I SA/Kr 552/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-10

Skład orzekający: Michał Śmiałowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która nie posiada oszczędności, a jej dochody są przeznaczane na bieżące utrzymanie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, która nie posiada oszczędności, a jej dochody są przeznaczane na bieżące utrzymanie, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być udzielane w przypadkach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, G.A., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych. Wnioskodawca, po przeszczepie serca, prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która prowadzi działalność gospodarczą. Dochody rodziny są niskie, a wydatki wysokie, obejmujące rachunki, podatki, leki i raty kredytu. Strona nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.A. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28.01.2014r. , nr [...], w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych, postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek G.A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia 28.01.2014r. , nr [...], w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów G. A. ur. w 1951r. jest po przeszczepie serca i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną E.A. ur. w 1954r. Małżonkowie mieszkają w lokalu znajdującym się domu jednorodzinnym, który zgodnie z prowadzoną dla niego księgą wieczystą, jest współwłasnością kilkunastu osób, częściowo nieznanych wnioskodawcy. Podaje on, że z powodu braku środków finansowych stan prawny tej nieruchomości nie jest uregulowany. G.A. otrzymuje rentę, wynoszącą - po potrąceniach z tytułu postępowania egzekucyjnego - 1047,49 zł., netto, miesięcznie a E.A. prowadzi działalność gospodarczą , która przynosi jej 850 zł., miesięcznie, netto. Zgodnie z deklaracjami podatkowymi dochód wnioskodawcy w 2013r. wyniósł 21 603,32 zł. a jego żony 28 760,91 zł., przy przychodzie w wysokości 57 406,60 zł. Obecnie nabyta prze nią choroba zawodowa pozwala jej tylko częściowo wykonywać swoją działalność. Strona skarżąca, na okoliczność ponoszonych miesięcznie wydatków, przedłożyła szereg dokumentów takich jak : faktura za maj 2014r., wystawiona przez Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w C. na kwotę 409,94 zł.; faktura za okres 11.02.2014r. – 09.04.2014r., wystawiona przez PGNiG S.A. na kwotę 892,55 zł.; faktura wystawiona przez Tauron Sprzedaż sp. z o.o., zawierająca przewidywane należności za okres 13.12.2014 – 05.08.2014r. w wysokości 289,37 zł. miesięcznie; decyzja Burmistrza Miasta Trzebini, z dnia 24.01.2014r. , w sprawie podatku od nieruchomości za 2014r. na kwotę 425 zł.; faktura za czerwiec 2014r., wystawiona przez Orange Polska S.A. na kwotę 127,38 zł.; dowód wpłaty do PZU 228,60 zł. tytułem składki ubezpieczeniowej za okres od kwietnia do czerwca 2014r.; sześć faktur za leki na kwoty od 41,60 do 218,65 zł. Wnioskodawca nie posiada samochodu, oszczędności, ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Podnosi , iż aby sprostać bieżącym wydatkom i kosztom wizyt lekarskich oraz leków musiał zaciągnąć kredyt. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności faktyczne nie dają, zdaniem orzekającego, możliwości uiszczenia przez nią kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez pogorszenia warunków bytowych. G.A. nie posiada bowiem żadnych oszczędności a dochody rodziny wydawane są na bieżące utrzymanie. W związku z powyższym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Orzeczono więc jak w sentencji, na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło