I SA/Kr 514/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie AWSA Dorota Dąbek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2005 r sprawy ze skargi [...] S.A. Zakład [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 17 lutego 2003 r Nr [...] w przedmiocie długu celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł (słownie: [...] złotych). Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r uznającą zgłoszenie celne JDA SAD nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r za nieprawidłowe i określającą kwotę długu celnego wysokości [...] zł powstałego w wyniku usunięcia spod dozoru celnego towaru objętego wspólną procedurą tranzytu na podstawie noty tranzytowej T1 CIM nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. Za dłużników długu celnego zostali uznani solidarnie importer - [...] Spółka z o.o. w [...] oraz skarżące [...] - Zakład [...] . Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] lipca 2001 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ celny wyjaśnił , że importer towaru dokonał zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar przewożony w kontenerze , który wcześniej objęty był procedurą tranzytu , nadany w Izraelu , a następnie przeładowany w Hamburgu ze statku na platformę kolejową. Stacją docelową był [...] . Na stacji [...] stwierdzono brak plomby . Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że w przypadku tranzytu na osobie uprawnionej do korzystania z tej procedury ciążą określone obowiązki , a w szczególności osoba taka powinna przedstawić towar w wyznaczonym terminie i we wskazanym urzędzie , w nienaruszonym stanie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organ celny w celu zapewnienia tożsamości towaru , a nadto osoba ta jest zobowiązana do przestrzegania przepisów Konwencji o Wspólnej Procedurze Tranzytowej. Głównym zobowiązanym w tej procedurze staje się towarzystwo kolejowe , które przejmuje towary do przewozu z zastosowaniem listu przewozowego CIM. W związku z powyższym - zdaniem organu odwoławczego - to na skarżącym jako głównym zobowiązanym ciążyła powinność zachowania zamknięć celnych nałożonych na kontener . Usunięcie plomby stanowi naruszenie wskazanej regulacji i jest traktowane jako usunięcie towaru spod dozoru celnego. W rozpatrywanej sprawie nastąpiło usunięcie plomby celnej , co jest równoznaczne z usunięciem towaru spod dozoru celnego i oceny tej nie zmienia fakt, że przesyłka została dostarczona w stanie nienaruszonym. Skutkiem usunięcia towaru spod dozoru celnego , zgodnie z art.211 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) jest powstanie długu celnego w przywozie. W przedmiotowej sprawie kwota długu celnego została określona w kwocie [...] zł. W przypadku usunięcia towaru spod dozoru celnego dłużnikiem jest zarówno osoba , która usunęła towar spod dozoru celnego , jak i osoba która uczestniczyła w usunięciu towaru i która wiedziała , lub przy zachowaniu należytej staranności mogła dowiedzieć się , że towar został usunięty spod dozoru celnego . W rozpatrywanej sprawie Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że nie ustalono osoby , która usunęła towar spod dozoru celnego , jak i osoby , która uczestniczyła w usunięciu towaru spod dozoru celnego , ale ustalenia te nie oznaczają, że w niniejszej sprawie nie można mówić o usunięciu towaru spod dozoru celnego , a w konsekwencji o braku podstaw do obciążenia skarżącej obowiązkiem zapłaty kwoty wynikającej z długu celnego. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga [...] Zakładu [...] , w której skarżący zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art.211 § 3 ust.4 Kodeksu celnego przez przyjęcie , iż skarżący dopuścił się nieprawidłowości przy procedurze tranzytu. Skarżący podniósł , że przedmiotowa przesyłka została dostarczona do wskazanego urzędu celnego w stanie nie uszkodzonym i nienaruszonym , a jedynie było brak plomby morskiej , co nie może być traktowane jako usunięcie towaru spod dozoru celnego. Natychmiast po stwierdzeniu braku plomby pracownicy kolei pod nadzorem funkcjonariusza policji założyli na kontener plombę stacji [...]. W związku z powyższym - zdaniem skarżącego - dopełnił on warunków procedury tranzytowej. Ponadto skarżący powołując się na stanowisko Prezesa Głównego Urzędu ceł zawarte w decyzji uchylającej poprzednio wydane rozstrzygnięcia w sprawie stwierdził , że z usunięciem spod dozoru celnego będziemy mieli do czynienia wówczas , kiedy na skutek działania lub zaniechania osoby , rozpoczęcie konkretnych czynności w ramach dozoru celnego nie może być dokonane , a co za tym idzie organ celny nie będzie miał dostępu do towaru w celu dokonania określonych czynności wynikających z prawa celnego. W ocenie skarżącego niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem tych obowiązków , a skutkiem , który polega na usunięciu towaru spod dozoru celnego i wprowadzenie go do obrotu na polskim obszarze celnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , zgodnie z art.97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r , Nr 153, poz. 1271 ze zm.) , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługuje na uwzględnienie , jednak z innych powodów niż w niej podniesiono. W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest , że w dniu [...] grudnia 2000 r stwierdzono na stacji [...][...] brak plomby na towarze przewożonym w procedurze tranzytu . Głównym zobowiązanym w tej procedurze był skarżący , który przyjął towar do przewozu na podstawie listu przewozowego CIM . Bezsporne jest również , że towar został dostarczony do wskazanego miejsca w stanie nie uszkodzonym i nie naruszonym , a następnie zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym przez importera tj. [...] Spółkę z o.o. w [...] . W zgłoszeniu celnym zadeklarowano towar objęty jest [...] stawką celną, a kwota długu celnego wynosi również [...] zł. Dyrektor Urzędu Celnego w [...] w decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił kwotę długu celnego w wysokości [...]zł. Decyzja ta została wydana na podstawie m.in. art. 65 § 4 pkt. 2 Kodeksu celnego , który stanowi , że po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny , na wniosek strony , wydaje decyzję lub może z urzędu wydać decyzję , w której uznając zgłoszenie celne za nieprawidłowe w całości lub w części : a) rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego b) określa kwotę wynikającą z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego lub c) zmienia elementy zawarte w zgłoszeniu celnym inne niż określone w lit.a/ i b/. Z sentencji przedmiotowej decyzji można wywnioskować , że organ celny uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego i w związku z tym określił kwotę długu celnego " zgodnie z przepisami prawa celnego ".Takie rozstrzygnięcie byłoby zgodne z przepisami prawa , gdyby nie fakt , że w rozpatrywanej sprawie w zgłoszeniu celnym kwota długu celnego została określona w prawidłowej wysokości [...] zł przy zastosowaniu zerowej preferencyjnej stawki celnej i w takiej samej wysokości został określony dług celny w w/w decyzji. W związku z powyższym należy stwierdzić , że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały podstawy do uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej długu celnego . Zupełnie niezrozumiałe jest postępowanie organów celnych w zakresie określenia dłużników długu celnego wynoszącego [...] zł . Powołany przez organy celne art. 211 § 3 pkt.3 Kodeksu celnego określa co prawda dłużników , jednak organy te pominęły § 1 wskazanego przepisu , który stanowi : " dług celny w przywozie powstaje w wypadku usunięcia spod dozoru celnego towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym ". Oznacza to , że jeżeli towar usunięty spod dozoru celnego nie podlega należnościom celnym w rozumieniu art.3 § 1 pkt.8 Kodeksu celnego , dług celny nie powstaje , bo powstać nie może i tym samym nie mają zastosowania dalsze przepisy dotyczące ustalenia daty powstania długu celnego i określenia dłużników tego długu. Usunięcie towaru spod dozoru celnego nie zawsze powoduje powstanie długu celnego i tak jest w niniejszej sprawie , jednak zgodnie z art.275 § 4 pkt.2 Kodeksu celnego organ celny pobiera opłatę manipulacyjna dodatkową za czynności podejmowane w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego . Jednak na mocy § 5 ust.2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 marca 2001 r w sprawie opłat pobieranych przez organy celne (Dz.U. Nr 17, poz. 194 ) za czynności określone w art.275 § 4 pkt.1 - 4 ustalona była zerowa stawka opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Tak więc naruszenie prawa polegające na usunięciu spod dozoru celnego towaru nie podlegającego należnościom celnym przywozowym nie powoduje powstania długu celnego , ani obowiązku uiszczenia z tego tytułu opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w zakresie wyżej opisanym, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153., poz. 1270) - orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.