I SA/Kr 578/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-06-09
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa i czy powinien mu zostać ustanowiony radca prawny z urzędu?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" PPSA, skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w postępowaniach w zakresie ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie, sąd ustanowił dla skarżącego radcę prawnego z urzędu, uznając jego trudną sytuację materialną, brak stałego zatrudnienia, niskie dochody i konieczność utrzymania rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący M.M. złożył do WSA w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia zaległości składkowych. Skarżący wraz z żoną i trójką dzieci utrzymuje się z prac dorywczych i świadczeń rodzinnych, a jego rodzice otrzymują niskie emerytury. Skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Sąd, analizując sytuację materialną skarżącego, postanowił umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa oraz ustanowić radcę prawnego z urzędu.Rozstrzygnięcie
I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego M.M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, Zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego M.M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 19 maja 2015 r., w sprawie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lutego 2015 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, rodzicami i trójką nieletnich dzieci. Skarżący uzyskuje z tytułu wykonywanych prac dorywczych dochód w wysokości 1.000 zł. Nie posiada jednak stałego zatrudnienia. Jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku . Żona skarżącego również nie pracuje, jest osobą bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Jedynym jej dochodem jest świadczenie rodzinne w wysokości 398 zł. Na wspólny miesięczny dochód składają się też świadczenia emerytalne rodziców skarżącego w wysokości po 204, 82 zł miesięcznie. W sumie miesięczny dochód rodziny zamyka się kwotą 1.807, 64 zł.
W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna o pow. 0,315 ha
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwalałyby na pokrycie kosztów sądowych, bez uszczerbku dla utrzymania skarżącego i jego rodziny.
W piśmie z dnia 19 maja 2015 r., uzupełniającym wniosek skarżący wyjaśnił, iż mieszka w domu jednorodzinnym, którego właścicielami są jego rodzice. Rachunki za gaz i prąd pokrywają rodzice. W miarę możliwości skarżący stara się dołożyć do tych opłat kwotę 150 zł miesięcznie. Szacuje on, że wydatki na żywność to kwota około 700-800 zł miesięcznie..
Skarżący nie posiada rachunku bankowego. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie składała zeznania podatkowego za rok 2014. Podejmuje prace dorywcze u rolników i sadowników. Jest po technikum rolniczym. Nie posiada pojazdu mechanicznego. Z pomocy opieki społecznej korzysta żona.
Do pisma skarżący dołączył następujące dokumenty :
faktury za gaz za okres od stycznia do marca 2015 r.- 130,43 zł, decyzja w sprawie podatku rolnego za rok 2015 – 97 zł, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy o uznaniu skarżącego jako osoby bezrobotnej, bez prawa do pobierania zasiłku, decyzja GOPS z dnia 23 grudnia 2014 przyznająca synom skarżącego – K i J. prawo do korzystania z bezpłatnych obiadów ( do końca czerwca 2015 r.) oraz decyzja GOPS z dnia 18 listopada 2014 r. przyznająca żonie skarżącego zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie 441,00 zł na okres od 1 listopada do 31 grudnia 2014 r. oraz odcinki pobieranych przez rodziców świadczeń emerytalnych.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), skarżący nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu w zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło przyznanie prawo pomocy w tym zakresie z mocy prawa.
Z tych względów Sąd działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych uznając je za bezprzedmiotowe.
Co do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w ocenie orzekającego skarżący w sposób nie budzący wątpliwości za pomocą dokumentów oraz złożonych wyjaśnień udowodniła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. Jedynym jej źródłem dochodu jest prac dorywcza, która ma charakter sezonowy. Wraz z żoną ma na utrzymaniu trójkę dzieci. Z uwagi na trudną sytuacje materialną jego rodzina korzysta z pomocy opieki społecznej w postaci zasiłków okresowych i dofinansowania posiłków dla dzieci. Rodzina żyje skromnie, korzysta z pomocy rodziców skarżącego, gdyż sama nie byłaby w stanie się utrzymać mimo pomocy ze strony Państwa.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 239 pkt 1 lit. "e" w zw. art. 246 § 1 pkt 2 z art. 258 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło