I SA/Kr 579/15
PostanowienieWSA w Krakowie2015-06-09
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy prawa i czy powinien mu zostać ustanowiony radca prawny z urzędu?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" PPSA, skarżący w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jednocześnie, z uwagi na udowodnioną trudną sytuację materialną skarżącej, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, sąd postanowił ustanowić dla niej radcę prawnego z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca J.M. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia zaległości składkowych. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody rodziny, konieczność utrzymania trójki dzieci i korzystanie z pomocy społecznej. Do wniosku dołączyła szereg dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić dla skarżącej J.M. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, Zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej J.M. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, uzupełniony pismem z dnia 19 maja 2015 r., w sprawie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 lutego 2015 r.
We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, teściami i trójką nieletnich dzieci. Obecnie jedyny stały dochód skarżącej stanowi świadczenie rodzinne w wysokości 398 zł. Mąż skarżącej nie ma stałego dochodu, a z wykonywanych prac dorywczych uzyskuje dochód w wysokości 1.000 zł. Na wspólny miesięczny dochód składają się też świadczenia emerytalne teściów skarżącej w wysokości po 204, 82 zł miesięcznie. W sumie miesięczny dochód rodziny zamyka się kwotą 1.807, 64 zł.
W skład majątku skarżącej wchodzi nieruchomość rolna o pow. 0,315 ha
Na uzasadnienie wniosku skarżąca podała, iż nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwalałyby na pokrycie kosztów sądowych, bez uszczerbku dla utrzymania skarżącej i jej rodziny. Skarżąca utrzymuje się ze środków socjalnych i pomocy rodziny. Skarżąca nie jest w stanie podjąć żadnej pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dziećmi, w tym nad synem z orzeczonym upośledzeniem stopnia lekkiego.
W piśmie z dnia 19 maja 2015 r., uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż mieszka w domu jednorodzinnym, którego właścicielami są jej teściowie. Rachunki za gaz i prąd pokrywają teściowie. W miarę możliwości skarżąca stara się dołożyć do tych opłat kwotę 150 zł miesięcznie. Szacuje ona, że wydatki na żywność to kwota około 700-800 zł miesięcznie. Płaci za telefon w Play 40 zł i w Orange 90 zł. W czerwcu kończy się umowa w Orange i skarżąca nie będzie jej przedłużać, ze względu na zbyt drogi abonament.
Skarżąca nie posiada rachunku bankowego. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie składała zeznania podatkowego za rok 2014. Jedynym źródłem dochodu jest zasiłek rodzinny w kwocie 395 zł. Nie posiada pojazdu mechanicznego. Korzysta z pomocy opieki społecznej na co przedstawia stosowne decyzje.
Do pisma skarżąca dołączyła następujące dokumenty :
faktury za gaz za okres od stycznia do marca 2015 r.- 130,43 zł, decyzja w sprawie podatku rolnego za rok 2015 – 97 zł, zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy o uznaniu skarżącej jako osoby bezrobotnej, bez prawa do pobierania zasiłku, decyzja GOPS z dnia 23 grudnia 2014 przyznająca synom skarżącej – K. i J. prawo do korzystania z bezpłatnych obiadów ( do końca czerwca 2015 r.) oraz decyzja GOPS z dnia 18 listopada 2014 r. przyznająca skarżącej zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie 441,00 zł na okres od 1 listopada do 31 grudnia 2014 r. Dwa przelewy kwoty 40 zł i 90, 40 zł za usługi telekomunikacyjne.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postępowaniu w zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło przyznanie prawo pomocy w tym zakresie z mocy prawa.
Z tych względów Sąd działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych uznając je za bezprzedmiotowe.
Co do wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w ocenie orzekającego skarżąca w sposób nie budzący wątpliwości za pomocą dokumentów oraz złożonych wyjaśnień udowodniła, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. Jedynym jej źródłem dochodu jest świadczenie rodzinne. Wraz z mężem ma na utrzymaniu trójkę dzieci. Z uwagi na trudną sytuacje materialną korzysta z pomocy opieki społecznej w postaci zasiłków okresowych i dofinansowania posiłków dla dzieci. Rodzina żyje skromnie, korzysta z pomocy teściów, gdyż sama nie byłaby w stanie się utrzymać mimo pomocy ze strony Państwa.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 239 pkt 1 lit. "e" w zw. art. 246 § 1 pkt 2 z art. 258 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło