wynika, że umowa rachunku bankowego nr [...] na rzecz K. Sp. z o.o. w T. została wypowiedziana z dniem 29 sierpnia 2014 r., a na dzień wypowiedzenia umowy na rachunku było zajęcie wierzytelności w kwocie głównej 401.626 zł – organ egzekucyjny Dyrektor Izby Celnej. Strona przedłożyła ponadto sprawozdanie finansowe za rok 2014 oraz zeznanie CIT-8, z którego wynika, że wysokość przychodów w roku podatkowym 2014 wyniosła 740.452,34 zł, przy kosztach jego uzyskania 723.443,32 zł, co dało dochód w wysokości 17.009,02 zł (aktualnie potwierdzone zeznaniem podatkowym za 2014r.). Obecnie Spółka, ze względu na działania organów celnych, działalności nie prowadzi, lecz zamierza ją wznowić po uzyskaniu korzystnych orzeczeń w sprawach podatku akcyzowego. Dołączono również rachunek zysków i strat za 2014r.bilans aktywów i pasywów na dzień 31 grudnia 2014r.
Postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie oddalił wniosek Spółki o przyznanie prawa pomocy.
W sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca Spółka wskazała, że środki trwałe spółki są albo zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, albo niezbywalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy o sobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej – zgodnie z art. 246 § 2 pkt p.p.s.a. – może nastąpić w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W ocenie Sądu strona skarżąca wykazała, że zachodzą przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. W dwóch zainicjowanych przez Spółkę postępowaniach sądowo-administracyjnych (sygn. akt I SA/Kr 505/15-506/15 ) suma należnego wpisu wynosi 8072 zł (odpowiednio 1651zł oraz 6421zł). Tymczasem z wyjaśnień do sprawozdania finansowego Spółki wynika, że posiada ona środki trwałe, warte 8360,33 zł i są to maszyny, urządzenia, narzędzia, przyrządy, ruchomości oraz wyposażenie. Nie posiada gruntów, budynków i budowli oraz środków transportowych. Dokumenty, zgromadzone w aktach sprawy potwierdzają również, że na koncie bankowym spółki istniało zajęcie wierzytelności do kwoty 401.626 zł. Spółka nie uchylała się od kierowanych do niej w trakcie postępowania wezwań o uzupełnienie dokumentacji oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień. Uznać należało, że mimo osiągnięcia w poprzednim roku niewielkiego zysku oraz posiadania przez stronę środków trwałych, o niezbyt wysokiej zresztą wartości, K. Sp. z o.o. w T. nie dysponuje odpowiednimi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wspomniane zajęcie wierzytelności do kwoty 401.626zł, oznacza, że organ egzekucyjny nabył prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym, który przekraczał wielokrotnie wartość należącego do Spółki majątku trwałego. Wobec prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego zmierzającego do uzyskania tak znacznej kwoty, trudno uznać by uwidocznione w bilansie na dzień 31 grudnia 2014r. środki trwałe mogły stanowić realne zabezpieczenie środków na potrzeby wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego. Potwierdzają to zresztą twierdzenia Spółki zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz sprzeciwie od postanowienia Referendarza, gdzie wyjaśniano, iż albo zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, albo też są niezbywalne. Wbrew sugestiom zawartym w zaskarżonym postanowieniu, z istoty rzeczy, Spółka prowadząc działalność gospodarczą w zakresie obrotu produktami tytoniowymi, obok oczywistych kosztów związanych z wynagrodzeniami zatrudnionych pracowników, zmuszona jest również do ponoszenia znacznych wydatków na zakup produktów będących następnie przedmiotem odsprzedaży. Nawet wobec deklarowanych przychodów za 2014r. w kwocie 740.452,34zł, konieczność jednorazowego uiszczenia wpisu sądowego na blisko 10.000zł, mogłaby spowodować w efekcie utratę płynności finansowej, ze względu na brak możliwości regulowania bieżących zobowiązań, niezbędnych z punktu widzenia prowadzenia działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło