I SA/Kr 550/24

WyrokWSA w Krakowie2024-09-26

Skład orzekający: Michał Niedźwiedź, Grzegorz Karcz, Grzegorz Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego, może później wznowić postępowanie na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały już w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi z powodu jego zaniedbania w sprawdzeniu dostępnych danych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie jest dopuszczalne, jeśli nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały już w dniu wydania decyzji, a organ podatkowy o nich nie wiedział z powodu własnego zaniedbania w sprawdzeniu dostępnych danych, takich jak publicznie dostępne informacje o modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zwrot 'wyjście na jaw' oznacza moment udostępnienia informacji organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Zabierzów o uchyleniu poprzedniej decyzji i ustaleniu nowego, wyższego łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. po wznowieniu postępowania. Wznowienie nastąpiło z powodu modernizacji ewidencji gruntów i budynków, która wykazała zmianę klasyfikacji gruntu podatniczki. Podatniczka zarzuciła, że organ podatkowy powinien był wiedzieć o zmianach wcześniej, a organ odwoławczy błędnie przyjął przesłankę wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Zabierzów i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie: WSA Grzegorz Karcz (spr.) WSA Grzegorz Klimek Protokolant: Specjalista Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 maja 2024 r., nr SKO.Pod./4140/544/2024 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 23 maja 2024 r. nr SKO.Pod./4140/544/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Zabierzów (dalej: organ podatkowy) z dnia 17 stycznia 2024 r. nr WPO.3127.2.5166.2023 uchylającą – po wznowieniu postępowania – w części wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. ustalony decyzją Wójta Gminy Zabierzów z dnia 10 stycznia 2023 r. nr WPO.3127.1.964.2023 w wysokości 268,00 zł oraz ustalającą nową wysokość zobowiązania podatkowego na 2023 r. w kwocie 810,00 zł. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym Nakazem płatniczym z dnia 10.01.2023 r. nr [...] organ podatkowy ustalił podatniczce łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2023 r. w kwocie 268,00 zł wskazując w uzasadnieniu, że wysokość zobowiązania podatkowego ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. * Następnie postanowieniem z dnia 15.09.2023 r. organ podatkowy wznowił z urzędu postępowanie uzasadniając to dokonaną przez Starostwo Powiatowe w Krakowie modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Po wznowieniu postępowania organ podatkowy dwukrotnie wzywał podatniczkę do złożenia informacji dotyczących przedmiotów opodatkowania na dedykowanym druku, umożliwił jej zapoznanie się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie a następnie w dniu 17.01.2024 r. wydał decyzję orzekającą o uchyleniu w części wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. ustalonego nakazem płatniczym z dnia 10.01.2023 r. w wysokości 268,00 zł ustalając na nowo wysokość tego zobowiązania podatkowego w kwocie 810 zł. Uzasadniając decyzję organ podatkowy wskazał, że podstawą wznowienia postępowania wymiarowego było wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych i dowodów nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji tj. 10.01.2023 r. gdyż zawiadomienie o dokonanej przez Starostwo Powiatowe w Krakowie zmianie klasyfikacji gruntu podatniczki dotarło do organu podatkowego w dniu 18.01.2023 r. * Podatniczka nie zgodziła się z tą decyzją wnosząc od niej odwołanie. Uzasadniając je podniosła, że jej zdaniem nie zachodzi wskazywana przez organ podatkowy podstawa wznowienia postępowania wymiarowego, bo organ podatkowy ustalając w dniu 10.01.2023 r. wymiar podatku na 2023 r. powinien był wyznaczyć właściwą wysokość podatku, gdyż wiedział że Starostwo Powiatowe zmieniło klasyfikację gruntów w październiku 2020 r. Potwierdzeniem tego faktu ma być treść decyzji organu podatkowego z dnia 17.01.2024 r. w sprawie zmiany decyzji ustalającej podatniczce łączne zobowiązanie pieniężne na 2022 r. * Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i opisaną na wstępie decyzją z dnia 23 maja 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy opisał instytucję wznowienia postępowania, przytoczył treść przepisów art. 240 §1 pkt. 5, art. 243 §1 ordynacji podatkowej i przykłady z orzecznictwa. Wskazał, że w sprawie w związku z powzięciem informacji o wystąpieniu zmiany w zakresie klasyfikacji geodezyjnej gruntu tj. działki nr [...] położonej w Z. w związku z dokonaniem przez Starostwo Powiatowe w Krakowie modernizacji ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wznowił z urzędu postępowanie podatkowe za 2023 r. gdyż po wydaniu w dniu 10.01.2023 r. nakazu płatniczego zawiadomieniem o zmianach danych z ewidencji gruntów i budynków doręczonym w dniu 18.01.2023 r. poinformowano organ podatkowy o tym, że w październiku 2022 r. Starosta Krakowski dokonał zmiany klasyfikacji gruntu podatniczki o pow. 0,11 ha położonego w Z., składającego się z działki nr [...] w następujący sposób: z dotychczasowego RIVa na B. Zgodnie z zawiadomieniem na działce nr [...] znajduje się bowiem budynek mieszkalny jednorodzinny. Wyjaśnił, że fakt modernizacji ewidencji gruntów i zmiany klasyfikacji geodezyjnej działki nr [...] w Z. nie był znany organowi podatkowemu, który wydał decyzję w dniu 10 stycznia 2023 r. w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2023 r. ma on zaś istotne dla sprawy znaczenie w rozumieniu art. 240 §1 pkt. 5 o.p. gdyż ma wpływ na zasady opodatkowania nieruchomości na ten rok. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy Prawo Geodezyjne i kartograficzne podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków i zgodnie z utrwalonym orzecznictwem organy podatkowe przy wymiarze podatków są związane zapisami w ewidencji i nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń. Podniósł, że zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków grunty o pow. 0,11 ha sklasyfikowane jako B (tereny mieszkaniowe) nie stanowią użytków rolnych w myśl §9 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, lecz zostały zaliczone do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych.(§9 ust. 3 rozp.). Należało więc opodatkować je podatkiem od nieruchomości a nie jak dotychczas podatkiem rolnym, gdyż z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w powiązaniu z art. 1 ustawy o podatku rolnym i art. 1 ustawy o podatku leśnym wynika, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają wyłącznie grunty skalsyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne natomiast podatkowi od nieruchomości podlegają wszystkie grunty z wyjątkiem użytków rolnych. W konsekwencji uwzględniając przedstawioną wyżej klasyfikację gruntów organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie organ podatkowy ustalił, że należąca do podatniczki działka nr [...] sklasyfikowana jako B – tereny mieszkaniowe stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Stawka podatku od nieruchomości od gruntów pozostałych zgodnie z §1 pkt. 1 lit. c) uchwały Nr XLV/492/22 Rady Gminy Zabierzów z dnia 25 listopada 2022 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz.Urz.Woj.Małop.2022.8171) wynosi 0,53 zł od 1 m2 powierzchni natomiast stawka dla budynków mieszkalnych wynosi 0,88 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (§1 pkt. 2 lit. a). W konsekwencji zmiana klasyfikacji geodezyjnej w wyniku dokonanej modernizacji ewidencji wprowadzona przez Starostwo Powiatowe w Krakowie w październiku 2022 r. stanowiła podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją organu podatkowego z 10.01.2023 r. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania skutkuje w rozpatrywanej sprawie wydaniem decyzji o której mowa w art. 245 §1 pkt. 1 o.p. zgodnie z którym organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 §2 o.p. wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub części decyzję dotychczasową jeżeli stwierdzi, istnienie przesłanek określonych w art. 240 §1 o.p. i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie. Uwzględniając zaś wynikające z akt sprawy podstawy opodatkowania i mając na uwadze właściwe stawki podatku od nieruchomości organ odwoławczy stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości ma rok 2023 w wysokości 810,00 zł. * Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego podatniczka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła, zaskarżonej decyzji naruszenie: • art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 233 § 1 pkt 1 i 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j: Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) polegające na błędnym przyjęciu, że po wydaniu decyzji Wójta Gminy Zabierzów z dnia 10 stycznia 2023r. "wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję", co skutkowała utrzymaniem w mocy błędnej decyzji organu I instancji zaniechaniu uchylenia tej decyzji i odmowie uchylenia decyzji wymiarowej z 10 stycznia 2023r. • art. 210 § 4 w zw. z art. 187 §1. w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej polegające na zaniechaniu wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego przez organ odwoławczy przez nieustalenie kiedy i w jakiej formie zostało doręczone organowi I instancji zawiadomienie z dnia 8 grudnia 2022r. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego oraz o zasądzenie kosztów a ponadto o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu zawiadomienia Starostwa Powiatowego w Krakowie znak GKiK-L6620.5.40663.2022 z dnia 8 grudnia 2022r. na okoliczność jego treści i zwrócenie się do Wójta Gminy Zabierzów o nadesłanie tego dokumentu zarówno w postaci elektronicznej jak i papierowej. Uzasadniając skargę uwypukliła, że: • kwestią podstawową w sprawie jest to kiedy okoliczność faktyczna polegająca na zmianie zapisów w ewidencji gruntów i budynków "wychodzi na jaw" dla organu podatkowego a ponieważ w dniu 2 listopada 2022r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego poz, 6991 ukazała się INFORMACJA STAROSTY KRAKOWSKIEGO z dnia 10 października 2022 r. w sprawie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej Z., w której wyraźnie wskazano, że "projekt operatu opisowo-kartograficznego dotyczący modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, połegającej na aktualizacji użytków gruntowych zabudowanych i uzupełnieniu operatu ewidencyjnego o dane dotyczące budynków i lokali dla jednostki ewidencyjnej Z., (...) wyłożony w dniach od 29 sierpnia 2022 r. do 16 września 2022 r w siedzibie Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru Starostwa Powiatowego w Krakowie przy ul. Przy Moście 1 w Krakowie, stał się z dniem 8 października 2022 r operatem ewidencji gruntów i budynków. " więc organ podatkowy co najmniej od dnia 2 listopada 2022r. winien wiedzieć, że ewidencja została zmieniona; • zgodnie z wyrokiem NSA z 1.10.2019 r. sygn. II FSK 3586/17 za moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, należy uznać moment udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu; • fakt, iż urzędnik nie dostrzegł tej okoliczności na skutek przeoczenia czy niedokładnej analizy akt, nie może uzasadniać wznowienia postępowania (wyrok WSA w Olsztynie z 24.10.2019 r., l SA/Ol 485/19, Legalis • "zapis w ewidencji gruntów "wychodzi na jaw'' w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w chwili gdy zostaje do tej ewidencji wprowadzony (WSA w Lublinie w wyroku z 01.10.2019 r. (I SA/Lu 224/19, Legalis) Uzasadniając wniosek dowodowy podniosła, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika nawet, czy SKO z tym zawiadomieniem się zapoznało i czy znajduje się ono w aktach a ponieważ było ono jedynym dowodem na zaistnienie przesłanki wznowienia, to w postępowaniu tym jest dowodem zdecydowanie najważniejszym i pierwszoplanowym. * W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaskarżonej decyzji przedstawione szczegółowo w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.1267; dalej: p.u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei w myśl art. 3 §2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Wskazując na powyższe uwypuklić jednocześnie należy, że w ramach kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to skargę uwzględnia (art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego jak i poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego zostały podjęte w wyniku wznowienia postępowania na podstawie art. 240 §1 pkt. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U.2023.2383) dalej: "O.p.". Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organów przesłanki o których mowa zaistniały, gdyż osiem dni po wydaniu przez organ podatkowy nakazu płatniczego ustalającego podatniczce łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2023 r. wpłynęło do organu podatkowego zawiadomienie o dokonanej przez Starostwo Powiatowe w Krakowie zmianie klasyfikacji gruntu podatniczki. Akta podatkowe potwierdzają przy tym, zarówno fakt, że nakaz płatniczy nr [...] wydano w dniu 10.01.2023 r. jak również to, że na zawiadomieniu o dokonanej przez Starostwo Powiatowe w Krakowie zmianie klasyfikacji gruntu widnieje datownik prezentaty Urzędu Gminy Zabierzów z datą wpływu "18 sty 2023 r." Szkopuł w tym, że użyty przez ustawodawcę w przepisie art. 240 §1 pkt. 5 O.p. zwrot normatywny "wyjścia na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności faktycznej, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (por. NSA w wyroku z 26.4.2000 r. sygn. III SA 1454/99, ONSA 2001/3/123; podobnie NSA w wyroku z 1.10.2019 r. sygn. II FSK 3586/17). Jak trafnie wskazała podatniczka Informacja Starosty Krakowskiego z dnia 10 października 2022 r. w sprawie modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków dla jednostki ewidencyjnej Z. ukazała się w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 2 listopada 2022 r. a więc od tej daty była to okoliczność znana na zasadzie notorii powszechnej (art. 187 §3 O.p.). Co za tym idzie organ podatkowy dysponując tą wiedzę powszechną i ustalając podatniczce łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2023 r. powinien był najpóźniej w dniu 10.01.2023 r. zbadać dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków czego zaniedbał. Było to o tyle istotne, że w znajdującym się w aktach sprawy zawiadomieniu wskazano wprost, iż datą wprowadzenia zmian dotyczących nieruchomości podatniczki był 17 i 18 październik 2022 r. (zmiana nr 496 i 497) oraz 12 i 28 październik 2022 r. (zmiana 493 i 539). Stosowne zmiany w ewidencji pojawiły się zatem ponad dwa miesiące przed wydawaniem przez organ podatkowy nakazu płatniczego ustalającego podatniczce łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2023 r. Nie budzi wątpliwości sądu, że zgodnie z przepisami art. 122 i art. 187 §1 O.p. organ podatkowy przed podejmowaniem tej decyzji w postępowaniu głównym miał obowiązek sprawdzić dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków, bo zgodzić należy się z tym, że organ podatkowy jest związany zapisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków stanowiącymi podstawowy dowód w ustaleniu okoliczności istotnych przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym (por. art. 21 ust. 1 i art. 2 pkt. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Zaniedbanie to organ podatkowy próbował naprawić sięgając do trybu z art. 240 §1 pkt. 5 O.p. problem jednak w tym, że dla możliwości zastosowania tego trybu konieczne jest jednak ustalenie nowy okoliczności istniejących w dniu wydawania decyzji nieznanych organowi podatkowemu a zdaniem sądu datą ujawnienia się nowych okoliczności w sprawie niniejszej nie jest data wpływu do organu podatkowego zawiadomienia o dokonaniu zmian przez starostę, bo przed tą datą organ podatkowy wiedział a przynajmniej wiedzieć powinien, że zmiana danych w ewidencji się dokonała. Dlatego też uzyskanie informacji ze starostwa w dniu 18 stycznia 2023 r. nie może być uznane za wyjście na jaw nowych okoliczności nieznanych organowi podatkowemu w dniu 10 stycznia 2023 r. w rozumieniu art. 240 §1 pkt. 5 O.p. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane przyjąć przedstawioną przez sąd wykładnię art. 240 §1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu podatkowego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205§ 2 p.p.s.a.. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło