I SA/Kr 509/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 marca 2016 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla A.C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.C. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 2 marca 2016 roku w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną M.C. oraz 23-letnią córką P.C.. Ich miesięczny dochód wynosi 2.251,29 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 1.400 zł oraz renta jego żony w wysokości 851,29 zł. Córka P. studiuje, nie osiąga żadnych dochodów. Wydatki wnioskodawcy przedstawiają się następująco: 1.200 zł utrzymanie studiującej córki, 300 zł spłata kredytów i 500 zł utrzymanie domu (ogrzewanie i media). A.C. nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani cennych ruchomości. Zamieszkuje w domu na zasadzie umowy dożywocia, pracuje za minimalną stawkę. Córka jest właścicielką działki z domem na wsi o powierzchni 180 m². Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że nie posiada środków na opłacenie kosztów związanych ze sprawą, ani na wynajęcie prawnika znającego problematykę poruszoną w skardze. Przy pisaniu skargi wnioskodawca korzystał z nieodpłatnej pomocy prawnej. Skarżący podniósł też, że rodzina jest zadłużona w bankach. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie związanych z tym kosztów we własnym zakresie. Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego A.C. uwiarygodnił, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w pełnym zakresie. Środki finansowe, którymi dysponuje w miesiącu skarżący i jego żona nie wystarczają na pokrycie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania sądowego, ani na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Łączny dochód trzyosobowej rodziny wynosi bowiem 2.251,29 zł, co oznacza, że na osobę w rodzinie przypada kwota 750,43 zł. Nie są to dochody wysokie zważywszy na obecny poziom cen za dobra i usługi, a także konieczność ponoszenia wydatków związanych z edukacją córki. Po opłaceniu kosztów utrzymania córki, spłacie kredytów i poniesieniu opłat zawiązanych z utrzymaniem domu (łącznie 2 tys. zł) skarżącemu pozostaje w miesiącu kwota około 250 zł na wyżywienie, ubranie i ewentualne leczenie. A.C., ani członkowie jego najbliższej rodziny nie dysponują przy tym żadnymi oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami, które mogłyby zostać spieniężone. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że opłacenie we własnym zakresie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.