I SA/Kr 58/17
PostanowienieWSA w Krakowie2018-02-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku organów osoby prawnej, która jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, sąd powinien zwrócić się do sądu rejestrowego o ustanowienie kuratora?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, w sytuacji gdy strona postępowania – osoba prawna – nie posiada organów do prowadzenia swoich spraw, powinien zwrócić się do właściwego sądu rejestrowego o ustanowienie dla niej kuratora. Jest to konieczne w celu uzupełnienia braków w zakresie zdolności procesowej strony, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego.Stan faktyczny
Spółka G. sp. z o.o. wniosła skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej dotyczące podatku VAT. W trakcie postępowania ujawniono, że jedyny członek zarządu spółki zmarł, co spowodowało brak organu spółki. Sąd zawiesił postępowanie, a następnie postanowił zwrócić się do sądu rejestrowego o ustanowienie kuratora dla spółki.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla K. – [...] w K., [...] K. Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla G. sp. z o. o. w K.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 16 lutego 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg G. sp. z o. o. w K. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 listopada 2016r. od [...] do [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2012r. postanawia: zwrócić się do Sądu Rejonowego dla K. – [...] w K., [...] K. Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla G. sp. z o. o. w K..
W dniu 21 grudnia 2016r. G. sp. z o. o. w K. (nr [...], obecna siedziba ul. [...], [...]) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 listopada 2016r. od [...] do [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2012r.
W toku postępowania ujawnił się brak w organach skarżącej spółki. Z informacji wynikającej z wypisu aktu zgonu wynika, że jedyny jej członek zarządu – K. H. M. zmarła w dniu 14 stycznia 2017r. z uwagi na brak organu spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2017r. zawiesił postępowanie sądowe.
Zgodnie z treścią art. 31 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "ppsa", jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego.
Z uwagi na brak obecnie zarządu skarżącej spółki, Sąd nie może jej wezwać do uzupełnienia tego braku. Jest zatem zobligowany do postępowania w trybie określonym w zdaniu drugim art. 31 § 1 ppsa.
W myśl art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.), dalej "K.c.", jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw z braku powołanych do tego organów, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator powinien postarać się niezwłocznie o powołanie organów osoby prawnej, a w razie potrzeby o jej likwidację (art. 42 § 2 K.c.).
Przepis art. 31 § 1 ppsa stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 70 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 155), dalej "K.p.c.". Tryb postępowania, w ramach którego następuje ustanowienie kuratora dla osoby prawnej unormowany został w przepisie art. 603 K.p.c. W myśl art. 603 § 1 K.p.c. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45), dalej "ustawa nowelizująca", kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Sąd może wszcząć postępowanie z urzędu (art. 603 § 2 K.p.c.). Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej art. 603 K.p.c. stanowił, że kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd opiekuńczy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Brzmienie tego przepisu było wówczas zharmonizowane z brzmieniem art. 70 § 1 K.p.c., w którym jest mowa o zwróceniu się o ustanowienie przedstawiciela ustawowego do sądu opiekuńczego, a którego odzwierciedleniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest wskazany wyżej art. 31 § 1 ppsa. Po nowelizacji art. 603 K.p.c. brak jest już takiej harmonii, niemniej - jak przyjęto w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt III CSK 15/15 (publ. Lex Omega nr 1962526) - dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że w odniesieniu do osób prawnych użyte w art. 70 § 1 K.p.c. pojęcie sądu opiekuńczego obejmuje także sąd rejestrowy. Zatem dla osób prawnych sądem opiekuńczym - w rozumieniu art. 70 § 1 K.p.c. - jest sąd rejestrowy.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 42 § 1 K.c. w związku z art. 603 § 1 K.p.c. oraz art. 31 § 1 ppsa, postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla [...] w K., XI Wydziału Gospodarczego K. Rejestru Sądowego o ustanowienie dla skarżącej spółki kuratora w celu podjęcia przez niego starań w zakresie powołania jej zarządu, ewentualnie jej likwidacji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło