I SA/Kr 562/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług postanawia : - zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej - Wraz ze skargą kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 czerwca 2014 r. odrzucającego skargę J.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 stycznia 2014 roku w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług, skarżący działający przez pełnomocnika, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie prowadzi wspólnego gospodarstwa z żoną (jest z nią w trakcie rozwodu), ani z matką, u której mieszka kątem. J.J. podał, że nie osiąga żadnych dochodów i jest osobą bezrobotną. Nie posiada też żadnego majątku nadającego się do sprzedaży. Nie dysponuje oszczędnościami, ani cennymi przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Posiada zadłużenie w wysokości ok. 30.000 zł. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podniósł, że od końca 2013 roku jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy. Ze względu na orzeczenie Sądu Rejestrowego w Opolu z 2013 roku nie sprawuje żadnej funkcji w organach spółek. Chwilowo mieszka u matki, ponieważ nie stać go na kupno mieszkania. Opłaca alimenty na dwójkę dzieci w łącznej kwocie 3.000 zł. Jednocześnie wnioskodawca poinformował, że w Sądzie Okręgowym w Krakowie złożył wniosek o obniżenie alimentów ze względu na brak możliwości płatniczych, jednakże do dnia złożenia wniosku o prawo pomocy, nie został on rozpoznany. Dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, dlatego pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: - oświadczenie, z jakiego źródła i w jakiej wysokości skarżący czerpie dochody na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji, - oświadczenie, czy skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna – jeśli tak, należało przesłać zaświadczenie właściwego urzędu pracy na tę okoliczność, - oświadczenie, czy skarżący korzysta z pomocy społecznej – jeśli tak, to w jakiej formie i z jaką częstotliwością – należało przesłać kopię ostatniej decyzji o przyznaniu takiej pomocy, - odpisu zeznania podatkowego skarżącego oraz osób, z którymi prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe za 2013 rok, - wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącego i jego domowników rachunków bankowych (osobistych i firmowych) i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, - udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącego (opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie, itp., - potwierdzenie płatności alimentów na dzieci, - oświadczenie, czy skarżący jest właścicielem pojazdów mechanicznych – jeśli tak należało podać ich markę i rok produkcji, - wyjaśnienie z jakich środków pokrywa on wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego podał, że J.J. czerpie dochody z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.242,20 zł netto w firmie P. Sp. z o.o. w S., gdzie jest zatrudniony od 1 sierpnia 2014 roku. Aktualnie skarżący nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie korzysta też z pomocy społecznej. Strona nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami. Z zeznania podatkowego wynika, że jego dochód za 2013 rok wyniósł 3.150 zł, od czego uiścił podatek w kwocie 11 zł. Skarżący posiada następujące konta bankowe: w banku PEKAO S.A. Oddział I w Krakowie z ujemnym stanem na dzień 3 października 2014 roku (- 149,81 zł), banku PEKAO S.A. Oddział IV w Krakowie z ujemnym stanem -23,03 zł oraz w Banku Zachodnim WBK S.A. z saldem -24,95 zł (Konto Wydajesz & Zarabiasz) i -46,17 zł (rachunek karty kredytowej). Wnioskodawca nie ma domowników, dlatego nie może przedstawić ich rachunków. Wszystkie rachunki z tytułu opłat za czynsz, prąd, gaz, wodę i telefon pokrywa matka skarżącego, M.J., zaś na wyżywienie i ubranie strona wydatkuje kwotę 500 zł miesięcznie. Ubezpieczenie pokrywa pracodawca. Alimenty na dzieci skarżący płaci zgodnie z wyrokiem sądu, z tym, że obecnie złożył wniosek o ich obniżenie. Wnioskodawca nie jest właścicielem pojazdów mechanicznych. Wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru pokrywane jest z pobieranego wynagrodzenia za pracę. Skarżący oświadczył, że jego zarobki w miejscu pracy zostały zajęte przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, zajęte zostało także jego konto w Banku Zachodnim WBK. Do pisma załączone zostały następujące dokumenty: zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu strony, kopia zeznania PIT-37 za 2013 rok wraz z pokwitowaniem wpłaty podatku, wydruk z rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A., kopię wyciągu z rachunku bankowego w Banku Pekao S.A. za okres od 1 do 30 września 2014 roku, kopia listy rachunków depozytowych dla J.J. w Banku Pekao S.A., kopie trzech potwierdzeń wpłat (2 czerwca 2014 roku, 4 sierpnia 2014 roku i 1 września 2014 roku) kwot 3.000 zł tytułem alimentów na dzieci, kopia zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 kwietnia 2014 roku i z dnia 19 września 2014 roku o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego oraz kopia zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 19 września 2014 roku o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie. Postanowieniem z dnia 16 października 2014r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych uznając, że złożone przez skarżącego oświadczenie co do stanu majątkowego jest niewiarygodne. W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnik skarżącego podał, że w sprawie istnieją bardzo mocne podstawy do przyznania skarżącemu wnioskowanego prawa pomocy. Podkreślił, że przedmiotem badania zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być sytuacja materialna skarżącego na dzień jego wniesienia, czyli na dzień 30 lipca 2014 r., a nie jego wcześniejsza historia finansowa. Podniesione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zarzuty polegające na tym, że skarżący nie uzasadnił w wystarczający stopniu swojej sytuacji materialnej, będącej podstawą do przyznania mu prawa pomocy, bo wpłacił kwoty alimentów przed datą wniesienia wniosku nie mogą uzasadniać odmowy przyznania stronie prawa pomocy. Jak było wskazane skarżący posiada na chwilę obecną zadłużenie w wysokości 30 000 zł i celem wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego pożycza pieniądze od swojej matki. Pełnomocnik podkreślił, że skarżący wniósł o obniżenie alimentów w toczącej się sprawie o rozwód przed Sądem Okręgowym. W związku powyższym pożyczane pieniądze na pokrycie potrzeb małoletnich dzieci i powiększające się w związku z tym zadłużenie skarżącego nie może być w żadnym razie uznane jako nieudokumentowany dochód. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że wszystkie przedłożone przez stronę dokumenty w sposób jednoznaczny wskazują na bardzo złą sytuację skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – określana dalej jako "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245§4 p.p.s.a.). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania żądanej pomocy. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jego dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd, korzystając z uprawnień, zakreślonych przez art. 255 p.p.s.a., może - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości - wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając w oparciu o wskazane kryterium sytuację finansową i możliwości płatnicze J.J., złożony przez niego wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych uznano za uzasadniony. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Przedstawione wyciągi z rachunków bankowych wskazują, że saldo pozostaje na nich ujemne. Jedynym źródłem dochodu skarżącego jest natomiast wynagrodzenie za pracę w kwocie 1242,20 zł netto miesięcznie. Wysokość posiadanych z tego tytułu środków finansowych, przy uwzględnieniu deklarowanych przez skarżącego kosztów utrzymania (500 zł miesięcznie), jak również kwoty uiszczanych przez niego alimentów (skarżący celem wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego pożycza także pieniądze od matki), nie pozwala na uznanie, że są one wystarczające do wygospodarowania środków na pokrycie wymaganych na obecnym etapie postępowanie kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. Mając także na uwadze, że opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej warunkuje jej merytoryczne rozpoznania, Sąd za zasadne uznał zwolnienie skarżącego z obowiązku jego uiszczenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.