I SA/Kr 554/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w zakresie wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2007 r. postanawia : 1. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu; 2. pozostawić wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. A.M. wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 stycznia 2011 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług złożył wniosek o zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. Ponieważ do wniosku tego skarżący załączył druk oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym, zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. został on wezwany do wypełnienia i odesłania do Sądu formularza wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu (przez podwójne awizo) w dniu 26 kwietnia 2011 r. Ponieważ w zakreślonym terminie skarżący nie nadesłał wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2011 r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie pozostawił wniosek bez rozpoznania. W sprzeciwie od tego zarządzenia skarżący wniósł o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy oraz zawarł wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że rozstrzygnięcie Referendarza sądowego jest niesprawiedliwie i niezrozumiałe, ponieważ strona do każdej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dołączyła wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zatem strona przeciwna wraz ze skargą była zobowiązana do doręczenia tego formularza do Sądu. Skarżący nie może ponosić negatywnych skutków zaniedbań organu. Skarżący wskazał także, że z przyczyn obiektywnych nie odebrał w terminie przesyłki pocztowej zawierającej zarządzenie Przewodniczącego Wydziału w przedmiocie przesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z uwagi na bardzo poważną chorobę i podeszły wiek babki skarżącego, u której zamieszkuje, i która ze względu na stan zdrowia zapomniała przekazać wnukowi awiz pocztowych. Skarżący ze względu na wykonywanie robót poza miejscem zamieszkania nie odebrała osobiście awiz pocztowych. Był przy tym przekonany, że skoro nie dostał informacji od babki, to nie ma do niego żadnej korespondencji. Zarządzenie wydane przez Referendarza sądowego skarżący odebrał, gdyż dowiedział się, że babka nie odbiera już korespondencji. Jednocześnie skarżący wskazał, że załącza formularza wniosku o zwolnienie od wpisu od skargi, na wypadek gdyby takie formularze zagubione przez stronę przeciwną nie odnalazły się. Do pisma został jednak ponownie dołączony druk oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności zasadne jest odniesienie się do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej określanej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek wymienionych w art. 87 p.p.s.a.. Zgodnie z tym przepisem pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jednocześnie zgodnie z art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Stosowanie natomiast do treści art. 86§2 p.p.s.a. przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Oceniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, Sąd stwierdza, że uchybienie terminowi, o którego przywrócenie wnosi strona, nie powoduje w istocie dla skarżącego ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Przepisy p.p.s.a. nie określają bowiem terminów, które zawężałyby czas, w jakim strona może wystąpić z wnioskiem przyznanie prawa pomocy, ani nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie w toku postępowania. Strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podczas całego postępowania sądowoadministracyjnego (art. 243§1 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych (zawarty w skardze do Sądu) pozostawiony został zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2011 r. bez rozpoznania, z uwagi na niezłożenie, mimo wezwania przez Sąd, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oznaczonego symbolem "PPF" obowiązującym w procedurze sądowoadministracyjnej. Wzór tego wniosku określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. nr 227, poz. 2245). Złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania na druku przeznaczonym dla osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym, a więc w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie może być uznane za skuteczne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu. Nie zmienia to jednak faktu, że sam upływ terminu do wykonania wezwania Sądu o przesłanie wypełnionego formularza "PPF" nie pociąga za sobą negatywnych dla skarżącego skutków w postaci utraty prawa do zwolnienia od kosztów sądowych i konieczności uiszczenia wpisu od skargi. Skarżący nie został bowiem jeszcze wezwany do uiszczenia tego wpisu, a zatem może on złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, który będzie podlegał rozpoznaniu. Formularze tego wniosku są min. dostępne na stronach internetowych wojewódzkich sądów administracyjnych, w szczególności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (bip.krakow.wsa.gov.pl), jak również na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.gov.pl). W konsekwencji zawarty w skardze wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi – jako złożony w innej formie niż przewidują to przepisy w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. należy pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 260 p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie natomiast do treści art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu, przy czym niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). W takiej sytuacji należy wezwać do uzupełniania tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. Sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ termin wyznaczony wezwaniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. upłynął bezskutecznie. A zatem również i Sąd zobligowany był orzec o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania do czego obliguje go treść art. 257 p.p.s.a. Jak to już jednak zostało wcześniej wskazane nie pozbawia to skarżącego możliwości ponownego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia na podstawie art. 88 p.p.s.a., a o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, a więc w zakresie punktu 2 postanowienia, na podstawie art. 257 p.p.s.a.