I SA/Kr 552/14

|Sygn. akt I SA/Kr 552/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 grudnia 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Sędziowie: WSA Maja Chodacka, WSA Paweł Dąbek, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r., sprawy ze skargi G.A., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 28 stycznia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji środków pieniężnych, - skargę oddala - Postanowieniem znak [...], wydanym dnia 21 listopada 2013r. na podstawie art. 13 § 1 oraz art. 17 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Naczelnik Urzędu Skarbowego wyraził zgodę na zwolnienie środków pieniężnych w wysokości 1.047,49 zł miesięcznie z rachunku zobowiązanego G.A. w Banku Millenium S.A., odmawiając jednocześnie zwrotu kwot, uzyskanych z rachunku bankowego w listopadzie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyraził zgodę na zwolnienie w podanej wysokości, odmówił natomiast zajęcia stanowiska w zakresie zwrotu uzyskanych kwot. Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zwolnienie z egzekucji jest możliwe na wniosek zobowiązanego, za zgodą wierzyciela i jeśli istnieje po stronie zobowiązanego ważny interes prawny. Samo orzekanie opiera się na uznaniu administracyjnym. Powołując art. 64c § 3 ustawy, organ stwierdził, że zaistniały przesłanki do wnioskowanego zwolnienia, brak natomiast przesłanek do zwrotu uzyskanych kwot. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się G.A. wnosząc w terminie zażalenie i ponownie zwracając się o zwrot kwoty za listopad 2013r. Jego zdaniem stwierdzenie, że są podstawy do zwolnienia i jednocześnie bezpodstawne jest dokonanie zwrotu pobranej kwoty, jest wewnętrznie sprzeczne. Podał też, że egzekucja kwoty z rachunku bankowego spowodowała konieczność pobrania środków z karty kredytowej. Zwrócił uwagę na swój stan majątkowy i sytuację zdrowotną. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014r., znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, że rozstrzygnięcie o zwolnieniu spod egzekucji dotyczy okresu od grudnia 2013r., co należy domniemywać z faktu odmowy zwrotu kwoty już wyegzekwowanej. Omówił zasady takiego zwolnienia, zwracając uwagę na uznaniowy charakter rozstrzygnięcia. Stwierdził, że prowadzone postępowanie egzekucyjne zmierza do spłaty zadłużenia, tak więc zwolnienie spod egzekucji środków pieniężnych zgromadzonych w listopadzie 2013r. w sytuacji, gdy już zostały zarachowane na należności wynikające z prowadzonej egzekucji naruszałoby interes wierzyciela. G.A. wniósł w terminie skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił, że zostało ono wydane na podstawie domniemań, a nie dowodów. Podniósł, że w dniu 7 listopada 2013r. na jego konto wpłynęła renta, która w całości i niezwłocznie została przekazana do urzędu skarbowego. Pozbawiono go w ten sposób środków do życia, musiał zaciągnąć kredyt. Wskazał nadto, że w postanowieniu organu pierwszej instancji nie wskazano, aby zwolnienie zaczynało działać od grudnia, jest to jedynie domniemanie Dyrektora Izby Skarbowej. Nadto skarżący ponownie zwrócił uwagę na swoją sytuację zdrowotną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich wad, sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.), organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Stosownie do art. 13 § 2 tej ustawy, na postanowienie w sprawie zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zobowiązanego służy zobowiązanemu zażalenie. Istotne znaczenie ma użycie przez ustawodawcę sformułowania "organ... może zwolnić". Oznacza to, że zwolnienie składników majątkowych z egzekucji opiera się na uznaniu administracyjnym. Wypełnienie przesłanek, wymienionych w art. 13 § 1 ustawy nie zobowiązuje organu egzekucji do zastosowania zwolnienia, ale też nakłada na ten organ obowiązek szczególnie wnikliwego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2007r., sygn. akt III SA/Wa 4373/06, Lex Omega nr 386541). Rozstrzygnięcie uznaniowe może być przez sąd uchylone w wypadkach stwierdzenia, że zostało wydane z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 17 maja 2013r., sygn. akt I SA/Po 103/13, Lex Omega nr 1323427). W niniejszej sprawie organy egzekucyjne uzyskały zgodę wierzyciela na zwolnienie. Nie kwestionowały trudnej sytuacji skarżącego i uznały, że za zwolnieniem przemawia jego ważny interes. Natomiast korzystając ze swobody, jaką daje konstrukcja uznania administracyjnego, odmówiły objęcia zwolnieniem kwoty pobranej już w listopadzie 2013r. Wskazano przy tym, że prowadzone postępowanie egzekucyjne zmierza do spłaty zadłużenia, zatem zwolnienie spod egzekucji środków już zarachowanych na należności, wynikające z prowadzonej egzekucji, naruszałoby interes wierzyciela. W ocenie Sądu organy egzekucyjne były uprawnione do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, należycie też wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały, częściowo odmawiając zwolnienia. Ponieważ dokonały tego w granicach uznania administracyjnego, rozstrzygnięcie takie nie może być kwestionowane. Nie ma racji skarżący podnosząc, że postanowienie organu pierwszej instancji jest niedostatecznie precyzyjne. Z analizy obu jego punktów wynika jasno, że organ egzekucyjny zwalnia wskazaną kwotę (punkt 1. postanowienia), ale odmawia zwrotu kwot uzyskanych w listopadzie 2013 r. (punkt 2. postanowienia). Nie można rozumieć tego w inny sposób niż tak, że zwolnienie obejmuje okres od wydania postanowienia (od dnia 21 listopada 2013r.), zatem działa od grudnia 2013r. tak długo, jak postanowienie pozostaje w obrocie prawnym. Skoro Naczelnik Urzędu Skarbowego nie oznaczył momentu, od którego zwolnienie działa, jedyną możliwą interpretacją jest przyjęcie, że jest ono skuteczne od razu. Wobec braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, za podstawę biorąc art. 151 p.p.s.a.