I SA/Kr 574/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: I zwolnić skarżącego od wpisu sądowego, II w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia 20 stycznia 2015r. w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów J.W.ur. w 1952r. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna. Utrzymuje się z prac dorywczych, z których uzyskuje ok. 400 zł., miesięcznie oraz ze środków pozyskiwanych z dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Saldo jego "[...] Konta Oszczędnościowego" w Banku S.A. na dzień 09.05.2015r. wynosiło 414,06 zł., a saldo "Konta [...]", prowadzonego przez ten bank, wynosiło na ten sam dzień 3,33 zł. Wyciągi z tych rachunków nie uwzględniają jednak wpłat z tytułu dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które zdaniem wnioskodawcy, są jednym z jego źródeł utrzymania. Na wyciągu bankowym odnotowany jest natomiast przelew z dnia 19 lutego 2015r. od M. R. na kwotę 621,79 zł. Deklarowane oszczędności J.W. wynoszą 500 zł. Wnioskodawca w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że nie posiada nieruchomości. Dopiero w odpowiedzi na wystosowane do niego wezwanie ujawnił , że jest właścicielem: 1/6 części nieruchomości (po zmarłym ojcu), znajdującej się w Z. przy ul. K., stanowiącej budynek o kubaturze 626 m3, przeznaczony na cele mieszkalne (KW [...]), 2/9 części nieruchomości (po zmarłym ojcu), znajdujących się w T. przy ul.Ł.; o pow. 0,0307 ha (KW [...]), o pow. 0,0291 ha (KW [...]) oraz o pow. 0,0752 ha (KW [...]). J.W. jest również właścicielem samochodu osobowego marki Citroen XM, rok prod. 1991. Postanowieniem z dnia 29 maja 2015r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący przypominając swą sytuację majątkową stwierdził, że rozstrzygnięcie Referendarza jest nieludzkie i bezduszne, gdyż nie uwzględnia faktu życia skarżącego poniżej minimum socjalnego. Skarżący zaznaczył, że nie posiada żadnych oszczędności, a dodatkowo Komornik Sądowy zajął jego wierzytelność z rachunku bankowego na kwotę 561zł. Dodatkowo wyjaśnił, że przelew od M.R. stanowi zapłatę za opiekę nad jej grobem rodzinnym. W sprzeciwie zaznaczono jednocześnie, że postępowanie spadkowe po rodzicach skarżącego nie zostało jeszcze zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania(art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z wniosku skarżącego jednoznacznie wynika, iż wnosi on o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a to zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd po rozpoznaniu wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia z kosztów sądowych uznał, iż istnieją podstawy do jego uwzględnienia w części. W opinii Sądu bowiem wnioskodawca w sposób wyczerpujący i dokładny wykazał, że jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Przedstawione we wniosku i sprzeciwie okoliczności, zdaniem Sądu jednoznacznie wskazują, że poniesienie przezeń pełnych kosztów postępowania byłoby niemożliwe. Chodzi tu zwłaszcza o fakt, iż od dłuższego czasu jest on bezrobotnym bez prawa do zasiłku, a jego rachunek bankowy został zajęty do kwoty 561zł, przekraczającej zgromadzone na nim obecnie środki. W tym stanie rzeczy odmówienie wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w sposób nieuprawniony zablokowałoby mu prawo do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji. Sąd uznał jednak, że z uwagi na fakt, iż skarżący wciąż znajduje się w wieku produkcyjnym nie jest wykluczone, że w najbliższym czasie, w szczególności w obliczu nadchodzącego sezonu letniego, uda mu się znaleźć stałe bądź nawet sezonowe źródło dodatkowego dochodu i w przyszłości będzie mógł pokryć koszty postępowania, które ewentualnie mogą powstać, choć nie muszą na dalszym jego etapie. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że skarżący jest współwłaścicielem kilku nieruchomości, w tym budynku mieszkalnego. Nie wskazuje nadzwyczajnych kosztów obciążających budżet domowy, wskazuje jedynie typowe, zwyczajowe koszty utrzymania, nie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające całkowite zwolnienie strony od kosztów sądowych. Podsumowując należy zaznaczyć, iż w aktualnej sytuacji finansowej skarżącego zwolnienie go w całości od kosztów sądowych byłoby niezasadne. Konieczność zaś poniesienia przez wnioskodawcę ewentualnych przyszłych kosztów sądowych przy równoczesnym zwolnieniu go od aktualnie wymaganego wpisu sądowego od złożonej skargi, nie naraża skarżącego na pogorszenie jego warunków bytowych, a z drugiej strony odpowiada fiskalnemu interesowi Państwa, które swoją pomoc powinno gwarantować tylko najbardziej potrzebującym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.