I SA/Kr 594/15
WyrokWSA w Krakowie2015-12-01
Skład orzekający: Bogusław Wolas, Ewa Michna, Jarosław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup wyposażenia sauny oraz wykonanie projektu technologicznego zaplecza żywieniowego i SPA, które nie zostały wprost wymienione we wniosku o dofinansowanie, mogą zostać uznane za kwalifikowane w ramach środków europejskich, jeśli stanowią integralną część planowanego obiektu i są niezbędne dla jego standardu?Ratio decidendi
Wydatki na zakup wyposażenia sauny oraz wykonanie projektu technologicznego zaplecza żywieniowego i SPA mogą zostać uznane za kwalifikowane, jeśli organ administracji nie wykaże w sposób dostateczny, że są one nieefektywne, nieracjonalne lub niezgodne z przeznaczeniem. Sąd uznał, że sauna może stanowić część planowanej mini-siłowni, a zaplecze żywieniowe jest niezbędne dla funkcjonowania pensjonatu, co czyni te wydatki kwalifikowanymi. Organ naruszył przepisy k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i niewyczerpujące zebranie dowodów.Stan faktyczny
Skarżąca Ż. K. wniosła skargę na decyzje Zarządu Województwa M. o zwrocie środków europejskich i pochodzących z budżetu państwa. Organ uznał wydatki na zakup wyposażenia sauny oraz wykonanie projektu technologicznego zaplecza żywieniowego i SPA za niekwalifikowane, ponieważ nie zostały one wprost wymienione we wniosku o dofinansowanie i biznesplanie. Skarżąca argumentowała, że wydatki te były niezbędne dla standardu pensjonatu i stanowiły integralną część planowanych inwestycji, a organ nie wykazał ich niekwalifikowalności w sposób należyty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone decyzje Zarządu Województwa M. oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie | w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.), Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Anna Frasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skarg Ż. K. na decyzje Zarządu Województwa M. z dnia 13 stycznia 2015 r. Nr [...] Nr [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu środków europejskich i pochodzących z budżetu państwa 1. uchyla zaskarżone decyzje, 2. zasądza od Zarządu Województwa M. na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 1767 zł (tysiąc siedemset sześćdziesiąt siedem złotych).
Zarząd Województwa M. decyzjami z dnia 13 stycznia 2015 r. nr [...], [...], [...] po rozpoznaniu wniosków Ż. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "P." z siedzibą w Ł. o ponowne rozpatrzenie spraw, utrzymał w mocy zaskarżone decyzje w sprawie zwrotu dofinansowania z dnia 6 listopada 2014 r., nr [...], [...], [...] w sprawie zwrotu środków europejskich i pochodzących z budżetu państwa.
Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 207 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.) w związku z art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1, art.127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. DZ. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz § 6 ust. 1 umowy nr [...] o dofinansowanie Projektu pod nazwą "[...] w Ł.[...] etap".
Podkreślono, że uznanie danego projektu za kwalifikowany do wsparcia w ramach MRPO nie oznacza, że wszystkie wydatki poniesione w trakcie realizacji projektu będą uznane za kwalifikowane, przy czym ocena kwalifikowalności wydatku jest dokonywana zarówno na etapie wniosku o dofinansowanie projektu, jak i podczas jego realizacji. Na etapie wyboru wniosków sprawdzeniu podlega potencjalna kwalifikowalność wydatków ujętych we wniosku, Natomiast w trakcie realizacji projektu, kiedy Beneficjent przedkłada kolejne wnioski o płatności, oceniana jest kwalifikowalność poniesionych już wydatków. Ocena ta jest powtarzana na etapie wniosku o płatność końcową oraz podczas kontroli.
Odwołując się do punktu [...] znajdującego się w części [...] Podręcznika kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO [...] stwierdzono, że B. wydatek mógł być uznany za kwalifikowany powinien być poniesiony zgodnie z kategoriami wydatków wynikających z umowy o dofinansowanie projektu. Załącznikiem do umowy o dofinansowanie projektu jest wniosek o dofinansowanie wraz z biznesplanem. Podpisując umowę o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się do jego realizowania w sposób zgodny z zakresem rzeczowym wykazanym we wniosku aplikacyjnym. Pomimo to Beneficjent zakupił środki trwałe niezaplanowane w dokumentacji aplikacyjnej, będącej podstawą oceny projektu.
Z tych względów w sprawie [...] nie uznano kwoty 1 570 zł 18 gr za wydatek kwalifikowany, tzn. taki, który mógł być objęty dofinansowaniem. Zgodnie z punktem [...] wniosku o dofinansowanie, punktem [...] Karty projektu oraz punktem [...] zawartym w biznesplanie Beneficjent wskazywał, iż dodatkowym wyposażeniem obiektu będzie: mini-siłownia, grill, plac zabaw oraz wypożyczalnia rowerów. W żadnym z wyżej wymienionych dokumentów nie znajdowała się jednak informacja o zamiarze wyposażenia pensjonatu w saunę. Zgodnie z przedstawionymi do rozliczenia fakturami ujętymi w badanych wnioskach o płatność Beneficjent poniósł wydatek na zakup wyposażenia do sauny. Z faktury wystawionej w dniu 12 listopada 2010 r. przez H. wynika, iż dokonano zakupu min.: pieca [...], regulatora temperatury [...] oraz dwóch sztuk lamp do sauny [...]. Tym samym doszło do wydatkowania środków na nowe elementy projektu, które nie zostały przewidziane w dokumentacji aplikacyjnej. Mając na uwadze powyższe, IZ MRPO uznała koszt poniesiony na zakup wyposażenia sauny za wydatek niekwalifikowany.
Beneficjent w piśmie z dnia 7 listopada 2013 r. odnosząc się do ustaleń IZ MRPO, stwierdził, iż: "W oparciu o ogólne warunki uznania wydatku za kwalifikowalny podany w Podręczniku Kwalifikowania Wydatków Objętych Dofinansowaniem w ramach MRPO wydatek na saunę spełnia te warunki, w szczególności: [...] Wydatek jest zgodny z postanowieniami MRPO. [...] Wydatek jest niezbędny dla wdrażania i realizacji projektu, bez niego projekt nie mógłby zostać zrealizowany. [...] Wydatek jest efektywny i racjonalny".
IZ MRPO po dokonaniu ponownej analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie podkreśliła, że wydatek poniesiony na zakup wyposażenia sauny nie spełnia przesłanek uznania go za wydatek kwalifikowany. Uznanie tego wydatku za koszt kwalifikowany w przedmiotowym przypadku byłoby sprzeczne z obowiązującymi w tym zakresie dokumentami, zwłaszcza z Podręcznikiem kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO na lata [...].
Ponadto w sprawie [...] nie uznano kwoty 1 338 zł 17 gr za wydatek kwalifikowany, tzn. taki, który mógł być objęty dofinansowaniem.
Wydatek ten został poniesiony na wykonanie projektu technologicznego zaplecza żywieniowego i SPA. Z treści dokumentacji aplikacyjnej wynika, iż przedmiotowa usługa nie została przewidziana do realizacji w ramach projektu. Zgodnie z przedstawionymi do rozliczenia fakturami ujętymi w badanych wnioskach o płatność Beneficjent poniósł wydatek na wykonanie projektu technologicznego. Tym samym w niniejszej sprawie doszło do wydatkowania środków na nowy element projektu, który nie został przewidziany w dokumentacji aplikacyjnej, jak również nie był niezbędny do prawidłowej realizacji projektu. Mając na uwadze powyższe, IZ MRPO uznała koszt poniesiony na wykonanie projektu technologicznego zaplecza żywieniowego i SPA za wydatek niekwalifikowany.
Beneficjent w piśmie z dnia 7 listopada 2013 r. odnosząc się do ustaleń IZ MRPO stwierdził, iż: "(...) Sauna otrzymała akceptację IZ. Była przewidziana od początku koncepcji o budowie pensjonatu, jako element niezbędny dla jego wysokiego standardu". Powyższe stanowisko Beneficjenta zostało potwierdzone również przez projektanta D. Ponadto Beneficjent stwierdził, iż: "W oparciu o ogólne warunki uznania wydatku za kwalifikowalny podany w Podręczniku Kwalifikowania Wydatków Objętych Dofinansowaniem w ramach MRPO wydatek na saunę spełnia te warunki, w szczególności: [...] Wydatek jest zgodny z postanowieniami MRPO. [...] Wydatek jest niezbędny dla wdrażania i realizacji projektu, bez niego projekt nie mógłby zostać zrealizowany. [...] Wydatek jest efektywny i racjonalny".
IZ MRPO po dokonaniu ponownej analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie podkreśliła, że wydatek poniesiony na wykonanie projektu technologicznego zaplecza żywieniowego i SPA nie spełnia przesłanek uznania go za wydatek kwalifikowany. Uznanie tego wydatku za koszt kwalifikowany w przedmiotowym przypadku byłoby sprzeczne z obowiązującymi w tym zakresie dokumentami, zwłaszcza z Podręcznikiem kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO na lata [...].
Natomiast w sprawie [...] nie uznano kwoty 3 404 zł 25 gr za wydatek kwalifikowany, tzn. taki, który mógł być objęty dofinansowaniem.
Wydatek ten został poniesiony na zakup sauny. Zgodnie z punktem [...] wniosku o dofinansowanie, punktem [...] Karty projektu oraz punktem [...] zawartym w biznesplanie Beneficjent wskazywał, iż dodatkowym wyposażeniem obiektu będzie: mini-siłownia, grill, plac zabaw oraz wypożyczalnia rowerów. W żadnym z wyżej wymienionych dokumentów nie znajdowała się informacja o zamiarze wyposażenia pensjonatu w saunę. Zgodnie z przedstawionymi do rozliczenia fakturami, ujętymi w badanych wnioskach o płatność Beneficjent poniósł wydatek na zakup sauny. Tym samym oznacza, że w niniejszej sprawie doszło do wydatkowania środków na nowy element projektu, który nie został przewidziany w dokumentacji aplikacyjnej. Mając na uwadze powyższe, IZ MRPO uznała koszt poniesiony na zakup sauny za wydatek niekwalifikowany.
Beneficjent w piśmie z dnia 7 listopada 2013 r. odnosząc się do ustaleń IZ MRPO stwierdził, iż: "(...) Sauna otrzymała akceptację IZ. Była przewidziana od początku koncepcji o budowie pensjonatu, jako element niezbędny dla jego wysokiego standardu". Powyższe stanowisko Beneficjenta zostało potwierdzone również przez projektanta [...]. Ponadto Beneficjent stwierdził, iż: "W oparciu o ogólne warunki uznania wydatku za kwalifikowalny podany w Podręczniku Kwalifikowania Wydatków Objętych Dofinansowaniem w ramach MRPO wydatek na saunę spełnia te warunki, w szczególności: [...] Wydatek jest zgodny z postanowieniami MRPO. [...] Wydatek jest niezbędny dla wdrażania i realizacji projektu, bez niego projekt nie mógłby zostać zrealizowany. [...] Wydatek jest efektywny i racjonalny".
IZ MRPO po dokonaniu ponownej analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie podkreśliła, że wydatek poniesiony na wykonanie projektu technologicznego zaplecza żywieniowego i SPA nie spełnia przesłanek uznania go za wydatek kwalifikowany. Uznanie tego wydatku za koszt kwalifikowany w przedmiotowym przypadku byłoby sprzeczne z obowiązującymi w tym zakresie dokumentami, zwłaszcza z Podręcznikiem kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO na lata [...].
Pismami z dnia 5 marca 2015 r., Ż. K. [...] "P." w Ł. (dalej: skarżąca), wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dalej WSA w Krakowie) ze skargami na ww. decyzje. Wniosła o zapoznanie się z dotychczasowym przebiegiem sprawy od jej początku i z całą korespondencją jej dotyczącą, będącą w posiadaniu Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. Skarżąca podaje, że jest mikroprzedsiębiorcą, który skorzystał z pomocy UE. Prowadzi wraz z mężem pensjonat z 28 miejscami noclegowymi wraz z restauracją, gdzie zatrudnia 6 osób. Skarżąca wskazuje, że Instytucja Zarządzająca MRPO w Informacji Pokontrolnej potwierdziła, że w obszarze merytorycznym i finansowym, projekt został prawidłowo zrealizowany, co było dla niej oczywiste, gdyż w trakcie realizacji projektu była na bieżąco kontrolowana i sprawdzana, na każde działanie musiała uzyskać akceptację, a jakiekolwiek uchybienie z jej strony byłoby zakwestionowane i odrzucone, co może potwierdzić K.Z. ze S., która przygotowywała wniosek skarżącej o dofinansowanie. Skarżąca cytuje i podkreśla treść następującego zapisu: "Uznanie danego projektu za kwalifikowany do wsparcia w ramach MRPO nie oznacza, że wszystkie wydatki poniesione w trakcie realizacji projektu będą uznane za kwalifikowane (pkt [...] Podręcznika kwalifikowania wydatków). Podkreślić należy, iż oceny kwalifikowalności wydatku dokonuje się zarówno na etapie wyboru wniosku o dofinansowanie projektu, jak i podczas realizacji projektu. Na etapie wyboru wniosków sprawdzeniu podlega potencjalna kwalifikowalność wydatków ujętych we wniosku. Kwalifikowalność poniesionych wydatków oceniana jest również w trakcie realizacji projektu, kiedy Beneficjent przedkłada kolejne wnioski o płatność, w tym na etapie wniosku o płatność końcową oraz podczas kontroli (pkt [...] Podręcznika)". Skarżąca jednoznacznie potwierdza fakt rozliczenia projektu bez zastrzeżeń i jego akceptację przez Instytucje Zarządzającą MRPO. Jednocześnie skarżąca wskazuje, że wszystkie kolejne decyzje wydawane w jej sprawie w wyniku audytu są bezprawne i wyrządziły jej wielką krzywdę. Wyraża także zaskoczenie, że w czterech decyzjach o znakach [...] do [...] z całości treści jest usunięty fakt, o którym pisze wyżej, a jest to z punktu widzenia Beneficjenta bardzo istotne. Skarżąca, wraz z powołaniem osób prowadzących księgowość projektu wyraża zaskoczenie faktem wylosowania jej projektu do audytu, gdyż był on realizowany w ramach Regionalnej Pomocy Inwestycyjnej, a podlegał pomocy "de minimis" dla mikroprzedsiębiorcy i absolutnie nie powinien znaleźć się w grupie przedsiębiorstw losowanych do audytu. Skarżąca twierdzi, że Zarząd Województwa M. nie wyjaśnił jej wątpliwości zgłoszonych w obszernym piśmie z dnia 7 listopada 2013 r. złożonego do Departamentu Funduszy Unii Europejskiej, a także w czasie jej pobytu w tym Departamencie w dniu 7 lutego 2014 r. Skarżąca uważa, że powołanie się w decyzjach na olbrzymią ilość ustaw i przepisów w przypadku: "zaharowanego, wykończonego psychicznie mikroprzedsiębiorcy, nieznającego się na zawiłościach prawnych, nie ma sensu. Uważam, że w ten sposób można przepchnąć każde matactwo i każdą manipulację".
Skarżąca uważa, że wydane w jej sprawie decyzje są błędne i wymagają anulowania, co jasno uzasadniła w swoich pismach. Dla przykładu skarżąca podaje: "Jednakże nie można uznać za wiarygodne twierdzenie Beneficjenta, iż w ramach faktury nr [...] realizowane były prace elektroinstalacyjne, ponieważ zostały one przedstawione w innych, których łączna wartość wynosiła 221 000 zł. Nie ma zatem racjonalnego uzasadnienia dla ich ponownego przeprowadzania – skarżąca zaprzecza, aby tak twierdziła, wyjaśnia także, że w tych 221 000 zł mieszczą się wszystkie faktury za wykonane roboty w ciągu dwóch lat, włącznie z fakturą nr [...], a nie tylko elektroinstalacyjne i według skarżącej należy to bezwzględnie wyjaśnić. W kolejnej skardze skarżąca argumentuje podobnie i dodatkowo dodaje, że garaż nie jest oddzielnie stojący, stanowi część budynku i jest to jedyny garaż w całym pensjonacie. Skarżąca sprzeciwia się w kolejnej skardze temu, aby wybiórczo traktować jej prawa w wydanych decyzjach, za przykład podaje pismo z dnia 8 kwietnia 2014 r. odnoszącym się do wydatków niekwalifikowanych i do zagospodarowania terenu. Nie zgadza się ona także z nie uznaniem wydatków pieniężnych na zakup wyposażenia sauny. W argumentacji kolejnej skargi skarżąca zwraca uwagę na to, że wykonanie projektu zaplecza żywieniowego i SPA dotyczyło wniosku o płatność nr [...], natomiast audyt dotyczył wniosków o płatność nr [...] i [...], dlatego uważa, że wprowadzenie do kontroli wniosku o płatność nr [...] było nadużyciem. Skarżąca konkluduje, że decyzje są błędne i powinny zostać anulowane.
W odpowiedziach na skargi Zarząd Województwa M. w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawach i wniósł o odrzucenie skarg z uwagi na brak w dokumentach potwierdzenia, że skargi zostały należycie opłacone, względnie o oddalenie skarg, odnosząc się do zarzutów przedstawionych w skargach z dnia 5 marca 2015 r., doręczonych organowi w dniu 13 marca 2015 r.
Na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r sąd postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach I SA/Kr 594/15, I SA/Kr 595/15, I SA/Kr 596/15, pozostawały one bowiem ze sobą w związku faktycznym i prawnym, który uzasadniał takie ich łączne prowadzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny rozpoznaje rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., póz. 270 - zwana dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Orzekając, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadną.
W kwestii ustalania i nakładania korekt finansowych, art. 26 ust. 1 pkt 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, dalej także: u.z.p.p.r.) odsyła wprost do art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE.L.210 z 31.07.2006, z poz. zm., dalej: rozporządzenie nr 1083/2006).
W przypadku odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi i wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań wskazano ogólnie na przepisy o finansach publicznych (art. 26 ust. 1 pkt 15 tej ustawy), czyli art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. póz. 885zezm., dalej także u.f.p.). Według art. 207 ust. 1 u.f.p., gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9.
W art. 207 ust. 8 u.f.p. postanowiono, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W art. 207 ust. 9 u.f.p. przewidziano, że po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.
Wykorzystaniem środków niezgodnie z przeznaczeniem jest zapłata za zrealizowane zadania inne niż te, na które środki przyznano, czyli sfinansowane zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki przekazano, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Termin "przeznaczenie" oznacza określenie, któremu ma służyć dana rzecz, przekazanie dla kogoś, na czyjś użytek, zastosowanie. Naruszenie procedur przy wykorzystaniu środków dotyczy natomiast przede wszystkim procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu, zawieranej na podstawie art. 206 ustawy o finansach publicznych, w szczególności w zakresie zamówień publicznych.
Materialnoprawną podstawą do ustalania i nakładania korekt finansowych jest art. 98 cytowanego wyżej rozporządzenia nr 1083/2006, do którego odsyła wprost art. 26 ust. 1 pkt. 15a u.z.p.p.r. Stosownie do dyspozycji art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze.
Zgodnie z § 4 ust. 3 Umowy zawartej między Beneficjentem a IZ MRPO Beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wytycznymi, zaleceniami i procedurami przewidzianymi w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów i wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie Projektu.
Zdaniem IZ MRPO w trakcie realizacji projektu Beneficjent, wydatkował środki finansowe niezgodnie z zapisami Podręcznika kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO [...], (stanowiący załącznik do Uchwały [...] Zarządu Województwa M. z dnia 15 maja 2008 r.), w szczególności z punktem [...] zawartym w części [...] "Ogólne warunki uznania wydatku za kwalifikowany. Zgodnie z jego treścią, aby wydatek mógł być uznany za kwalifikowany, powinien być efektywny i racjonalny.
W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę doszedł do wniosku , że IZ MPO W naruszyła art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 oraz art. 98 ust. 2 rozporządzenia 1083/2006, poprzez nierozpatrzenie całego materiału zgromadzonego w sprawie, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, niewystarczające wykazanie, że w projekcie doszło do nieprawidłowości w rozumieniu ww. art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006.
Zgodnie z treścią art. 67 cytowanej ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 (a więc również spraw dotyczących zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich - art. 60 pkt 6 tej ustawy), nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Przepisy k.p.a. nie mogą być zatem stosowane jedynie do wydania decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych, skoro art. 67 mówi szeroko o "sprawach dotyczących należności, o których mowa w art. 60".
Przyjąć zatem należy, że wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu dofinansowania ze środków europejskich musi zostać poprzedzone wszczętym i przeprowadzonym zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. postępowaniu administracyjnym, skoro w ustawie o finansach publicznych nie został uregulowany inny tryb poprzedzający wydanie takiej decyzji. Tym bardziej, że art. 207 powyższej ustawy nie wprowadza odrębnych procedur wydawania decyzji o zwrocie, dofinansowania, należy zatem stosować regulacje zawarte w k.p.a.
Zdaniem Sądu IZ MRPO nie wykazała w sposób dostateczny , że zakwestionowane wydatki na saunę były nieefektywne i nieracjonalne. Co więcej kwestionując ten wydatek organ stwierdził, że w ramach opisu obiektu zawartego na karcie projektu (pkt [...]), we wnioski o dofinansowanie ( pkt [...]) czy też w biznes planie ( pkt [...]) Beneficjent wskazał jedynie, że dodatkowo do dyspozycji gości będzie mini siłownia, grill, plac zabaw oraz wypożyczalnia rowerów. Nie wspomniał natomiast o saunie ani w opisie projektu, ani w wykazie zakupów inwestycyjnych planowanych do zakupu przy realizacji projektu. Okoliczność ta została jednak już dostrzeżona na etapie badania wniosku o płatność. Beneficjent został wtedy poproszony o wskazanie w jakich dokumentach widnieją zapisy odnoszące się do wykonania sauny w ramach przedmiotowego projektu. W odpowiedzi z dnia 24 października 2012 r Beneficjent wyjaśnił, że sauna o której mowa we wniosku aplikacyjnym stanowi element wyposażenia mini-siłowni, o której mowa w części [...] biznes planu i będzie przeznaczona dla gości hotelowych. W dokumentacji projektowej na początkowym etapie budowy zostały wprowadzone nieistotne zmiany do projektu polegające na wydzieleniu pomieszczeń usługowych związanych z dodatkowymi usługami dla gości pensjonatu takie jak sauna i siłowania. Pomieszczenia tego typu nie mają szczególnych wymagań technicznych, bowiem kabiny saun mogą być wstawione do dowolnego pomieszczenia posiadającego wentylację. Akceptując w pełni te wyjaśnienia IZ sporządziła w dniu 29 marca 2012r notatkę służbową w której uznała za kwalifikowany wydatek dotyczący wykonania adaptacji pomieszczenia sauny według projektu inwestora. Uznała bowiem, że pomieszczenie sauny jest integralną częścią mini-siłowni planowanej we wniosku aplikacyjnym oraz biznes planie. Sauna została zamontowana w obiekcie na trwałe i obudowana ścianką. Jest położone bezpośrednio obok pomieszczenia w którym znajdują się inne elementy mini siłowni tzn : urządzenie do masażu taśmowego oraz orbitrek.
W takiej sytuacji stwierdzenie organu, że Beneficjent zakupił środki trwałe niezaplanowane w dokumentacji aplikacyjnej, bez dalszego wyjaśnienia dlaczego urządzeń sauny, oraz wydatków na adaptację pomieszczenia sauny według projektu inwestora, nie uznaje się za część wyposażenia siłowni, jest nadmiernie skrótowe. Tym bardziej, że z uzasadnienia decyzji zdaje się wynikać, że powyższe uchybienie zostało ocenione jako naruszenie procedur wskazanych w umowie o dofinansowanie projektu.
Jeżeli by natomiast oceniać powyższy stan faktyczny jako wykorzystaniem środków niezgodnie z przeznaczeniem, to organ powinien wykazać, że zapłacono za zrealizowane zadania innego niż te, na które środki przyznano, czyli sfinansowane zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który środki przekazano, albo też sfinansowano wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizacją projektu, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne.
Nie budzi bowiem wątpliwości, że sauna została zamontowana w obiekcie objętym dofinansowaniem i stanowi jego normalne wyposażenie. Nie można także uznać, że we wniosku o dofinansowanie i w biznesplanie brak jest danych wskazujących na to, że Beneficjent planował do realizacji saunę. Skoro bowiem sauna może stanowić część siłowni, a taki obiekt był w ramach inwestycji planowany, to wydatek na ten cel nie może być uznany za nieefektywny i nieracjonalny. Tak też został on oceniony przez IZ, do którego to stanowiska nie odniesiono się w ogóle w uzasadnieniu decyzji. Nie można zatem ustalić dlaczego w zaskarżonej decyzji poczyniono w tym zakresie odmienne ustalenia.
To samo należy odnieść do wydatku na wykonanie projektu technologicznego zaplecza żywieniowego. Także w tym przypadku ograniczono się do stwierdzenia, że wykonanie projektu technologicznego nie było przewidziane w biznesplanie, a w pozycji [...] wniosku o dofinansowanie nie przewidziano żadnych kosztów przygotowawczych. Nie budzi jednak wątpliwości, że zaplecze żywieniowe w pensjonacie było potrzebne i zostało wykonane. Nie wyjaśniono także dlaczego wydatek na zaplecze żywieniowe, którego wykonanie stanowi ewidentnie prace wykończeniowe całego obiektu uznane zostały za koszty przygotowawcze inwestycji.
Powyższe uchybienia stanowią nie tylko o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. odnoszącego się do wymogów prawidłowego uzasadnienia decyzji, ale i art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, gdyż organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Wynika z powyższego zasadność zarzutów skargi w powyższym zakresie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien, wziąć pod uwagę powyższej wskazane uchybienia i dokonać oceny materiału dowodowego mając na uwadze przedstawione wyżej stanowisko Sądu. Obowiązkiem organu będzie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w pismach procesowych.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. Nr 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a".) orzekł jak w sentencji.
Działając zaś na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł o wyeliminowaniu z obrotu prawnego także decyzji organu l instancji poprzedzającej zaskarżoną decyzję, gdyż było to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, której dotyczyła skarga.
O kosztach postępowaniu orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło