I SA/Kr 510/08
PostanowienieWSA w Krakowie2009-04-28
Skład orzekający: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba fizyczna o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, z dochodem 1700 zł z pracy żony, posiadająca dom i nieruchomość, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jego sytuacja materialna, zdrowotna i rodzinna (jedno źródło dochodu, choroba, dzieci w wieku szkolnym) uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Posiadany majątek nieruchomy stanowi konieczne utrzymanie rodziny i jego sprzedaż lub obciążenie pozbawiłoby rodzinę środków do życia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwiema córkami, a jedynym dochodem jest wynagrodzenie żony w kwocie 1700 zł. Posiada dom i nieruchomość. Jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, po trzech zawałach serca. Sąd rozpoznał sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego oddalającego ten wniosek.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego oddalającego wniosek strony skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i stanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych na poczet należności podatkowych z tytułu podatku VAT postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwiema córkami uczęszczającymi, jedna do liceum a druga do technikum. Określając swój majątek i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni ok. 100 m2 oraz 40 arowa nieruchomość. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1700 zł, stanowiącą wynagrodzenie żony.
Uzasadniając swoje starania skarżący zaakcentował, że jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przebył trzy zawały serca. Żona pracuje jako pielęgniarka. Skarżący swoją sytuację zdrowotną i materialną określił jako bardzo ciężką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Stosownie do art. 252 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 powołanej ustawy) o ile - poza samym wnioskiem (art. 243) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący.
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że oświadczenia skarżącego zasługuje na wiarę. Przedstawił on bowiem w sposób rzeczowy swoje racje. Tam gdzie mógł podnoszone twierdzenia wsparł na dowodach w postaci kserokopii odpowiednich dokumentów, które należy uznać za obiektywne świadectwo zaistnienia opisanych w nich faktów i danych. Gdzie nie był w stanie temu podołać potrafił w sposób logiczny wytłumaczyć powody takiego stanu rzeczy. Wszystko to pozwala na stwierdzenie, że oświadczenia skarżącego stanowią rzetelną relację aktualnej sytuacji życiowej jego i rodziny.
Ta nie należy do łatwych jeśli się zważy, że obecnie jednym źródłem utrzymania dla czterech osób jest pensja żony skarżącego. Biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącego nie ulega też większej wątpliwości, że pewna jej cześć musi być rezerwowana na wykup lekarstw. Biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącego oraz wiek szkolny jego córek trudno byłoby wymagać od nich podjęcia jakiegoś dodatkowego zatrudnienia. Podobnie należy ocenić fakt posiadania przez skarżącego majątku nieruchomego w postaci nieruchomości i domu w którym zamieszkuje wraz z rodziną jako, że zarówno sprzedaż czy obciążenie tego majątku w celu zdobycia środków na koszty procesu stanowiłoby w istocie pozbawienie rodziny skarżącej koniecznego utrzymania (por. orzecz. SN z 6.11.1953r., IC 1427/53 OSN 54/2/52). Należy też zgodzić się ze skarżącym, że przy dochodach o wiele niższych od przeciętnych zarobków pracowników zatrudnionych w gospodarce rodzina nie miała możliwości poczynienia oszczędności (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 14 października 1983 r. l CZ 151/83 OSNCP 1984/5 póz. 82 Monitor Prawniczy -Zestawienie Tez 2000/8 str. 526).
Podsumowując w obecnej sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w związku z czym należało przyznać mu w pełnym zakresie wnioskowaną pomoc. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło