I SA/Kr 524/09

Kraków, dnia 16 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Biura Turystycznego "S" Spółka jawna E. N. – B. i W. B. o wstrzymanie wykonania decyzji oraz o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. w sprawie ze skargi Biura Turystycznego "S" Spółka jawna E. N. – B. i W. B. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 stycznia 2009r. znak: [...] w przedmiocie podatku VAT za wrzesień 2003r. postanawia: I. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; II. oddalić wniosek strony skarżącej o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik strony skarżącej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionym pismem z dnia [...] września 2009r., wskazał, że prowadzona egzekucja w zakresie łącznej wysokość zaległości określonych dwunastoma decyzjami za rok 2003, może doprowadzić powstania nieodwracalnych konsekwencji w postaci całkowitej likwidacji przedsiębiorstwa. Wnioskodawca wskazał również na na treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 1507/07 wstrzymującego wykonanie innych decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 kwietnia 2005 r. nr [...] – [...] wydanych w toczącym się równolegle postępowaniu w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do listopada 2002 r. W zakresie powyższego wniosku Sąd zważył co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a. - wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc pod uwagę zarówno okoliczności wskazane we wniosku, jak i te niepowołane, a badane z urzędu, należało przyjąć, że wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ uprawdopodobnione zostały przesłanki zawarte w powołanym przepisie. Przede wszystkim znacząca jest w ocenie Sądu okoliczność wszczęcia wobec spółki postępowania egzekucyjnego, w ramach którego organ egzekucyjny ma możliwość zajęcia i sprzedaży licytacyjnej majątku spółki, w tym ruchomości niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. środków transportu, których dzierżawa - na chwilę obecną - stanowi jedyny przedmiot działalności tejże spółki. W takim stanie rzeczy ograniczenie prawa dysponowania przedmiotowym majątkiem może spowodować konieczność zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i ogłoszenia upadłości spółki. Powyższe prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie rzeczywiście istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci likwidacji prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, czego nie zrekompensuje późniejszy zwrot podatnikowi spełnionego świadczenia. Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawały zarzuty wobec wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, powyższe bowiem nie stanowią ustawowej przesłanki, w oparciu o którą należało oceniać zasadność wniosku. Te i inne okoliczności natomiast będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając powyższe wskazała na zły stan finansowy i brak wystarczających środków finansowych na uiszczenie wpisu. Strona skarżąca podała, iż obecnie występuje ciężka sytuacja na rynku usług turystycznych, a niekorzystny kurs wymiany walut obcych powoduje zmniejszenie zainteresowania usługami turystycznymi. Posiadany majątek spółki (6 autokarów i busy) jest obecnie zajęty na potrzeby prowadzonej egzekucji z tytułu zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, a wykazana sytuacja faktyczna wskazuje, iż pomimo pozornej zasobności majątku spółka nie posiada obecnie środków, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie wpisu od wniesionej skargi. Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż spółka na dzień [...].12.2008r. wykazywała zysk w wysokości 48.704,75 zł, wartość środków trwałych określono na kwotę 1.058 483,14 zł, wartości niematerialne i prawne – 8.082,00 zł, natomiast wartość środków trwałych wg bilansu na ostatni rok to według wnioskodawcy - 0,00 zł. Spółka posiada rachunek bankowy, na którym widnieje stan konta - 162,39 zł. Dodatkowo spółka oświadcza, iż BT "S" posiada 6 autokarów i 1 busa, które są dzierżawione spółce "S" z o.o. W 2009r. jedynym źródłem dochodu jest właśnie dzierżawa autokarów. Z dokumentów dołączonych na wezwanie Sądu wynika, iż według deklaracji dla podatku od towarów i usług za kwiecień 2009r. - jako podstawę opodatkowania przedstawia się dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju w kwocie 1800,00 zł oraz nabycie towarów i usług pozostałych na kwotę 3.165 zł. Skarżąca przedstawia rachunek bankowy w Banku [...] SA, z którego wynika, iż wg stanu konta na dzień 31.05.2009r. widnieje debet na kwotę 78,74 zł. Skarżąca przedstawia dokumenty poświadczające wypłatę wynagrodzenia dla pracownika spółki w wysokości 230,00 zł, opłacanie składek ZUS - 533,15 zł, fakturę za usługi telekomunikacyjne na kwotę 96,38 zł, fakturę za usługi pocztowe - 21,20 zł, fakturę za usługi najmu lokalu "S" ( jak wskazano, lokal , który spółka zajmuje na R. w K. jest wynajmowany na podstawie stosownej umowy najmu ) w wysokości 200,00 zł czynszu za 1 miesiąc - do stycznia 2009 r. była to kwota 1000 zł netto. Z dokumentów skarbowych wynika natomiast, iż przychód Spółki w 2008r. wynosił 217.079,89 zł, natomiast dochód - 81 931,52 zł. Skarżąca przedstawia również potwierdzenia dochodu osiąganego z tytułu dzierżawy autokarów w formie stosownych faktur opiewających w okresie od stycznia do maja 2009r. na kwoty miesięcznie 2.196,00 zł. Spółka przedstawia także rachunek zysków i strat, na którym potwierdza według stanu na koniec grudnia 2008r. zysk na kwotę 48.704,75 zł. Skarżąca przedstawia również bilanse Spółki za rok 2008. W zakresie sytuacji materialnej wspólników skarżącej spółki ustalono, że E. N. – B. otrzymuje natomiast dochód z tytułu stosunku pracy w wysokości wg zeznania podatkowego za rok 2008 - 16 365,00 zł rocznie (przychód 17.700,00 zł) oraz z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej - przychód 108.539,95 zł, dochód 40.956,76 zł. Razem zatem dochody E. N. – B. w 2008 roku wyniosły 56. 988,04 zł, przy jednoczesnym przychodzie 126.239,95 zł. Drugi wspólnik W. B. osiąga dochody z tytułu emerytury (dochód 19.078,34 zł), należności ze stosunku pracy (przychód 10.134,00 zł, dochód 8.882,46 zł ) oraz dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej (przychód 108.539,95 zł, dochód 40.956,76 zł). Łącznie dochody wspólnika W. B. wyniosły w 2008 roku 68.917,56 zł, przy jednoczesnych przychodach w wysokości 137.752,29 zł. Ponieważ wspólnicy prowadzą razem wspólne gospodarstwo domowe, dla oceny ich sytuacji majątkowej dochody te należy zsumować. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r. referendarz sądowy oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca złożył w terminie sprzeciw. W zakresie powyższego wniosku Sąd zważył co następuje: Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy wnioskodawca ubiegający się o zwolnienie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż strona skarżąca nie wykazała tej przesłanki. Przede wszystkim z analizy zgromadzonych dokumentów wynika, że rok 2008 został zamknięty zyskiem w wysokości 48.704,75 zł, przychód roczny spółki w 2008r. wyniósł 217.079,89 zł, a ponadto wnioskodawca posiada znacznej wartości środki trwałe, z których - co wynika zarówno z oświadczenia, jak też na podstawie przedstawionych faktur osiąga stały miesięczny dochód. Podnieść przy tym należy, że zasadą jest, iż to strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), zaś instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy będący formą dofinansowania z budżetu państwa i powinna być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach. Zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się więc jedynie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku Sąd zatem rozpatruje w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Wskazane przez wnioskodawcę zmniejszenie zainteresowania działalnością usług turystycznych – wniosek składany był jeszcze przed rozpoczęciem sezonu urlopowego - nie może oznaczać i nie może być wystarczającą podstawą do uznania, iż nastąpił ciągły brak środków finansowych uniemożliwiający poniesienie kosztów sądowych w sprawie, tym bardziej, iż generalnie spółka osiąga zyski. Strona skarżąca cały czas funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nie wskazała swojej niewypłacalności, czy też nie wykonywania swoich cywilnych zobowiązań, czy zaprzestania płacenia długów. Należy również wskazać, iż podmiot działający w formie spółki jawnej może pokryć koszty sądowe przez dofinansowanie ze strony wspólników, którzy ponoszą odpowiedzialność za jej zobowiązania. Ponadto podmiot dysponujący wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 p.p.s.a. (por. post. NSA z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). Zatem koszty, co do których ponoszenia na tym etapie postępowania spółka jest obowiązana, w kontekście majątku spółki, jej wykazanych dochodów, jak też sytuacji materialnej wspólników nie mogą w ocenie Sądu zaważyć w znaczący sposób na kondycji finansowej wnioskodawcy oraz wspólników, zwłaszcza, że ich wyłożenie jest tylko czasowe, a stronie będzie przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania w momencie zakończenia postępowania. W powyższej sytuacji zwolnienie strony skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych oznaczałoby bezzasadne przerzucenie ich ciężaru na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.