I SA/Kr 57/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-02-23

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, polegająca na niskich dochodach z pracy na pół etatu, braku majątku i ponoszeniu kosztów egzekucyjnych, uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi dochodami z pracy na pół etatu, brakiem majątku, korzystaniem z pomocy teściowej w zakresie zamieszkania oraz toczącymi się postępowaniami egzekucyjnymi, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Wysokość należnych kosztów przekracza jego aktualne możliwości finansowe, uniemożliwiając ich poniesienie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. odmawiające uwzględnienia zarzutu na postępowanie egzekucyjne. Skarżący wskazał, że jego sytuacja materialna jest trudna: pracuje na pół etatu za 580 zł netto, przeznacza całość środków na żywność i leki, nie posiada majątku, a dodatkowo toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne. Wskazał, że w podobnej sprawie był już zwolniony od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Straszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 20 listopada 2017 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu na postępowanie egzekucyjne p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. skarżący A. B. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę na pół etapu w wysokości 580 zł netto. Całość uzyskiwanych środków skarżący przeznacza na zakup żywności i leków. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zasobów pieniężnych, wierzytelności, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż dokumenty obrazujące jego sytuację materialną zostały dołączone do wniosku w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 1184/16, w której został on zwolniony od kosztów sądowych. Jego sytuacja o tyle uległa zmianie, że od dnia 20 czerwca 2017 r. nie jest już osobą bezrobotną, tylko pracuje na pół etatu. Nie posiada żadnego majątku, który mógłby sprzedać. A. B. dodał, że nie ponosi co prawda żadnych opłat z tytułu zamieszkiwania w domu teściowej, to jednak wydatek w wysokości 100 zł tytułem wpisu sądowego jest dla niego poważnym problemem. Z tytułu długów spółki "A. " S.C. prowadzone są względem niego postępowania egzekucyjne. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Z dyspozycji art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od opłat sądowych i wydatków, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze przedstawioną we wniosku sytuację finansową skarżącego, należy stwierdzić, że wysokość należnych w sprawie kosztów sądowych przekracza jego aktualne możliwości finansowe. Skarżący nie dysponuje bowiem żadnymi składnikami majątku, które mogłyby zostać spieniężone. Korzysta z pomocy teściowej w zakresie możliwości nocowania w jej domu. Jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę na pół etatu w wysokości 580 zł. Środki te w całości przeznaczane są na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania i leczenia wnioskodawcy. Nie ma on zatem możliwości, aby z uzyskiwanych środków poczynić jakiekolwiek oszczędności. Ponadto toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne na znaczne kwoty. Biorąc powyższe pod uwagę orzekający uznał, iż wniosek skarżącego zasługuje w całości na uwzględnienie, dlatego orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło