I SA/Kr 56/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.M., o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12.11.2013r. , nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca, od lipca do września i od listopada do grudnia 2010r. oraz określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiące od kwietnia do czerwca 2010r. i październik 2010r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów Sąd Okręgowy w N. dnia 15.02.2011r. orzekł separację małżeństwa E.M. ur. 1963r. i R.M. ur. w 1963r. W związku z tym wnioskodawca od trzech lat mieszka u rodziców i korzysta z ich pomocy zarówno socjalnej jak i finansowej. Od kwietnia 2013r. zawiesił on prowadzenie działalności gospodarczej, która w 2013r. przyniosła mu 14 887,50 zł., dochodu. Obecnie zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę w "S" Sp. z o.o. w N., z przeciętnym wynagrodzeniem w wysokości 1 626,67 zł., miesięcznie, brutto (1 199,99 zł., netto). Na skutek przeprowadzonych postępowań dotyczących zaległości podatkowych, w stosunku do skarżącego, wystawione zostały tytuły egzekucyjne i rozpoczęła się egzekucja należności pieniężnych. R.M. jest ojcem P.M. ur. w 1990r., która jest studentką IV roku. Na jej utrzymanie wnioskodawca przeznacza 700 zł., miesięcznie, które przesyła pocztą. E.M. również przekazuje jej środki finansowe. Wnioskodawca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest właścicielem 12 letniego samochodu osobowego marki Alfa Romeo o wartości 6000 zł., zajętego przez Komornika Sądowego przy Sadzie Rejonowym w N.. Wraz z małżonką jest współwłaścicielem mieszkania , znajdującego się w K., o pow. 46 m2, stanowiącego odrębną własność lokalu oraz działki o pow. 800 m2, znajdującej się w Gminie C., zabudowanej domem o pow. 150 m2. Obie nieruchomości znajdują się we władaniu żony. Nieruchomość lokalowa obciążona jest hipotekami umownymi łącznymi na rzecz Kredyt Banku S.A. w W. , , w kwotach: 256 500 zł. i 128 250 zł. Z kolei druga nieruchomość obciążona jest hipoteką umowną kaucyjną na rzecz Banku Ochrony Środowiska S.A. Oddział w K., w wysokości 84 460 zł. oraz hipoteką przymusową na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., w wysokości 264 029 zł. Zdaniem orzekającego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012r., poz. 270 z p. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego(§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Taki wniosek zgodnie z art. 245 §3 w/w ustawy objęty jest definicją prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką wymagającą oceny jest więc fakt, czy strona skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny , należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 22.03.2005r. , sygn. akt. FZ 794/04 , postanowienie NSA z dnia 07.03.2012r., sygn. akt I FZ 29/12 ). Obecna sytuacja R.M. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych. Otrzymuje on niewysokie wynagrodzenie, z którego 700 zł. przesyła studiującej córce. Utrzymuje się praktycznie dzięki pomocy rodziców, u których mieszka. Nie posiada też żadnych oszczędności. Przedmiotowe nieruchomości stanowią natomiast współwłasność żony, która nie utrzymuje kontaktów z mężem, są też obciążone hipotekami. W praktyce uniemożliwia to pozyskanie z nich środków finansowych, w najbliższym czasie. Stąd też, biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz fakt, iż łączna suma wpisów od skarg, w sprawach o sygn. akt I SA/Kr 53 - 56/14, w których R. M. jest stroną, wynosi ponad cztery i pół tysiąca złotych, stwierdzić należy, iż zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych jest uzasadnione. Konieczność ich uiszczenia zagroziłaby bowiem realizacji podstawowych potrzeb życiowych jego i córki. W związku z tym oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. Orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 244§1 , art. 245§3, art. 246§1 pkt. 2) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz .270 z p. zm. ).