I SA/Kr 546/08

Sygn. akt I SA/Kr 546/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2009r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr), Sędziowie: WSA Beata Cieloch, WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009r., sprawy ze skargi Z. B., na decyzję Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie, z dnia 25 marca 2008r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007, - skargę oddala - W dniu [...].05.2007 r. Z. B. złożył do Biura Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej ARiMR) wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007. Jako podmiot uprawniony do otrzymania płatności wymienił Z. B. Wniosek został podpisany przez Z. B. w następujący sposób " wz. B. Z. Z." Podczas przyjmowania wniosku Z. B. został poinformowany o niewłaściwym podpisaniu wniosku. Wtedy też udzielił informacji, iż jego matka Z. B. nie żyje . W dniu [...] maja 2007 r. Z. B. złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów a właściwe o zmianę danych ( korektę ) podając jako numer identyfikacyjny wnioskodawcy, numer [...], który był numerem identyfikacyjnym nieżyjącej Z. B. . Jednocześnie w rubryce zatytułowanej dane pełnomocnika podał swoje imię i nazwisko. Podczas przyjęcia tego wniosku ponownie został poinformowany , że wpisany przez niego numer identyfikacyjny producenta należy do innej osoby i nie będzie możliwe dokonanie zmiany zgodnie z wnioskiem. W dniu [...].06. 2007 na formularzu [...] ponownie złożył wniosek o korektę wpisu do ewidencji producentów. Wniosek ten dodatkowo uzasadnił tym , iż ustawowy wpis do ewidencji istnieje. Działając w trybie art. 50 § 1 Kpa ARiMR wezwała wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień albowiem w danej sprawie nie istniał wniosek , którego mogłaby dotyczyć korekta . Po weryfikacji sprawy, w dniu [...].02.2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich. Przesłanką odmowy przyznania płatności był brak zarejestrowania Z. B. w ewidencji producentów. W odwołaniu wniesionym w dniu [...].02.2008 r. Z. B. zarzucił, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż brak wpisu do ewidencji producentów nie może stanowić przesłanki odmowy udzielenia płatności z uwagi na fakt , iż wniosek został złożony w dniu [...].06.2007 r. Ponadto zarzucił , iż w postępowaniu toczącym się z ww. wniosku brała udział osoba podlegająca wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 24 § 1 pkt 6 Kpa. tj M. D., przeciwko której, zdaniem Strony, toczy się postępowanie karne w Sądzie Rejonowym w T. o sygn. [...] i [...] oraz przeciwko, której Strona wytoczyła powództwo cywilne o odszkodowanie. Dyrektor Oddziału ARiMR decyzją z dnia [...].03.2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji . Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza prawa a ustalenia poczynione przez organ I instancji nie pozostawiają najmniejszej wątpliwości co do swoich prawdziwości. Organ I instancji prawidłowo ustalił, iż wniosek o przyznanie płatności obszarowych do powierzchni gruntów rolnych podpisany "wz B. Z. Z." nie został w rzeczywistości złożony przez Z. B., lecz został złożony przez Z. B., który podpisywał się "w zastępstwie" zmarłej matki.. W szczególności, na podstawie aktu zgonu organ I instancji ustalił, iż Z. B. zmarła w dniu [...].12.2004 r. Natomiast w dniu [..].05.2007 r. został złożony wniosek o przyznanie płatności dla Z. B. Zdaniem organu słusznie organ I instancji uznał, iż w rzeczywistości wniosek został złożony przez Z. B., który nie mógł być reprezentantem swojej zmarłej matki. Ponadto na podstawie treści pism Z. B. składanych w latach ubiegłych i w niniejszej sprawie wynika, iż Z. B. domagał się dopłat dla siebie, na będące w jego posiadaniu grunty rolne. Jednakże swojego uprawnienia nie realizuje w sposób samoistny, lecz kontynuuje składanie wniosków na zmarłą matkę, a swoje prawo wywodzi z prawa spadkowego, na podstawie przepisów kodeksu cywilnego. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo ustalono , iż Z. B. jest Stroną niniejszego postępowania jako posiadacz gospodarstwa rolnego po Z. B. i po spełnieniu ustawowych przesłanek mógł mieć interes prawny w przejęciu płatności bezpośrednich po zmarłej. Jednakże przede wszystkim, jak się okazało w toku postępowania, Z. B. konsekwentnie odmawia złożenia przez niego wniosku o wpis do Ewidencji Producentów, przez co nie spełnia ustawowych kryteriów formalnych do ubiegania się o przyznanie płatności. W ocenie organu Z. B. we wnioskach , złożył wyraźne i jednoznaczne oświadczenie woli , iż nie domaga się nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, a zatem ARiMR nie może wbrew Jego woli nadać mu przedmiotowy numer. Natomiast podstawowe kryteria przyznania płatności obszarowych, od 2007 r. określa art. 7 ust. l ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. z 2007 r., Nr 35, póz. 217), zgodnie z którym "Rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003 jeżeli posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku do rozporządzenia nr 1973/2004 utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami oraz został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisowo krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. " Jednakże samo posiadanie przedmiotowych gruntów nie jest jedynym wymogiem związanym z uzyskaniem płatności obszarowych. W związku z w/w zapisami należy wskazać, że prawo do płatności przysługuje zarejestrowanemu w ARiMR producentowi rolnemu, który terminowo złoży odpowiedni wniosek i który posiada zadeklarowane grunty w czasie, w którym wnioskuje o płatność. Natomiast Z. B. nie tylko nie składał wniosku o wpis do Ewidencji producentów, lecz mimo wielokrotnego pouczania w przedmiotowym względzie, kontynuuje składanie wniosków w kolejnych latach na swoją zmarłą matkę, wywodząc prawo do przyznania płatności z ogólnego następstwa prawnego, które nie zostało potwierdzone prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Natomiast zgodnie z art. 12 ust. l ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10, póz. 76 ze zm.) stanowi, iż przedmiotowy numer jest "niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego". Tym samym nie jest możliwe odziedziczenie numeru producenta przez spadkobiercę, na co ustawicznie powołuje się Strona. Organ odwoławczy podkreślił, iż Z. B. był wielokrotnie informowany o powyższej okoliczności przez pracowników Biura Powiatowego a mimo to domaga się wpisania do ewidencji producentów pod tym samym numerem co zmarła matka. Podniesiono również , iż Z. B. nie należy się żaden zwrot kosztów związany ze sporządzeniem przez niego odwołania a to z uwagi na to , iż nie istnieją żadne normy prawne, które określałyby prawo strony do uzyskania zwrotu kosztów postępowania odwoławczego, w czasie którego nie prowadzono dodatkowego postępowania wyjaśniającego. W decyzji wyjaśniono również , iż w związku z podpisywaniem wniosku o przyznanie płatności imieniem i nazwiskiem osoby zmarłej w latach ubiegłych Oddział Regionalny ARiMR w dniu [...] stycznia 2007 r. skierował do Prokuratury Rejonowej zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. W związku z powyższym prowadzone jest śledztwo przeciwko Z. B. - podejrzanemu o popełnienie przestępstwa z art. 286 § l kk i inne. Z powodu zawiadomienia organów ścigania i wydania decyzji odmawiającej przyznania płatności, Z. B. skierował własne zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień przez pracowników ARiMR, tj. przez Kierownika Biura T. Ż. i pracownika Sekcji kontroli wewnętrznej G. K. W wyżej wymienionej sprawie nie zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze, a pracownicy ARiMR uczestniczyli jedynie w czynnościach rozpytania, w grudniu 2007 r. Do chwili obecnej nie zostały przedstawione zarzuty przeciwko jakiemukolwiek pracownikowi ARiMR. Natomiast M. D, której wyłączenia ze sprawy domaga się Strona, nigdy nie była przesłuchiwana w charakterze świadka czy też podejrzanego w wymienionych przez Stronę sprawach. Dlatego też, w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego nie zaszły okoliczności określone w art. 24 kpa skutkujące wyłączeniem pracowników z danej sprawy. Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucając naruszenie przepisów art. 24 § 1 pkt 1, 6,7 art. 6 , 7 art. 8 art. 9, art. 77§ 1 i art. 75§1 Kpa żąda stwierdzenia nieważności bądź uchylenia zaskarżonej decyzji . Zarzut naruszenia art. 24§ 1 kpa opiera na tym , iż M. D. wydająca decyzje I instancji była stroną w postępowaniu karnym do sygn. akt II K 400/07 i II Kp 116/08 Sadu Rejonowego w Tarnowie II Wydz. Karny jak i stroną z powództwa cywilnego za wyrządzoną szkodę i stratę, wytoczonym przeciwko ARiMR Biuro Powiatowe w T. i Oddział w K. Zaznaczył jednak, iż sprawa II K 400/07 jest w chwili obecnej umorzona. Ponadto uważa , iż został błędnie pouczony oraz wydano mu błędny wniosek do wypełnienia , który nie uwzględnia praw nabytych i pożytków nabytych przez skarżącego od kilkudziesięciu lat, od których należy wysokość dopłat oraz świadczenia rentowe. Dlatego też uważa , iż należy uchylić dotychczasowe decyzje oraz wydać decyzję w sprawie numeru identyfikacyjnego na nazwisko Z. B. pod numerem identyfikacyjnym jego mamy Z. B. Ponadto podnosi , iż nabywając prawa do gospodarstwa rolnego Z. B. prawidłowo wypełniał wnioski o dopłatę wskazując numer identyfikacyjny swojej mamy . W każdym innym przypadku gospodarstwo przestaje istnieć i likwidowane jest stanowisko pracy Nigdy też nie występował jako pełnomocnik, czy też spadkobierca, gdyż swoje praw opiera na prawie wykonania oświadczenia woli . Podniósł również , iż zapłata za sporządzenie odwołania oraz skargi należy mu się na zasadach ogólnych czyli przepisach o adwokaturze . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału ARiMR w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji . Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Główny przedmiot sporu ogniskuje się wokół możliwości przyznania płatności bezpośrednich w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności gruntowej rolnikowi nie posiadającemu numeru identyfikacyjnego . Zdaniem skarżącego dopłata przysługuje mu na zasadach następstwa prawnego w oparciu o numer identyfikacyjny zmarłej mamy . W ocenie sądu z poglądem prezentowanym przez skarżącego nie można się zgodzić. Kwestie związane z ewidencjonowaniem producentów, ewidencjonowaniem gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 z późn. zm.). Określa ona zasady tworzenia i prowadzenia, zakres oraz przeznaczenie krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 11 ust. 1 tej ustawy producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie wniosku złożonego do właściwego kierownika biura powiatowego Agencji, przy czym jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny, który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 1 i ust. 2 ). Jak z powyższego wynika "system" ma charakter przede wszystkim ewidencyjny i informacyjny w zakresie umożliwiającym kontrolę dopłat pod względem podmiotowym i przedmiotowym oraz zasad wykorzystania pomocy. Realizuje zatem zadania wynikające z Rozdziału 4 "Zintegrowany system zarządzania i kontroli" rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 23 września 2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (...). W myśl art. 1 pkt.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217) ustawa określa zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej, przeprowadzania kontroli, wypłaty rolnikom ww. płatności w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt. 1 lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 powołanej ustawy, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143 b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: a/ posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla RP w załączniku XX do rozporządzenia 1782/2003; b/ utrzymuje wszystkie grunty rolne zgodnie z normami; c/ został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Analiza wyżej wymienionych przepisów wskazuje , iż wszystkie te przesłanki należy spełnić łącznie a to oznacza , iż brak chociażby jednej z nich powoduje , iż osoba ubiegająca się o dopłatę nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów. Oznacza to , iż nadanie numeru identyfikacyjnego jest warunkiem koniecznym przysługiwania rolnikowi płatności bezpośredniej w danym roku. Jest to czynność materialno-techniczna organu administracji publicznej, która może być dokonana jedynie wówczas, gdy podmiot spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów(... ). W niniejszej sprawie nie było kwestionowane , iż skarżący jest rolnikiem posiadającym działki rolne uprawniające go do występowania o dopłaty nie negowano powierzchni jak i charakteru prowadzonych przez niego upraw. Organy wykazały natomiast , iż Z. B. nie spełnia wymaganych przez prawo kryteriów albowiem nie został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów . Nie zostały bowiem uwzględnione wnioski skarżącego o zmianę danych w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności poprzez przyznanie mu numeru identyfikacyjnego jego matki Z. B . Sąd w pełni podziela argumentacje organu w tym zakresie . Zgodnie z przytoczonymi wyżej przepisami numer identyfikacyjny nadany w trybie ustawy jest niepowtarzalny i nie przechodzi na nadstępce prawnego. Oznacza to , iż skarżący nie można przejąć numeru identyfikacyjnego swojej zmarłej matki i wykorzystywać go w dalszym ciągu jako własny . Wymóg nadawania tylko jednego numeru ma charakter obligatoryjny i jest niezależny od stosunków materialnoprawnych pomiędzy następcami prawnymi. Istota analizowanego przepisu sprowadza się do tego, że każdy producent rolny, niezależnie od swojego statusu prawnego może mieć tylko jeden indywidualny numer i numer ten nie przechodzi na następcę prawnego a co za tym idzie nie może być przejmowany po poprzednim producencie . Odmienna interpretacja dokonana przez skarżącego nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa Konsekwencją braku możliwości przeniesienia numeru indentyfikacyjnego na inną osobę jest jednolity wzór formularza, który został dostarczony skarżącemu. Organ administracji nie mógł dostarczyć innego wzoru ( czego domagał się skarżący ), gdyż zobligowany do działania w granicach prawa , zobowiązany był dostarczyć formularz W-1/04 według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do ewidencji producentów oraz wzoru zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym ( Dz.U. z 2004 r. nr 10 poz. 91 z póź. zm. ) . Również o konieczności dokonania wpisu do ewidencji producentów, oraz niemożności przejęcia numeru identyfikacyjnego zmarłej matki skarżący był wielokrotnie informowany , przez pracowników ARiMR - co odzwierciedlono w aktach sprawy stosownymi adnotacjami służbowymi - i to pomimo ograniczonego obowiązku udzielenia informacji . Ponadto podnieś również należy , iż odmowę przyznania płatności bezpośrednich organy powinny również oprzeć na niespełnieniu warunków z art. 18 ust 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217). Zgodnie z tym przepisem płatności są przyznawane na wniosek rolnika składany się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Skarżący nie spełnił tego warunku, gdyż nie złożył wniosku o przyznanie mu płatności do gruntów rolnych za 2007 r. Złożony wniosek nie dotyczył bowiem przyznania płatności Z. B. lecz nieżyjącej Z. B. Skarżący występujący w zastępstwie Z. B. nie tylko podał jej numer identyfikacyjny, lecz również określił Z. B. jako podmiot uprawniony do otrzymania świadczenia wypełniając jej dane w rubryce III wniosku o przyznanie płatności . Organy administracji ustaliły , iż Z. B. zmarła w dniu [...].12.2004 r. czyli kilka lat przed złożeniem wniosku . Jest rzeczą oczywista , iż z chwilą śmierci osoba fizyczna traci uprawnienie do otrzymania ww. płatności Wprawdzie kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera przepisu, który by stwierdzał, iż osoba zmarła nie może być stroną w sprawie, jednakże wynika to z samej konstrukcji pojęcia strony i jej zdolności prawnej, którą ocenia się według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 k.p.a.). Zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci. Konsekwencją utraty zdolności prawnej jest to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji. Decyzja taka byłaby nieważna. Również zgodzić się należy z organem odwoławczym , iż płatności bezpośrednie na mocy art. 7 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej, wypłacane są każdorazowo posiadaczom działek rolnych . Z. B. status taki utraciła z chwilą śmierci a zatem niemożliwym było zastępowanie osoby zmarłej do uzyskania w jej imieniu płatności do gruntów rolnych. Reasumując trzeba stwierdzić , iż skarżący aby skutecznie domagać się przyznania płatności do gruntów rolnych powinien w pierwszej kolejności złożyć prawidłowo wypełniony wniosek o wpis do ewidencji producentów a po otrzymaniu indywidualnego i niepowtarzalnego numeru identyfikacyjnego złożyć wniosek o przyznanie płatności we własnym imieniu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie dopatrzył się również naruszenia art. 24 § 1 pkt 1, 6, 7 Kpa. Zgodnie z tym przepisem pracownik organu administracji państwowej podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym , że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa i obowiązki , ( pkt 1 ) z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe , postępowanie dyscyplinarne lub karne ( pkt 6), w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności .( pkt 7) Wydanie decyzji przez pracownika , który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 Kpa jest przesłanką do wznowienia postępowania. Natomiast w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego sąd winien uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) W przedmiotowej sprawie, jak to wynika z akt, w wydaniu decyzji Kierownika Biura ARiMR z dnia [...]r. nr [...]- brała udział M.D. mająca umocowanie do wydawania decyzji na podstawie upoważnienia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...].12.2007 r. Przesłanki określające wyłączenie pracownika zawarte są w art. 24 § 1 k.p.a. wskazują na bliskość pracownika wobec stron postępowania albo na bliskość wobec załatwianej sprawy, charakteryzują się osobistym zaangażowaniem w sprawie. Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi jednak do wniosku , iż takie przesłanki nie zachodzą . Pracownik podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której jest stroną, czyli wówczas, gdy postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku pracownika albo gdy żąda on czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 Kpa ) Skarżący nie wykazał , aby M. D. była stroną postępowania a taka sytuacja zachodziłaby wtedy, gdyby np. sama żądała dopłat bezpośrednich od gruntów rolnych posiadanych przez skarżącego . Pracownik podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki. Powód wyłączenia istnieje zatem wówczas, gdy pracownik pozostaje ze stroną w stosunku prawnym powstałym na drodze czynności prawnej lub z mocy prawa. Są to innego rodzaju stosunki prawne łączące pracownika ze stroną niż określone w art. 24 § 1 pkt 2 Kpa (małżeństwa, pokrewieństwa i powinowactwa do drugiego stopnia), art. 24 § 1 pkt 3 Kpa (przysposobienia, opieki i kurateli), art. 24 § 1 pkt 4 Kpa (przedstawicielstwa) i art. 24 § 1 pkt 7 Kpa (podporządkowania służbowego). Chodzi tu zatem o osobiste stosunki pracownika a nie o te powstałe w wyniku wykonywania obowiązków służbowych Należy natomiast oddzielić relacje pracownika występującego w imieniu organu ze stroną , powstałe w wyniku wszczętego postępowania administracyjnego. Pracownik w takiej sytuacji reprezentuje zawsze bowiem organ . Natomiast przepis art. 24 § 1 pkt 6 Kpa wyłącza pracownika od udziału w postępowaniu w sprawie, z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne. Przyczyną wyłączenia pracownika nie jest oczywiście sama sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz sprzeczne z prawem zachowanie się pracownika w tej sprawie, które spowodowało wszczęcie dochodzenia służbowego lub postępowania dyscyplinarnego albo postępowania karnego. Skarżący nie wykazał aby te przesłanki również wystąpiły w przedmiotowej sprawie . Względem M. D. nie zostało wszczęte bowiem żadne z wyżej wymienionych postępowań . Z jednej strony wszczęto bowiem postępowanie karne przeciwko Z. B. podejrzanemu o przestępstwo z art. 286 § 1 kk. , w którym ARiMR występowała jako pokrzywdzona. ( sygn. akt II K 400/07) natomiast z drugiej Z. B. skierował własne zawiadomienie o podejrzeniu popełnieniu przestępstwa przez pracowników ARiMR T. B i G. K.. Do chwili wydania decyzji drugoinstancyjnej nie zostało wszczęte żadne postępowanie w stosunku do tych osób tym bardziej w stosunku do M. D. Podkreślić natomiast należy , iż ewentualny fakt przesłuchiwania M. D. w charakterze światka w ww. sprawach nie czyni ją stroną tych postępowań . Pozycja prawna świadka jest bowiem diametralnie różna od pozycji chociażby podejrzanego w postępowaniu karnym. Nie można również uznać za przesłankę z art. 24 § 1 pkt. 6 kpa okoliczność wytoczenia przez skarżącego powództwa cywilnego przeciwko ARiMR . Zaznaczyć bowiem należy , iż powództwo to zostało skierowane do organu, a nie osobiście do pracownika tegoż organu. Ponadto cytowany przepis zawiera zamknięty katalog przyczyn wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu i nie może podlegać wykładni rozszerzającej a wobec tego nawet pociągnięcie pracownika do odpowiedzialności cywilnej w związku ze sprawą nie powoduje tego , iż podlega on wyłączeniu od udziału z postępowania . (por. Komentarz do Kpa B Adamiak J Borkowski wyd Beck W-wa 1996 r. ) Natomiast zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 7 Kpa w ogóle nie został uzasadniony przez skarżącego i uznać należy go za gołosłowny i oderwany od stanu faktycznego niniejszej sprawy , gdyż sąd w świetle zgromadzonego materiału dowodowego sprawy nie dopatrzył aby takie okoliczności zachodziły . Również za bezzasadny należy uznać zarzut nie przyznania kosztów związanych ze sporządzeniem odwołania na etapie postępowania administracyjnego. Nie istnieją bowiem żądne normy prawne , które określałyby prawo zwrotu kosztów sporządzenia takiego odwołania i to jeszcze w sytuacji, gdy strona dokonała tego osobiście bez udziału profesjonalnego pełnomocnika . Kwestia ta, wbrew temu co wywodzi skarżący, nie jest również uregulowana w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 16, poz. 124) Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).