I SA/Kr 562/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 r. Nr: [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a wniosek oddalić Wraz ze skargą kasacyjną z dnia 30 lipca 2014 roku od orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2014 roku odrzucającego skargę J.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 roku w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, skarżący działający przez adwokata R.R., złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z żoną, bowiem jest z nią w trakcie rozwodu, ani z matką, u której mieszka kątem. J.J. podał, iż nie osiąga żadnych dochodów i jest osobą bezrobotną. Nie posiada też żadnego majątku nadającego się do sprzedaży. Nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Posiada zadłużenie w wysokości ok. 30.000 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podniósł, iż od końca 2013 roku jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy. Ze względu na orzeczenie Sądu Rejestrowego w O. z 2013 roku nie sprawuje żadnej funkcji w organach spółek. Chwilowo mieszka u matki, ponieważ nie stać go na kupno mieszkania. Opłaca alimenty na dwójkę dzieci w łącznej kwocie 3.000 zł. Jednocześnie skarżący poinformował, iż w Sądzie Okręgowym w K. złożył wniosek o obniżenie alimentów ze względu na brak możliwości płatniczych, jednakże do dnia złożenia wniosku o prawo pomocy, nie został on rozpoznany. Dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, dlatego zarządzeniem z dnia 16 września 2014 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: - oświadczenie, z jakiego źródła i w jakiej wysokości skarżący czerpie dochody na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji, - oświadczenie, czy skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna – jeśli tak, należało przesłać zaświadczenie właściwego urzędu pracy na tę okoliczność, - oświadczenie, czy skarżący korzysta z pomocy społecznej – jeśli tak, to w jakiej formie i z jaką częstotliwością – należało przesłać kopię ostatniej decyzji o przyznaniu takiej pomocy, - odpisu zeznania podatkowego skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe za 2013 rok, - wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego domowników rachunków bankowych (osobistych i firmowych) i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, - udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącego (opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie, itp., - potwierdzenie płatności alimentów na dzieci, - oświadczenie, czy skarżący jest właścicielem pojazdów mechanicznych – jeśli tak należało podać ich markę i rok produkcji, - wyjaśnienie z jakich środków pokrywa on wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego podał, iż J.J. czerpie dochody z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.242,20 zł netto w firmie P. Sp. z o.o. w Sidzinie, gdzie jest zatrudniony od 1 sierpnia 2014 roku. Aktualnie skarżący nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie korzysta też z pomocy społecznej. Strona nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami. Z zeznania podatkowego wynika, że jego dochód za 2013 rok wyniósł 3.150 zł, od czego uiścił podatek w kwocie 11 zł. Skarżący posiada następujące konta bankowe: w banku PEKAO S.A. Oddział I w K. z ujemnym stanem na dzień 3 października 2014 roku (- 149,81 zł), banku PEKAO S.A. Oddział IV w Krakowie z ujemnym stanem -23,03 zł oraz w Banku Zachodnim WBK S.A. z saldem -24,95 zł (Konto Wydajesz & Zarabiasz) i -46,17 zł (rachunek karty kredytowej). Wnioskodawca nie ma domowników, dlatego nie może przedstawić ich rachunków. Wszystkie rachunki z tytułu opłat za czynsz, prąd, gaz, wodę i telefon pokrywa matka skarżącego, M.J., zaś na wyżywienie i ubranie strona wydatkuje kwotę 500 zł miesięcznie. Ubezpieczenie pokrywa pracodawca. Alimenty na dzieci skarżący płaci zgodnie z wyrokiem sądu, z tym, że obecnie złożył wniosek o ich obniżenie. Wnioskodawca nie jest właścicielem pojazdów mechanicznych. Wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru pokrywane jest z pobieranego wynagrodzenia za pracę. Skarżący oświadczył, iż jego zarobki w miejscu pracy zostały zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, zajęte zostało także jego konto w Banku Zachodnim WBK. Do pisma załączone zostały następujące dokumenty: zaświadczenie z dnia 3 października 2014 roku o zatrudnieniu i wynagrodzeniu strony, kopię zeznania PIT-37 za 2013 rok wraz z pokwitowaniem wpłaty podatku, wydruk z rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A., kopię wyciągu z rachunku bankowego w Banku Pekao S.A. za okres od 1 do 30 września 2014 roku, kopię listy rachunków depozytowych dla J.J. w Banku Pekao S.A., kopie trzech potwierdzeń wpłat (2 czerwca 2014 roku, 4 sierpnia 214 roku i 1 września 2014 roku) kwot 3.000 zł tytułem alimentów na dzieci, kopię zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 kwietnia 2014 roku i z dnia 19 września 2014 roku o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego oraz kopię zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 września 2014 roku o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie strona skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższego wynika, że to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, winien był przekonać Sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwalała na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. W niniejszej sprawie skarżący złożył, co prawda oświadczenie, o którym mowa w art. 252 p.p.s.a., jednakże, zdaniem orzekającego, wykazane w nim dane dotyczące rzeczywistej, aktualnej sytuacji finansowej skarżącego nie są wiarygodne. J.J. oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Do lipca 2014 roku skarżący był bezrobotnym, bez jakichkolwiek dochodów. W roku 2013 osiągnął dochód w wysokości 3.150 zł z tytułu działalności wykonywanej osobiście (dane na podstawie zeznania PIT-37 za 2013 rok). Od dnia 1 sierpnia 2014 roku jedynym źródłem dochodu skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.242,20 zł netto. Wydatki miesięczne, które ponosi skarżący przedstawiają się następująco: wyżywienie i ubranie 500 zł, alimenty na dzieci 3.000 zł, a także wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru, który reprezentuje stronę w niniejszym postępowaniu. Zsumowanie kwot deklarowanych wydatków trzykrotnie przekracza wysokość dochodów z wynagrodzenia za pracę przy braku, bądź niewskazaniu, jakichkolwiek oszczędności. Sytuacja taka poddaje w wątpliwość oświadczenie skarżącego w zakresie dotyczącym jego źródeł utrzymania. Może sugerować, że oprócz deklarowanych dochodów z wynagrodzenia za pracę skarżący posiada inne źródło dochodów, którego nie ujawnia. Tezę tę potwierdza chociażby dokonywanie przez skarżącego płatności alimentów w wysokości 3.000 zł miesięcznie w okresie, kiedy rzekomo nie osiągał on żadnych dochodów (przelew dokonany w dniu 2 czerwca 2014 roku), a także uiszczenie w dniu 14 kwietnia 2014 roku wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż J.J. nie uwiarygodnił w sposób wystarczający, że wypełnia przesłanki wymienione w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, mimo że to jego obciążał ciężar dowodu w tej kwestii. Złożone przez skarżącego oświadczenie co do stanu majątkowego jest niewiarygodne w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Orzekający nie miał zatem możliwości dokonania rzetelnej oceny, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym własnym utrzymaniu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.