I SA/Kr 559/16

PostanowienieWSA w Krakowie2016-07-07

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) ze względu na trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu samodzielne poniesienie kosztów postępowania sądowego. Brak dochodów, majątku, problemy zdrowotne (alkoholizm, leczenie psychiatryczne), trudna sytuacja rodzinna (troje dzieci na utrzymaniu bezrobotnej żony) uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, zgodnie z art. 246 § 1 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący W.O. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatku VAT. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną (brak dochodów, utrata pracy, licytacja majątku), zdrowotną (alkoholizm, leczenie psychiatryczne) oraz rodzinną (troje dzieci, żona bezrobotna). Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego stan.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2016 r. nr: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od września do listopada 2013 r. i za luty 2014 r. p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla W.O. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 kwietnia 2016 roku w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od września do listopada 2013 roku i za luty 2014 roku skarżący W.O. pismem z dnia 6 czerwca 2016 roku poinformował, że nie jest w stanie ponieść tej opłaty ze względu na tragiczną sytuację życiową, w której się znalazł. Wnioskodawca jest trzeźwiejącym alkoholikiem przebywającym na leczeniu w Szpitalu Psychiatrycznym. Został zwolniony z pracy, nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, a żona wniosła sprawę o alimenty na troje dzieci. Do pisma załączone zostały dokumenty potwierdzające stan zdrowia wnioskodawcy oraz fakt rozwiązania z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia z dniem 15 stycznia 2016 roku. W związku z tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony bez zachowania przewidzianej prawem formy, skarżącemu został przesłany formularz "PPF" celem jego wypełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie W.O. uzupełnił brak. Z zakreślenia dokonanego w rubryce 4 formularza wynika, że skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata z urzędu. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną D.O. oraz trojgiem dzieci: córką J. ur. 2001 r., synem M. ur. 2003 r. i córką N. ur. 2014 r. Ich miesięczny dochód wynosi 717,30 zł i stanowi go zasiłek dla bezrobotnych pobierany przez żonę wnioskodawcy. Skarżący nie dysponuje żadnym majątkiem, wszystkie jego dobra zostały zlicytowane przez komornika. Posiada wierzytelność na kwotę ok. 4 mln. zł, której nie może odzyskać. Żona wnioskodawcy jest współwłaścicielką domu w ½ części w kredycie hipotecznym, zajętego przez komornika. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, iż w roku 2013 firma C.nie wypłaciła mu należności w kwocie ok. 3,5 mln za przeprowadzenie usługi w dwóch szpitalach. Skarżący prowadził wówczas działalność w ramach dwóch firm: FHU V. i V. s.c. Od tego momentu skarżący nie był w stanie uregulować należności podatkowych, do ZUS, dla pracowników, czy hurtowni. Do chwili obecnej nie jest w stanie się podnieść. Ma kilkanaście postępowań komorniczych, stracił wszystko. Został zwolniony z pracy, jest alkoholikiem i leczy się psychiatrycznie. Alimenty na dzieci wynoszą 900 zł. Skarżący nie reguluje swoich wydatków ze względu na brak dochodów. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu, a wiec możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących stronie uprawnień, jeżeli znajduje się ona w położeniu uniemożliwiającym poniesienie związanych z tym kosztów we własnym zakresie. Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie tego prawa we wnioskowanym zakresie. W ocenie orzekającego W.O. uwiarygodnił, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy w pełnym zakresie. Skarżący nie dysponuje żadnym źródłem dochodów, ani składnikami majątkowymi. Od pół roku pozostaje bez pracy, nie posiada środków na bieżące utrzymanie. Ma problemy alkoholowe, pozostaje w leczeniu psychiatrycznym po próbie samobójczej. Żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną pobierającą zasiłek w kwocie 717,30 zł, a na jej utrzymaniu pozostaje troje dzieci. Okoliczności te wskazują jednoznacznie, że opłacenie we własnym zakresie kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze skarżącego. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło