I SA/Kr 547/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg J. H. i K. O. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 marca 2007 r. Nr: [...], [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności J. H. za zaległości "T" Spółki z o.o. w podatku od towarów i usług oraz zaległości z tytułu sankcji w tym podatku oraz w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności K. O. za zaległości "T" Spółki z o.o. w podatku od towarów i usług oraz zaległości z tytułu sankcji w tym podatku p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2.942 zł od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2008 roku oddalającego skargi J. H. i K. O. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 13 marca 2007 r. Nr: [...] i [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności J. H. za zaległości "T" Spółki z o.o. w podatku od towarów i usług oraz zaległości z tytułu sankcji w tym podatku oraz w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności K. O. za zaległości "T" Spółki z o.o. w podatku od towarów i usług oraz zaległości z tytułu sankcji w tym podatku skarżący K. O. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku tym skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną B. O. oraz dwójką dzieci: 9-letnią córką K. i 11-letnim synem J. S. Ich miesięczny dochód stanowi wynagrodzenie za pracę żony skarżącego w wysokości 2.190,59 zł oraz zasiłek rodzinny w wysokości 128 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie wielkości 56 m². Własność żony stanowi samochód L. 1,6, rok produkcji 1995 oraz garaż blaszak. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż obecnie nie jest nigdzie zatrudniony. Nie posiada nieruchomości, wartościowych ruchomości, ani oszczędności, których sprzedaż mogłaby umożliwić uiszczenie wpisu. Z żoną ma rozdzielność majątkową. Konieczność zapłaty kwoty wpisu stanowić będzie poważne obciążenie budżetu i jest niemożliwa bez uszczerbku dla utrzymania skarżącego i jego rodziny. W związku z przeniesieniem na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe "T" Sp. z o.o. prowadzone jest wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, iż nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako bezrobotny i nie pobiera z tego tytułu zasiłku. Do opłacenia wynagrodzenia doradcy podatkowego korzysta z pomocy rodziny. Do pisma załączono następujące dokumenty: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 maja 2009 roku o wysokości dochodów osiągniętych przez skarżącego oraz jego żonę w 2008 roku, zaświadczenie z zakładu pracy żony o wysokości dochodów, dowody wpłaty za usługi telekomunikacyjne i opłaty związane z utrzymaniem dzieci, wyciąg z rachunku bankowego B. O. za okres od [...] lutego do 30 kwietnia 2009 roku, naliczenie czynszu za mieszkanie, fakturę z dnia [...] marca 2009 za energię elektryczną, kopie czterech tytułów wykonawczych, protokół zajęcia i odbioru ruchomości Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 wspomnianej ustawy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 ustawy). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego w wysokości 2.942 zł od skargi kasacyjnej. Skarżący obecnie nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego są dochody uzyskiwane przez żonę wnioskodawcy. Z załączonego zaświadczenia wydanego przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej wynika, że miesięczne wynagrodzenie B. O. wynosi brutto 2.421,99 zł (netto 1.769,88 zł). Dochody te przypadają na czteroosobową rodzinę skarżącego. Skarżący nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi, które mógłby spieniężyć na pokrycie kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę wysokość udokumentowanych wydatków w kwocie 659,43 zł (433,20 zł czynsz za mieszkanie, 105,63 zł energia elektryczna, 35 zł usługi telekomunikacyjne, 85,60 zł opłaty związane z utrzymaniem dzieci) miesięcznie czteroosobowej rodzinie O. na wyżywienie i inne niezbędne wydatki pozostaje kwota 1.110,45 zł. Saldo rachunku bankowego żony wnioskodawcy jest ujemne i na dzień 30 kwietnia 2009 roku wynosiło – 315,50 zł. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżący K. O. spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).