I SA/Kr 574/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi L. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia 1. uchylić postanowienia tut. Sądu z dnia 23 kwietnia 2009r. oraz z dnia 27 stycznia 2009r., 2. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 3. ustanowić adwokata. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego L. O. o przyznanie prawa pomocy sprawie ze skargi L. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 marca 2008 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w z dnia [...] grudnia 2007 r. o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia. W zażaleniu wniesionym w dniu [...] lutego 2009r. skarżący zażądał uchylenia postanowienia tut. Sądu i przyznania mu prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału l tut. Sądu z dnia 19 lutego 2009 r. wezwano skarżącego do usunięcie braków formalnych zażalenia przez złożenie jednego odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania - pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 27 lutego 2009r. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie wniesionym w dniu 3 marca 2009 r. skarżący zwrócił się do Sądu o przesłanie mu kserokopii zażalenia w celu sporządzenia żądanego odpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009r. sygn. akt I SA/Kr 574/08 zażalenie odrzucił. To postanowienie zostało zaskarżone w drodze zażalenia z dnia 5 maja 2009r., w którym skarżący kolejny raz poprosił o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd w ramach autokontroli dopuszczonej przepisem art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - powoływanej dalej jako Sygn. akt I SA/Kr 574/08 "p.p.s.a.") uchylił postanowienie z dnia 23 kwietnia 2009r. o odrzuceniu zażalenia uznając zażalenie od powyższego postanowienia za oczywiście uzasadnione, albowiem brak odpisu zażalenia nie można zakwalifikować do braku istotnego uniemożliwiającego nadanie biegu złożonemu zażaleniu (por. postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2008r., sygn, akt I OZ 430/08). Uchylił także postanowienie z dnia 27 stycznia 2009r. w przedmiocie oddalenia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, uznając zażalenie za uzasadnione, a przedstawioną w nim argumentację w kwestii przyznania prawa pomocy za wymagającą ponownego rozpatrzenia. Jako że skarżący zaskarżył w drodze sprzeciwu zarządzenie Referendarza Sądowego z dnia 19 grudnia 2008r. o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, to stosownie do art. 260 p.p.s.a. zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Istota instytucji prawa pomocy uregulowanej w przepisach art. 243 - 263 p.p.s.a. wyraża się w zagwarantowaniu prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Zakres prawa pomocy i przesłanki jego przyznania są ściśle uregulowane w przepisach prawa. Zakres ten może być całkowity lub częściowy. Pomoc w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcę prawnego. Osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakikolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sygn. akt I SA/Kr 574/08 Tak więc instytucja prawa pomocy jest w istocie pomocą państwa dla osób, które ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą w ogóle uiścić kosztów sądowych, bądź nie mogą ich uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Mając to na względzie, Sąd ocenił sytuację skarżącego w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § l pkt l p.p.s.a. Z dokumentów zgromadzonych w aktach wynika, że skarżący ma na utrzymaniu żonę oraz dwoje małoletnich dzieci, nigdzie nie pracuje, jak oświadczył ma kłopoty finansowe, dom jest zajęty przez komornika sądowego, osiąga jedynie dochody z najmu, nie posiada oszczędności pieniężnych. Pozostaje w leczeniu z uwagi na przewlekłą chorobę. Skarżący wyjaśnił, dlaczego nie mógł przedstawić żądanych przez Sąd dokumentów (nie przechowywał rachunków na wydatki, kopia zeznania podatkowego zaginęła, zaświadczeniem o zarobkach nie dysponuje, bo nigdzie nie pracuje). Z oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia l grudnia 2008r. (data wpływu), z treści sprzeciwu z dnia 9 stycznia 2009r. wynika, że skarżący znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Niewątpliwie trudna sytuacja materialna skarżącego, ale także analiza składanych pism procesowych w zakresie ich formy oraz treści uzasadniają ustanowienie dla skarżącego adwokata dla obrony jego praw przed Sądem. Przychylając się do wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd wziął pod uwagę także tę okoliczność, że na skarżącym ciąży obowiązek poniesienia kosztów postępowania sądowego w kilkunastu sprawach. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 195 § 2, art. 246 § l pkt l p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.