I SA/Kr 589/14

|Sygn. akt I SA/Kr 589/14 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2014 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: Ewelina Knapczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r., sprawy ze skargi D. Sp. z o. o. w K. (obecnie D. Sp. z o. o. w K), na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 20 stycznia 2014 r. Nr [...], w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zaliczenia zwrotu z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2012 r., I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych). W złożonej deklaracji VAT-7 za miesiąc październik 2012 r. D. Spółka z o.o. wykazała zwrot podatku w kwocie 21.594,00 zł z terminem zwrotu na dzień 21 stycznia 2013 r. W związku z posiadanymi przez ww. Spółkę zaległościami i pismem Spółki z dnia 20 października 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 21 stycznia 2013 r. nr [...] zaliczył powyższy zwrot podatku za miesiąc październik 2012 r. na zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2012 r. tj. zobowiązanie główne - kwotę 17.656.83 zł i odsetki za zwłokę - kwotę 396,17 zł. Pozostałą kwotę zwrotu tj. 3541,00 zł przekazano na konto Urzędu Skarbowego w S. zgodnie z właściwością miejscową i zarachowano na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-4R za miesiąc październik 2012 r. Pismem z dnia 4 grudnia 2012 r. (wpływ do Urzędu Skarbowego w dniu 10 grudnia 2012 r.) sygn. akt [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego zajęcie wierzytelności dot. D. Spółki z o.o. W odpowiedzi na powyższe zajęcie Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 14 grudnia 2012r. nr [...] potwierdził posiadany zwrot podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2012 r. tej Spółki i potwierdził, że posiadany zwrot zostanie przekazany Spółce zgodnie z przesłanym zajęciem jeżeli nie nastąpi zarachowanie zwrotu na poczet zaległości podatkowych w trybie art. 76 Ordynacji podatkowej, nie nastąpi zbieg egzekucji lub złożenie przez Spółkę korekty zmniejszającej zwrot. W związku ze zmianą właściwości miejscowej przez D. Spółkę z o.o. pismem z dnia 8 stycznia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej potwierdził istnienie zaległości D. Spółki z o.o. i prowadzenie wobec Spółki postępowania egzekucyjnego - w odpowiedzi na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego. Ponadto w dniu 10 stycznia 2013 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło kolejne zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego ww. Spółki z dnia 7 stycznia 2013 r. nr [...] skierowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., w którym wskazano tytuł wykonawczy nr [...] dotyczący zaległości podatkowej Spółki za miesiąc sierpień 2012 r. Dnia 10 stycznia 2013 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. T. A. skierował zajęcie wierzytelności z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt KM 1297/12 dot. D. Spółki z o.o. Naczelnik ww. Urzędu Skarbowego pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. nr [...] odpowiedział, iż nie stwierdził wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego, nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym do zwrotu oraz innych wierzytelności należnych dłużnikowi. Postanowieniem z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt VI Co 112/13 Sąd Rejonowy w W. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w S. postanowił wyznaczyć Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. do łącznego prowadzenia egzekucji w trybie egzekucji sądowej przeciwko dłużnikowi D. Spółki z o.o. odnośnie zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku od towarów i usług. Sąd stwierdził ponadto, że Komornik Sądowy dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku VAT o czym Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. został zawiadomiony w dniu 19 października 2012 r. Organ administracyjny wobec zaistniałego zbiegu egzekucji powinien był wstrzymać się z dokonywaniem jakichkolwiek czynności do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Sąd. Według Sądu Rejonowego czynności podjęte przez organ administracyjny naruszają przepis art. 773 § 1 i n. Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące rozstrzygania zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej. Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pismem z dnia 25 września 2013 r. nr [...] skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o uchylenie postanowienia z dnia 21 stycznia 2013 r. nr [...] w sprawie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc październik 2012 r. na zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2012 r. i podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiąc październik 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, najpierw na podstawie art. 141§1Ordynacji podatkowej wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zaliczenia zwrotu "w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego ...sygn. akt VI Co 112/13 z dnia 4 września 2013r." a następnie postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. nr [...] uchylił w całości postanowienie z dnia 21 stycznia 2013 r. nr [....] i umorzył postępowanie w sprawie. Na to postanowienie D. Spółka z o.o. złożyła zażalenie z dnia 4 listopada 2013 r., któremu zarzuciła obrazę przepisów prawa, a to: art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 219 oraz art. 245 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, która miała wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, a której dopuścił się Naczelnik Urzędu Skarbowego poprzez: - bezpodstawne wznowienie postępowanie w sprawie oraz uchylenie poprzedniego postanowienia, pomimo braku zbadania w sposób należyty okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, a zwłaszcza kwestii istnienia wymagalnej wierzytelności wobec podatnika oraz prowadzenie równoległego postępowania egzekucyjnego przed Komornikiem Sądu Rejonowego w W. w sytuacji, gdy podatnik zaspokoił wszelkie wierzytelności w ramach prowadzonej egzekucji, składając wnioski o umorzenie postępowania w sprawie z tego tytułu, - całkowicie dowolne przyjęcie faktu prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., które nie posiada jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych, - zaniechanie ustalenia aktualnego stanu prowadzonego postępowania egzekucyjnego przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w W., a zwłaszcza kwestii istnienia wierzytelności oraz umorzenia tego postępowania, - całkowicie błędne ustalenia istnienia jakiegokolwiek zadłużenia ze strony podatnika względem ZUS lub innego podmiotu, - brak prawidłowego uzasadnienia podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonego rozstrzygnięcia, wobec zaniechania podania rzeczywistych i merytorycznych przyczyn ustalenia istnienia zobowiązania podatnika wobec ZUS oraz prowadzenia postępowania egzekucyjnego w momencie wydania zaskarżonego postanowienia, co wskazuje na całkowicie dowolną, graniczącą z niedopuszczalną uznaniowością przytoczonych na wstępie przepisów. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jej podstawę polegający na przyjęciu, iż wobec Spółki nadal toczy się postępowanie egzekucyjne z tytułu należności pracowniczych, które w rzeczywistości zostały zaspokojone, potwierdzenia takiego faktu zostały przekazane Komornikowi, który winien umorzyć postępowanie egzekucyjne w sprawie. Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania w sprawie. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie było prawidłowe, a większość zarzutów Spółki odnosi się do postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym i pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie w tej sprawie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Spółka powtórzyła w całości zarzuty odwołania żądając uchylenia postanowień organów obu instancji i wydania orzeczenia co do istoty, względnie przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Przedmiotem kontroli Sądu, co do zgodności z prawem materialnym oraz przepisami o postępowaniu podatkowym było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 stycznia 2014r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 października 2013r. w sprawie uchylenia w trybie wznowienia postępowania, postanowienia z dnia 21 stycznia 2013r. w sprawie zaliczenia skarżącej zwrotu VAT za październik 2012r. na zaległość w tym podatku za miesiąc sierpień 2012r. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego - w szczególności art. 127 w związku z art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej - w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w badanej sprawie wznowiono z urzędu w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w myśl którego "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję", wskazując na zaistnienie tych właśnie okoliczności faktycznych. Nie sprecyzowano jednak dokładnie jakie konkretnie okoliczności stały się kanwą tego rozstrzygnięcia. Naczelnik Urzędu Skarbowego, najpierw na podstawie art. 141§1Ordynacji podatkowej wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zaliczenia zwrotu jak wskazał - "w związku z postanowieniem Sądu Rejonowego w W. ...sygn. akt VI Co 112/13 z dnia 4 września 2013r." a następnie postanowieniem z dnia 7 października 2013 r. uchylił w całości postanowienie z dnia 21 stycznia 2013 r. ponownie w uzasadnieniu odnosząc się do rzeczonego postanowienia w którym sąd rejonowy uznał za bezskuteczne zaliczenie przez organ podatkowy zwrotu VAT za październik 2012r. na poczet zaległości podatkowych w tym podatku. Podsumowując swe uzasadnienie skonkludował, że w związku z wnioskiem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o uchylenie postanowienia w sprawie zaliczenia zwrotu oraz wezwaniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. o niezwłoczne przesłanie zajętej kwoty zwrotu a także postanowieniem Sądu Rejonowego w Wadowicach z 4 września 2013r. sygn.. VI Co 112/13 – "orzeczono jak na wstępie". Analizując zarzuty zawarte w zażaleniu strony skarżącej organ I instancji stwierdził, że nie istniały podstawy do wznowienia postepowania bowiem biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, postanowienie o zaliczeniu wpłaty z dnia 21 stycznia 2013r. było prawidłowe. Sformułował w związku z tym wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia z 7 października 2013r. uchylającego w trybie wznowienia postępowania postanowienie o zaliczeniu zwrotu. Organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie wydane w trybie wznowienia postępowania było prawidłowe. Powołując w swym rozstrzygnięciu treść art. 240 par 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie wskazał jednak jakie konkretne okoliczności zdecydowały o zastosowaniu tego przepisu. Poprzestając na omówieniu okoliczności sprawy, opisie działań sądu i komornika nie wyartykułował jednak – podobnie zresztą jak poprzednio organ I instancji – jak to "nowa, istotna dla sprawy" okoliczność faktyczna lub "nowy dowód" zaistniał w sprawie a w szczególności taka okoliczność czy taki dowód, który "istniał w dniu wydania" postanowienia i był "nieznany organowi, który rozstrzygnięcie to wydał". Do tych kwestii uzasadnienie organu odwoławczego w ogóle się nie odnosi a to pozwala uznać, że brak jest jakiejkolwiek analizy przesłanek zastosowania art. 240 par 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Uzasadnienie zdaje się sugerować, że tą nową okolicznością miało by być postanowienie Sądu Rejonowego w W. z 4 września 2013r.wyznaczajace komornika sądowego do prowadzenia postepowania egzekucyjnego przeciwko stronie skarżącej bądź też miały nią być wnioski i ponaglenia komornika prowadzącego tą egzekucję. Takie rozumowanie jednak nie mogłoby zostać podzielone jak również nie można zaakceptować praktyki wedle której wznowienie postępowania miałoby być sposobem na weryfikację ewentualnie błędnych rozstrzygnięć organów podatkowych bez względu na istnienie przesłanek do zastosowania tej instytucji, będącej przecież instytucją nadzwyczajną. Podkreślić także należy, iż objęte postępowaniem o wznowienie jest postanowienie organu z 21 stycznia 2013r. i na tę datę należy ocenić pojawienie się okoliczności lub dowodów nowych, istotnych dla sprawy jak również na tę datę należy ocenić czy okoliczności te istniały i w tej dacie nie były znane organowi wydającemu rozstrzygnięcie. Dla dokonania tej oceny poddać analizie należy zatem dokumenty zgromadzone w aktach sprawy do tej daty. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy oceni prawidłowość zaskarżonego zażaleniem postanowienia z uwzględnieniem powyżej wskazanych okoliczności pamiętając, iż wydane ono zostało w nadzwyczajnym trybie wznowienia postepowania. Ponieważ ocena ta nie została w ogóle dokonana, Sąd nie jest władny do zastępowania organu odwoławczego w tym zakresie skoro jego rolą jest kontrola prawidłowości rozstrzygnięć organów podatkowych nie zaś zastępowanie ich w orzekaniu. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 135, art.145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.