I SA/Kr 524/09

Referendarz sądowy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Biura Turystycznego "S" Spółka Jawna w K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 stycznia 2009r. znak: [...] w przedmiocie podatku VAT za wrzesień 2003r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek strony skarżącej o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 7 maja 2009r. Biuro Turystyczne Spółka Jawna "S" z siedzibą w K., działając przez pełnomocnika doradcę podatkowego M. D. – M. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 stycznia 2009r. wydaną w przedmiocie podatku VAT. Skarżąca Spółka "S" domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na zły stan finansowy, brak wystarczających środków finansowych na uiszczenie wpisu. Skarżąca wskazuje, iż obecnie występuje ciężka sytuacja na rynku usług turystycznych. Niekorzystny kurs wymiany walut obcych powoduje zmniejszenie zainteresowania usługami turystycznymi. Posiadany majątek spółki ( 6 autokarów i busy ) jest obecnie zajęty na potrzeby prowadzonej egzekucji z tytułu zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Dodaje, iż wykazana sytuacja faktyczna wskazuje, iż pomimo pozornej zasobności majątku spółka nie posiada obecnie środków, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie wpisu od wniesionej skargi. Wspólnicy Spółki Jawnej "S" przedstawiają zaś swoją osobistą sytuację materialną, ich zdaniem, również uzasadniającą przyznanie im prawa pomocy. I tak oświadczają, iż prowadzą gospodarstwo wspólnie wraz z matką E. N. – B., która uzyskuje dochody z renty oraz pensji. Wspólnicy zaś otrzymują dochody z tytułu stosunku pracy, prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, natomiast W. B. również z tytułu emerytury. Nie posiadają żadnych nieruchomości, cennych ruchomości ani oszczędności. Zdaniem orzekającego, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca Spółka Jawna "S", której wspólnikami i właścicielami są małżeństwo E. N. – B. oraz W. B. prowadzi działalność w zakresie usług turystycznych tj. prowadzenie biur podróży, agencji podróży, innej działalności turystycznej, kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, wynajmu nieruchomości na własny rachunek, reklamy itp. Z akt sprawy wynika, iż wspólnikami Spółki, jak wskazano powyżej są małżeństwo E.N. – B. oraz W. B.. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż spółka na dzień 31.12.2008r. wykazywała zysk w wysokości 48 704,75 zł, wartość środków trwałych określono na kwotę 1 058 483,14 zł, wartości niematerialne i prawne – 8 082,00 zł, natomiast wartość środków trwałych wg bilansu na ostatni rok to według wnioskodawcy – 0,00 zł. Spółka posiada rachunek bankowy , na którym widnieje stan konta – 162,39 zł. Dodatkowo Spółka oświadcza, iż BT "S" posiada 6 autokarów i 1 busa, które są dzierżawione spółce "S" z o.o. W 2009 roku jedynym źródłem dochodu jest właśnie dzierżawa autokarów. Z oświadczenia o stanie majątkowym Spółki wynika, iż w jej posiadaniu znajdują się : 5 autokarów, bus marki "M", zestaw komputerowy, kasa fiskalna. Z dokumentów dołączonych na wezwanie Sądu wynika, iż według deklaracji dla podatku od towarów i usług za kwiecień 2009r. – jako podstawę opodatkowania przedstawia się dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju w kwocie 1800,00 zł oraz nabycie towarów i usług pozostałych na kwotę 3 165 zł. Skarżąca przedstawia rachunek bankowy w Banku [...] SA, z którego wynika, iż wg. stanu konta na dzień 31.05.2009r. widnieje debet na kwotę 78,74 zł. Skarżąca przedstawia dokumenty poświadczające wypłatę wynagrodzenia dla pracownika Spółki w wysokości 230,00 zł, opłacanie składek ZUS – 533,15 zł, fakturę za usługi telekomunikacyjne na kwotę 96,38 zł, fakturę za usługi pocztowe – 21,20 zł, fakturę za usługi najmu lokalu "S" ( jak wskazano, lokal , który Spółka zajmuje w K. jest wynajmowany na podstawie stosownej umowy najmu ) w wysokości 200,00 zł czynszu za 1 miesiąc – do stycznia 2009 r. była to kwota 1000 zł netto. Z dokumentów skarbowych wynika natomiast, iż przychód Spółki w 2008 roku wynosił 217 079,89 zł, natomiast dochód – 81 931,52 zł. Skarżąca przedstawia również potwierdzenia dochodu osiąganego z tytułu dzierżawy autokarów w formie stosownych faktur opiewających w okresie od stycznia do maja 2009r. na kwoty miesięcznie 2 196,00 zł. Spółka przedstawia także rachunek zysków i strat, na którym potwierdza według stanu na koniec grudnia 2008r. zysk na kwotę 48 704,75 zł. Skarżąca przedstawia również bilanse Spółki za rok 2008. Z nadesłanych natomiast informacji dotyczących sytuacji finansowej wspólników skarżącej Spółki wynika, iż prowadzą oni wspólnie gospodarstwo domowe wraz z matką E. N. – B., która otrzymuje dochody z renty oraz pensji. Nie wyjaśniono natomiast, jakiej wysokości SA to dochody oraz jaki majątek nieruchomy, ruchomy i oszczędności należą do osoby wspólnie ze wspólnikami Spółki gospodarującej. Sami wspólnicy nie posiadają żadnego majątku nieruchomego, cennych nieruchomości ani oszczędności. Nie wyjaśniono tym samym gdzie zamieszkują, do kogo należy tenże lokal mieszkalny. E. N. – B. otrzymuje natomiast dochód z tytułu stosunku pracy w wysokości wg. zeznania podatkowego za rok 2008 – 16 365,00 zł rocznie ( przychód 17 700,00 zł ) oraz z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej – przychód 108 539,95 zł, dochód 40 956,76 zł. Razem zatem dochody E. N. – B. w 2008 roku wyniosły 56 988,04 zł, przy jednoczesnym przychodzie 126 239,95 zł. Drugi wspólnik W. B. osiąga dochody z tytułu emerytury ( dochód 19 078,34 zł), nalezności ze stosunku pracy ( przychód 10 134,00 zł, dochód 8 882,46 zł ) oraz dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej ( przychód 108 539,95 zł, dochód 40 956,76 zł ). Łącznie zatem dochody wspólnika W. B. wyniosły w 2008 roku 68 917,56 zł, przy jednoczesnych przychodach w wysokości 137 752,29 zł. Ponieważ wspólnicy prowadzą razem wspólne gospodarstwo domowe, dla oceny ich sytuacji majątkowej dochody te należy zsumować. Jednocześnie wspólnicy nie wyjaśniają, jakie środki finansowe mają na rachunkach bankowych w C. , nie określają dochodu osiąganego przez osoby wspólnie z nimi gospodarujące, nie przedstawiają wykazu nieruchomości znajdujących się w ich posiadaniu, lakonicznie informując jedynie, iż W. B. nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani cennych ruchomości czy oszczędności. Przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy może nastąpić, jeśli wykaże on, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie " gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie orzekającego, strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający i skuteczny , iż nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Skarżąca Spółka nadal prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą. Rok 2008 zamknęła zyskiem w wysokości 48 704,75 zł. Ponadto wnioskodawczyni posiada znacznej wartości środki trwałe, z których – co wynika zarówno z oświadczenia, jak też na podstawie przedstawionych faktur osiąga dochód. Spółka posiada także majątek trwały w formie nieobjętych zajęciem komputerów. Orzekający pragnie wskazać, iż wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą winien się liczyć z ewentualnym dochodzeniem swoich praw związanych z tą działalnością przed sądami, a co się z tym wiąże – winien zabezpieczać środki finansowe na ten cel. Wykazane przez wnioskodawcę aktualne zmniejszenie zainteresowania działalnością usług turystycznych ( co zapewne w momencie wydawania przedmiotowego postanowienia mogło się zmienić z uwagi na rozpoczynający się sezon urlopowy ) nie oznacza, i nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż nastąpił ciągły brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w sprawie, tym bardziej, iż generalnie spółka osiąga zyski, a jej przychód roczny w 2008 roku wyniósł 217 079,89 zł. Jak wskazano, skarżąca na bieżąco prowadząca działalność, obracająca środkami finansowymi winna bowiem poczynić starania celem zabezpieczenia środków finansowych na pokrycie kosztów nie tylko bieżącej działalności ale również i prowadzonego postępowania sądowego. Skoro bowiem dostępność do sądu wymaga posiadania środków finansowych ( art. 199 cyt. ustawy nakłada na strony obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie - co jest regułą ), posiadanie przez wnioskodawcę tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej. Oznacza to, iż w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą podmioty prowadzące te działalność, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinny uwzględniać także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu. Planowanie zaś wydatków bez uwzględnienia tej zasady jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, a strona która preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, wyzbywając się tym samym środków na poniesienie kosztów sądowych, nie może skutecznie podnieść zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. Orzekający rozpoznając wniosek Spółki Jawnej zbadał również sytuację finansową jej wspólników . Jak wynika z dołączonych do sprawy dokumentów – wspólnicy wspólnie ze sobą gospodarujący utrzymują się z wynagrodzeń za pracę, emerytury, renty ( matka wspólniczki ) oraz dochodu osiąganego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w formie Biura Turystycznego. A zatem dysponują znacznymi dochodami z różnych źródeł ( W. B. – dochód łączny za rok 2008 : 68 917,56 zł, E. N. – B. – 56 988,04 zł ), które znacznie przewyższają wysokość należnych kosztów sądowych, nawet przy uwzględnieniu normalnych, zwyczajowych kosztów utrzymania, o których zresztą skarżący wspólnicy nie wspominają. Nie wspominają również o żadnych innych osobistych obciążeniach budżetu domowego, nie mają również innych osób, nie osiągających dochodu na utrzymaniu. Ponadto trzeba zaznaczyć, iż koszty, co do których ponoszenia na tym etapie postępowania są zobowiązani skarżący, w kontekście majątku spółki, jej wykazanych dochodów, jak też dochodu osiąganego osobiście przez jej wspólników nie są na tyle znaczne by mogły spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu wspólników i ich rodzin bądź też zaważyć w znaczący sposób na kondycji finansowej samej Spółki. W tym miejscu również trzeba podnieść, iż wyłożenie kosztów przez skarżącą Spółkę jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200, art. 203 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).