I SA/Kr 585/06

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa "J – O" sp. z o.o. w J. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik, listopad i grudzień 2000r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą w 1/2 części z wpisu od skargi kasacyjnej 2. w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalić Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa "J – O" sp. z o.o. w J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej , z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc październik, listopad i grudzień 2000r. Jak wynika z uzasadnienia wniosku zawartego w nim "oświadczenia o majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów, Przedsiębiorstwo "J – O" sp. z o.o. w J. zajmuje się głównie sprzedażą hurtową paliw silnikowych i oleju napędowego. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 100 000 zł. Jej kapitał własny na dzień 31.12.2006r. stanowił kwotę : – 313 967 zł. a wartość środków trwałych opiewała na sumę 35 513,36 zł. W roku 2006r. Przedsiębiorstwo "J – O" sp. z o.o. w J poniosło stratę w wysokości 481 120,70 zł. przy 6 774 701,77 zł. przychodu. Spółka posiada rachunki bankowe w Banku [...] w W. oraz w Banku [...] w O.. Na rachunkach tych nie ma zgromadzonych środków pieniężnych. W kasie przedsiębiorstwa również nie ma pieniędzy. Ponadto konta bankowe zostały zajęte przez Urząd Skarbowy w K. Przedsiębiorstwo nie jest właścicielem żadnych nieruchomości natomiast posiadane samochody zostały zajęte przez Urząd Skarbowy w K. Od marca 2007r. spółka zaprzestała prowadzić działalność gospodarczą ze względu na brak środków oraz aresztowanie członków zarządu. Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje w części na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej przez Sąd może nastąpić, gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. (prawo pomocy w zakresie częściowym) - por. art. 246§2 w/w ustawy Podkreślić więc należy na wstępie, iż instytucja przyznania prawa pomocy osobie prawnej ma charakter fakultatywny. Ponadto udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób i podmiotów gospodarczych toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się bowiem, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych. Dotyczy to również Przedsiębiorstwa "J– O" sp. z o.o. w J. które jako podmiot prowadzący działalność dużych rozmiarów (6 774 701,77 zł. przychodu w roku 2006) powinno tak opracowywać strategię i gospodarować środkami aby było w stanie pokrywać zobowiązania publicznoprawne i koszty ewentualnych procesów. Odpowiedzialność finansowa za ryzyko w ramach prowadzenia działalności gospodarczej nie może być bowiem przerzucana przez podmiot prywatny na barki Skarbu Państwa, który miałby w takich sytuacjach niejako zabezpieczać niepowodzenia podmiotu. W gospodarce wolnorynkowej praktyka taka pozbawiona jest podstaw prawnych i ideologicznych a obowiązujące przepisy o prawie pomocy uprawniają tylko nie nakazują do udzielenia wsparcia finansowego osobie prawnej. Stąd też orzekający mając to na względzie i dostrzegając jednocześnie trudną sytuację spółki, uznał, iż zwolnienie strony skarżącej w ½ części z wpisu od skargi kasacyjnej jest rozstrzygnięciem najbardziej odpowiadającym ocenianej sytuacji, zgodnym zarazem z interesem fiskalnym państwa. Biorąc powyższe pod uwagę , na podstawie art. 244§1 , art.245§3 , art. 246§2 pkt. 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r. Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.