I SA/Kr 553/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą B.M. od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek B.M., o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lutego 2013 r.. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką D. M. – T. i wnukiem J.T. Ich miesięczny dochód wynosi 1.550 zł i składa się na niego świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 1.128 zł oraz nieformalne alimenty wypłacane na rzecz córki skarżącej przez jej męża w wysokości 400 zł a także około 30 zł za sprzedaż dokonywaną na portalu "Allegro". Świadczenie emerytalne pobierane przez skarżącą na skutek prowadzonej egzekucji komorniczej podlega zajęciu do wysokości 675 zł. Skarżąca jest właścicielem mieszkania o pow. 56,44 m2. Innego majątku nie zadeklarowała. Na uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż z uwagi na jej sytuację finansową, nie jest w stanie ponieść kosztów postepowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny W piśmie z dnia 25 czerwca 2013 r. uzupełniającym wniosek, skarżąca wyjaśniła, iż zmuszona jest korzystać z pomocy opieki społecznej polegającej na okresowym przyznawaniu zasiłków na żywność i dopłatę do rachunków za energię elektryczną . Jako dowód skarżąca dołączyła zaświadczenie z MOPS w Z. i decyzję o przyznanych w ostatnich miesiącach zasiłkach. Co do sytuacji rodzinnej córki skarżąca wyjaśniła, iż pozostaje ona w związku małżeńskim i nie posiada orzeczenia o rozwodzie ani o zasądzającego alimenty. Do pisma dołączone zostały kserokopie stosownych dokumentów, w tym rachunków i faktur za ponoszone wydatki. I tak: zawiadomienie o wysokości opłat za lokal położony w Z., przy ul. W. ( całkowity koszt opłat za maj- 714 zł ), kserokopia faktury VAT za energię elektryczną warz z prognozą na rok 2013, wezwania do zapłaty za nieuregulowane rachunki za energię elektryczna za miesiące styczeń, marzec kwiecień 2013 r.- każda na kwotę 321,37 zł, decyzja w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2013, rachunki za usługi telekomunikacyjne za okres od marca do maja 2013 r., 6 faktur potwierdzających zakup leków w okresie stycznia do czerwca 2013 r., wyciąg z konta bankowego skarżącej za okres od marca do maja 2013 oraz wyciąg z konta bankowego córki skarżącej za okres od marca do maja 2013 r., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Z. o zarejestrowaniu córki skarżącej jako osoby poszukującej pracy. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu jej z kosztów sądowych. Zgodnie z wezwaniem sądu skarżąca przedstawiła plik dokumentów obrazujących stan finansowy jej i je rodziny. Utrzymywanie się jedynie z niskiego świadczenia emerytalnego, którego część podlega zajęciu komorniczemu, niewielki miesięcznych dochód córki, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych codziennym utrzymaniem ( żywność, leki). Istotną przesłanką przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest fakt, iż skarżąca wraz z rodziną korzysta w szeroko rozumianym zakresie z pomocy opieki społecznej. Sytuacja osób ubiegających się o taką pomoc podlega szczegółowej weryfikacji ze strony właściwych organów państwa. Tylko osoby znajdującej się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i życiowej mogą na taka pomoc liczyć. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art., 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).