I SA/Kr 599/17
WyrokWSA w Krakowie2017-10-19
Skład orzekający: Waldemar Michaldo, Maja Chodacka, Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi, który zadeklarował do płatności 1,16 ha gruntów, lecz łączna powierzchnia uprawniona do płatności została ustalona na 0,74 ha z powodu zadrzewienia i zakrzaczenia jednej z działek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania płatności, ponieważ łączna powierzchnia gruntów uprawniona do płatności (0,74 ha) była mniejsza niż wymagane minimum 1 ha. Ustalenia faktyczne, w tym wykluczenie części działki z powodu braku użytkowania rolniczego (zadrzewienie, zakrzaczenie), zostały oparte na rzetelnie zebranym materiale dowodowym, w tym kontroli terenowej i zdjęciach lotniczych/satelitarnych, co potwierdzało brak spełnienia wymogów dobrej kultury rolnej.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r., deklarując łącznie 1,16 ha gruntów. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, ustalając, że łączna powierzchnia uprawniona do płatności wynosi 0,74 ha, ponieważ jedna z działek (o powierzchni 0,42 ha) została wykluczona z płatności z powodu zadrzewienia i zakrzaczenia, co świadczyło o braku użytkowania rolniczego. Rolnik odwołał się, kwestionując ustalenia faktyczne i podnosząc, że działka była koszona i prawidłowo użytkowana rolniczo. Decyzja odmowna została utrzymana w mocy przez organ II instancji, a następnie skarga rolnika została oddalona przez WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi L. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 maja 2017 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 r. - s k a r g ę o d d a l a -
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 maja 2017r., nr [...] Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z dnia 28 lutego 2017r., nr [...] o odmowie przyznania L. N. (dalej: "skarżący") płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016r.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 19 kwietnia 2016r. do Biura Powiatowego ARiMR w T. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie na 2016 . jednolitej płatności obszarowej (ozn. dalej JPO) i płatności za zazielenienie (PZ). Wniosek dotyczył przyznania płatności do obszaru opisanego jako działka rolna A (o powierzchni 0,25 ha, położona na działkach ewid. nr [...]), działka rolna B (o pow. 0,49 ha, nr [...]), działka rolna C (o pow. 0,42 ha, nr [...]). Powyższe działki ewidencyjne znajdowały się w powiecie tarnowskim, gminie W., obrębie ewidencyjnym M. . Skarżący zadeklarował łącznie 1,16 ha do płatności JPO oraz PZ.
Postępowanie zainicjowane wnioskiem strony dot. ww. płatności JPO/PZ zostało zakończone decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z dnia 28 lutego 2017 r. Na mocy tej decyzji stronie odmówiono przyznania płatności JPO/PZ za 2016r.
Przyczyną powyższego rozstrzygnięcia było ustalenie, że łączna powierzchnia uprawniona do płatności była mniejsza niż minimalna powierzchnia wymagana do skutecznego ubiegania się o ten rodzaj płatności, wynosząca 1 ha (łączną pow. uprawnioną do płatności ustalono na poziomie 0,74 ha).
W dniu 14 marca 2017r. skarżący wniósł odwołanie od wspomnianej decyzji. Podniósł w odwołaniu, że informacje zawarte w decyzji organu I instancji, nie odpowiadają okolicznościom faktycznym. Zdaniem strony, powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności w wysokości 1,16 ha jest prawidłową powierzchnią uprawnioną do płatności, na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach. Skarżący podniósł, że organ l instancji nie kwestionował powierzchni zadeklarowanej działki nr ewid.[...] przy rozpatrywaniu wniosku o płatności na rok 2014.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji powołano znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawa oraz podzielono ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji co do tego, że łączna powierzchnia zadeklarowana do płatności JPO/PZ wynosiła 1,16 ha (obejmowała ona obszar działek rolnych A, B, C), łączną powierzchnię uprawniona do płatności JPO/PZ ustalono na poziomie: 0,74 ha (obejmowała całą pow. działki rolnej A i B oraz 0,00 ha dz. rolnej C); różnica między łączną powierzchnią zadeklarowaną do płatności, a łączną powierzchnią uznaną za uprawnioną do płatności wyniosła: 0,42 ha.
Odnośnie zakwestionowanej działki ew. nr [...] organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie wykluczono z płatności cały zadeklarowany obszar na tej działce, tj. 42 ha. Zdaniem organu odwoławczego biorąc pod uwagę wyniki kontroli na miejscu oraz zdjęć lotniczych i satelitarnych na zadeklarowanym do płatności obszarze tej działki widać korony regularnie położonych drzew i krzewów. Obecność roślin tego rodzaju nie świadczy o użytkowaniu rolniczym danego gruntu. Stan ten w ocenie organu II instancji jest ewidentny - kwestionowany rejon jest zakrzaczony i zadrzewiony. Strona nie odliczyła tych obszarów deklarując swoje działki do płatności. Zdaniem organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia twierdzenie strony, że działka była koszona w 2016r., a powierzchnie zadeklarowane do płatności są prawidłowe. Stanowisko organu l instancji zostało potwierdzone podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej przez pracowników ARiMR w dniu 20 października 2016r. w obecności producenta. W wyniku kontroli potwierdzono, iż działka nr [...], na całej powierzchni, nie jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej, nie jest koszona i występują na niej liczne samosiejki, tereny zadrzewione, wieloletnie chwasty. Tym samym, wykluczenie całej działki ewidencyjnej z powierzchni PEG, a następnie uznanie tej powierzchni za nieuprawnioną do płatności w sprawie z wniosku producenta, uznano za prawidłowe. Organ odwoławczy odrzucił też zarzuty jakoby działka ewidencyjna nr [...] została źle zlokalizowana w terenie.
W konsekwencji uznano, że odmowa przyznania wnioskowanej płatności wnikała z faktu, braku spełnienia wymogu użytkowania rolniczego przynajmniej jednego hektara gruntów (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; Dz. U. z 2017r. poz. 278 ze zm.).
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której podniesiono min., że w zaskarżonej decyzji na stronie 3, błędnie wpisano działkę B, jako tę, której obszar został wykluczony z płatności, podczas gdy chodziło o działkę C. Skarżący zakwestionował wykluczenie z płatności obszaru o wielkości 0,42 ha na działce C.
W piśmie z dnia 28 czerwca 2017r. stanowiącym uzupełnienie skargi skarżący zarzucił oparcie rozstrzygnięcia o niewłaściwe dowody. Stwierdził, że działki były koszone i traktowane jako łąki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r, poz. 1066 ze zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem spraw są dokonane przez organy orzekające ustalenia faktyczne, których wynikiem jest stan prawny przyjęty przez organy za podstawę kwestionowanych przez skarżącego rozstrzygnięć. Niemniej jednak w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, w sposób prawidłowo zgromadzono materiał dowodowy, który nie pozwalał na powstanie wątpliwości co do ustaleń stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Motywy wydanego w niej rozstrzygnięcia zawierają dostatecznie przekonującą argumentację, przemawiającą za prawidłowością podjętych decyzji.
Materialnoprawne podstawy przyznania płatności zostały zawarte w ustawie z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017r., poz. 278 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 przywołanej ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:
1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz
2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
2. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:
1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz
2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr [...], wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. [...]
Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr [...], zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr [...], określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów [...]".
Jednocześnie zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015r., poz. 351 ze zm.). Grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, a w przypadku gruntów:
1) ugorowanych, o których mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015r. w sprawie obszarów uznawanych za obszary proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów (Dz. U. z 2015r. poz. 354), które zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich jako obszary proekologiczne - w terminie do dnia 31 października roku, w którym został złożony ten wniosek;
2) na których znajdują się cenne siedliska przyrodnicze oraz siedliska lęgowe ptaków, zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach:
"Programu rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - w terminie i zakresie określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,
"Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - w terminie i zakresie określonych w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich [...].
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organy obu instancji miały pełne podstawy do przyjęcia, że obszar wykluczony z płatności nie był do nich uprawniony.
Przede wszystkim Sąd stwierdza, że organy bardzo rzetelnie zgromadziły i rozpatrzyły cały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Przy wydaniu rozstrzygnięcia oparto się na wynikach kontroli administracyjnej, kontroli na miejscu (która odbyła się w dniu 20 października 2016r. w obecności skarżącego), zdjęciach lotniczych i satelitarnych. Porównano powierzchnię zadeklarowaną we wniosku strony z wynikami kontroli terenowej oraz powierzchni referencyjnych wyliczonych dla poszczególnych działek ewidencyjnych przez ARiMR i zapisanych w prowadzonym przez ARiMR systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS). Na tej podstawie ustalono, że działka ew. nr [...], oznaczona we wniosku jako działka "C", w zakresie całej powierzchni zadeklarowanej do płatności tj. 0,42 ha, podlega wykluczeniu z płatności. W konsekwencji powyższego łączna powierzchnia działek A,B i C uprawniona do płatności JPO i PZ została ustalona na poziomie 0,74 ha, a zatem nie zostaje spełniona przesłanka z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( wymóg użytkowania rolniczego przynajmniej 1 ha gruntów) i płatności bezpośrednie nie mogą być rolnikowi przyznane.
Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na słuszność ustaleń i ocen organów obu instancji. Trafna jest przy tym ocena organów, że stwierdzone zadrzewienia i zakrzaczenia z uwagi na swoją wielkość i gęstość świadczą o braku rolniczego wykorzystania wyłączonego z tego powodu obszaru, zgodnie z wymogami dobrej kultury rolnej. Sąd zauważa również, że organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji szczegółowo wskazały położenie wykluczonego obszaru i powody tego wykluczenia, a ustalenia te znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym dokumentacji zdjęciowej.
Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się też, do zarzutu skarżącego odnośnie rzekomo błędnego zidentyfikowania działki nr [...]. Organ dokonując kontroli na miejscu posłużył się odbiornikiem GPS, posiadającym wszelkie wymagane certyfikaty. Natomiast skarżący nie wskazał żadnej innej działki, która choćby w jego subiektywnym odczuciu mogła by być właściwą działką ewidencyjną nr [...]. Sąd uznał za uprawnione stwierdzenie organu odwoławczego, że dołączone do odwołania wydruki zdjęć, rzekomo przedstawiające stan działki ewidencyjnej nr [...] (ilustrujące skoszoną łąkę), nie przedstawiają obrazu działki ewidencyjnej nr [...]. Wynika to z porównania obrazu zdjęć przedstawionych przez skarżącego, na których widać m.in. przyległe do prezentowanej nieruchomości siedlisko z zabudowaniami oraz drogą asfaltową - z obrazem ortofotomapy. Wyżej wymienione elementy krajobrazu nie występują w bezpośredniej bliskości działki nr [...].
Odnosząc się do zarzutu skargi, co do błędnego wskazania działki, której powierzchnia została wykluczona z płatności (wskazano działkę B, natomiast powinna być wpisana działka C) Sąd stwierdza, że jest to oczywista omyłka pisarska organu, co organ z resztą potwierdził w odpowiedzi na skardze. O oczywistości tej pomyłki świadczy materiał dowodowy zebrany w sprawie oraz całość rozważań organu odwoławczego zawartych w uzasadnieniu decyzji. Omyłka ta nie ma żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Sąd podziela stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że wskazany w skardze wypis z rejestru gruntów czy też Ewidencja Gruntów i Budynków nie mógł zostać potraktowany jako przesądzający o prawie do płatności za tereny zakwestionowane w sprawie skarżącego. Są to dokumenty zawierające jednie informacje o działkach rolnych i w żaden sposób nie są nadrzędne nad materiałem dowodowym zebranym w sprawie, w oparciu o który wydano rozstrzygnięcie.
Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że organy administracji podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes skarżącego. Stosownie do dyspozycji art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, nie przekraczając ram swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego). i wskazując przekonywujące podstawy dokonanej oceny, czemu dano wyraz w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, popartym materiałem zdjęciowym.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło